خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع ایرانی گزارش داد جمهوری اسلامی به‌دنبال رسمیت بخشیدن به کنترل خود بر تنگه هرمز و حق دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از خلیج فارس است و برای رسیدن به این هدف، استفاده از زور را منتفی نمی‌داند.

بر اساس یادداشت تفاهم اخیر میان تهران و واشینگتن، جمهوری اسلامی پذیرفته است کشتی‌ها به مدت ۶۰ روز بدون پرداخت هیچ‌گونه عوارضی از تنگه هرمز عبور کنند.

با این حال، تهران معتقد است متن این تفاهم‌نامه به گونه‌ای تنظیم شده که همچنان اختیار تصمیم‌گیری درباره اینکه چه کشتی‌هایی اجازه عبور داشته باشند و از چه مسیری در این آبراه باریک تردد کنند، در اختیار جمهوری اسلامی باقی می‌ماند.

منابع ایرانی چهارشنبه ۱۰ تیر به رویترز گفتند جمهوری اسلامی همچنان تاکید دارد پس از پایان دوره توافق موقت، کنترلش بر تنگه هرمز به‌صورت رسمی و دائمی در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شود.

بر اساس این گزارش، هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی تا زمانی که این موضوع نهایی نشود، حاضر نخواهد بود در مذاکرات با واشینگتن به دیگر موضوعات مورد اختلاف بپردازد.

این منابع افزودند اگر توافق موقت بدون تمدید به پایان برسد، حکومت ایران از اواخر مردادماه دریافت عوارض از کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز را آغاز خواهد کرد.

با این حال، هنوز میزان و نحوه محاسبه این عوارض مشخص نیست.

جمهوری اسلامی پس از آغاز جنگ اخیر، تنگه هرمز را مسدود کرد. به گفته مقام‌های حکومت ایران، پیش‌تر از برخی شناورها برای تردد در خلیج فارس «هزینه‌های ناوبری» یا عوارض دیگری دریافت شده بود.

سفیر آمریکا در سازمان ملل: در صورت تهدید تنگه هرمز به زیرساخت‌های نظامی ایران حمله می‌کنیم

موضع تهران و واشینگتن درباره دریافت عوارض

تنگه هرمز مسیر بین‌المللی کشتیرانی میان ایران و عمان است و پیش از جنگ، شناورها بدون پرداخت هزینه از آن عبور می‌کردند، اما در جریان درگیری‌ها، جمهوری اسلامی در عمل عبور و مرور در این آبراه راهبردی را مختل کرد که باعث جهش قیمت جهانی انرژی شد.

عبور از تنگه هرمز تاکنون هرگز مشمول پرداخت عوارض نبوده است و موضع تهران به‌طور مستقیم با برداشت واشینگتن از یادداشت تفاهم و همچنین با دیدگاه آمریکا درباره ترتیبات نهایی پس از جنگ، در تضاد قرار دارد.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد تا زمانی که واشینگتن خود تصمیم به اعمال عوارض نگیرد، هیچ‌گونه هزینه‌ای برای عبور از این آبراه دریافت نخواهد شد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دوم تیر در سفر به کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت هیچ کشوری حق ندارد عبور و مرور کشتی‌ها را در یک آبراه بین‌المللی مسدود کند یا برای عبور از آن عوارض یا حق عبور در نظر بگیرد.

به گزارش رویترز، جمهوری اسلامی توافق موقت را به گونه‌ای تفسیر می‌کند که «حق» کنترل ترددها در تنگه هرمز برای تهران محفوظ می‌ماند، هرچند در دوره اجرای توافق عوارضی دریافت نخواهد کرد.

تهران همچنین معتقد است اگرچه باید درباره ترتیبات تردد در تنگه هرمز با کشورهای حاشیه خلیج فارس گفت‌وگو کند، اما الزامی برای دستیابی به توافق با آنها ندارد.

رویکرد عمان در قبال خواسته‌های تهران

انتظار می‌رود عمان که در امتداد ساحل جنوبی تنگه هرمز قرار دارد، با حکومت ایران درباره تعیین مسیرهای عبور و مرور در تنگه هرمز مذاکره کند.

در حالی که گزارش‌ها از احتمال عدم همراهی مسقط در دریافت عوارض از کشتی‌ها در این گذرگاه راهبردی حکایت دارند، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هشتم تیر هشدار داد اگر عمان تمایلی به مشارکت در مدیریت تنگه هرمز نداشته باشد، تهران این کار را به‌تنهایی انجام خواهد داد.

حکومت ایران هفته گذشته به سوی چهار کشتی که بدون دریافت مجوز از تهران تلاش کرده بودند از بخش عمانی تنگه هرمز عبور کنند، تیراندازی کرد؛ اقدامی که به درگیری کوتاهی با ایالات متحده انجامید.