دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در نخستین روز اجلاس ناتو در آنکارا، با تکرار انتقاد از متحدان اروپایی گفت آمریکا در جریان جنگ ایران به «کمک هیچ‌کس» نیاز نداشت و درخواست حمایت از ناتو برای همراهی با آمریکا را «آزمونی برای سنجش میزان وفاداری متحدان» خواند.

ترامپ صبح سه‌شنبه ۱۶ تیر به وقت محلی وارد آنکارا شد و در نشست‌هایی که در این روز با رسانه‌ها داشت، به انتقاد از کشورهای اروپایی به دلیل سیاست‌هایشان در طول جنگ ایران ادامه داد. او گفت از واکنش‌ آنها به این جنگ «بسیار» ناامید شده است.

او در حاشیه دیدار با رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، گفت: «ما به هیچ کمکی نیاز نداشتیم. در واقع می‌خواستم متحدانمان را محک بزنم و ببینم آیا در کنار ما می‌ایستند یا نه؛ چون مدت‌هاست می‌گویم ما از آنها حمایت کرده‌ایم، اما مطمئن نیستم آنها هم در وقت نیاز کنار ما باشند.»

ترامپ افزود: «بابت کاری که در ایران انجام دادیم با ما خوب برخورد نشد. من حتی کمک آنها \[اعضای ناتو\] را نمی‌خواستم. حتی پیش از آنکه درخواست کنم، گفتند حاضر به کمک و همکاری نخواهند بود.»

نشست ناتو در آنکارا با رونمایی از قراردادهای تسلیحاتی و تلاش برای کاهش تنش با ترامپ

ترامپ در صحبت‌هایش به‌روشنی از بریتانیا، ایتالیا، فرانسه و آلمان نام برد، همچنین تصمیم کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، برای دور ماندن از جنگ علیه ایران را هدف انتقاد قرار داد و مدعی شد این موضع به تضعیف موقعیت او کمک کرده است.

رییس‌جمهوری آمریکا هنگام ورود به آنکارا گفت اگر این اجلاس به میزبانی «دوستش» اردوغان برگزار نمی‌شد، شاید در آن شرکت نمی‌کرد. او هم‌زمان به‌طور تلویحی گفت تعهدش به دفاع از اروپا تحت تاثیر تصمیم‌های سیاسی رهبران اروپایی در زمینه مهاجرت و انرژی قرار گرفته است.

کشورهای اروپایی حین جنگ ایران بارها گفتند نمی‌خواهند به جنگی کشیده شوند که بدون مشورت با آنها آغاز شده است. با این حال، آنها در نیمه جنگ اعلام کردند آماده‌اند پس از جنگ به تامین امنیت تنگه هرمز کمک کنند.

تنگه هرمز در مرکز رایزنی‌های ناتو

فرانسه و بریتانیا در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا در تلاش‌اند حمایت متحدان خود و کشورهای عربی خلیج فارس را برای ایجاد یک ماموریت دریایی چندملیتی جلب کنند. هدف این ماموریت کمک به تامین امنیت عبور کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز اعلام شده است.

دو نفتکش دیگر در تنگه هرمز هدف حملات هوایی قرار گرفتند

این دو کشور در هفته‌های گذشته برای تشکیل ائتلافی متشکل از حدود ۱۲ کشور تلاش کرده‌اند. با این حال، اعلام کرده‌اند هر سازوکار بلندمدتی در نهایت به موافقت جمهوری اسلامی نیاز خواهد داشت.

خبرگزاری رویترز به نقل از چند دیپلمات نوشت پاریس و لندن امیدوارند در گام نخست، این ماموریت در دریای عمان آغاز شود؛ آبراهی مجاور تنگه هرمز که دریای عرب را به این تنگه متصل می‌کند و با ایران، عمان و امارات متحده عربی هم‌مرز است.

چندین متحد ناتو نیز هم‌زمان مین‌روب‌ها، ناوهای جنگی و شناورهای پشتیبانی را در منطقه مستقر کرده‌اند، اما این طرح قرار نیست در قالب یک عملیات رسمی ناتو اجرا شود، بلکه تاکید شده است که تصمیم کشورها به انتقال ادوات نظامی‌شان به منطقه خارج از چارچوب ناتو و به‌طور مجزا گرفته شده است.

یک دیپلمات اروپایی به خبرگزاری رویترز گفت مکرون، که قرار بود پس از تبدیل شدن به نخستین رییس کشور اروپایی که از سوریه دیدار می‌کند وارد آنکارا شود، در حال قدرت‌نمایی بود تا اروپا در جریان اجلاس در برابر ترامپ همچون متحدی وفادار به نظر برسد.

این دیپلمات گفت: «اما در نهایت، تا زمانی که ایران چراغ سبز ندهد، همه بیش از حد می‌ترسند.»

دو دیپلمات دیگر نیز پیش از برگزاری نشست حاشیه‌ای فرانسه و بریتانیا به رویترز گفتند نشست روز سه‌شنبه درباره این ابتکار مشترک جنبه نمادین خواهد داشت.

نشست ناتو در آنکارا سه‌شنبه ۱۶ تیر آغاز شد و تا پایان روز چهارشنبه ۱۷ تیر ادامه دارد.

ارم‌‌نیوز، رسانه اماراتی، صبح سه‌شنبه به نقل از یک منبع آمریکایی در دفتر امور اروپا و اوراسیا در وزارت خارجه آمریکا گزارش داد که موضوع امنیت تنگه هرمز در روزهای اخیر و پس از رایزنی‌های واشینگتن با شماری از کشورهای اروپایی، به دستور کار نشست ناتو در آنکارا افزوده شده است.

این منبع افزود طرح پیشنهادی شامل استقرار دائمی نیروهای ناتو در خلیج فارس نیست و واشینگتن ترجیح می‌دهد ماموریت‌های دریایی کشورهای اروپایی با پشتیبانی ناتو در حوزه فرماندهی، نظارت و تبادل اطلاعات انجام شود تا احتمال رویارویی مستقیم با سپاه پاسداران در تنگه هرمز کاهش یابد.