مراسم تشییع جنازه علی خامنه‌ای، دیکتاتور پیشین ایران، با حاشیه‌هایی از تهران تا نجف همراه شده است. تغییر ناگهانی مسیر تشییع در تهران واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخته و هم‌زمان، روایت‌های متناقض درباره نماز میت او در نجف خبرساز شده است.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، قرار بود خودروی حامل جنازه خامنه‌ای و شماری از اعضای خانواده‌اش از خیابان انقلاب به سمت میدان آزادی حرکت کند، اما بدون اطلاع‌رسانی قبلی، مسیر تغییر یافت و کاروان تشییع از خیابان آزادی راهی میدان آزادی شد.

حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه پاسداران تهران، ظهر ۱۵ تیر با عذرخواهی از حامیان حکومت گفت تلاش شده بود خودرو از خیابان انقلاب عبور کند تا شمار بیشتری از حاضران بتوانند در مراسم شرکت کنند، اما به‌دلیل «حضور گسترده مردم و باز نبودن معابر»، این امکان فراهم نشد.

او افزود خودروی حامل جنازه‌ها در مسیر حدود هزار متری منتهی به میدان آزادی نزدیک به ۳۰ دقیقه در میان جمعیت حرکت کرد و سپس برای مدیریت شرایط، یک دور کامل میدان آزادی را پیمود.

این توضیحات در حالی مطرح شد که حسن‌زاده صبح همان روز گفته بود مسیر مراسم تغییری نکرده و «همه تمهیدات اندیشیده شده» است.

View on Instagram

علی‌اکبر پورجمشیدیان، دبیر ستاد تشییع جنازه خامنه‌ای، نیز علت تغییر مسیر را «حفظ امنیت، ایمنی و سلامت» شرکت‌کنندگان عنوان کرد.

ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، گزارش داد حامیان حکومت از ساعات اولیه صبح در محدوده میدان امام حسین و میدان انقلاب منتظر آغاز مراسم بودند و از آغاز حرکت خودروی حامل جنازه‌ها از خیابان آزادی «گلایه داشتند».

تغییر مسیر مراسم با انتقاد برخی چهره‌های نزدیک به حکومت نیز روبه‌رو شد. حمید رسایی، نماینده مجلس شورای اسلامی، برگزارکنندگان را به «عدم صداقت» متهم کرد و مهدی فضائلی، عضو دفتر حفظ و نشر آثار علی خامنه‌ای، گفت مردم «احساس می‌کنند در تشییع امروز رودست خورده‌اند».

در سوی دیگر، بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی دلیل تغییر مسیر تشییع جنازه را شمار پایین شرکت‌کنندگان در تهران دانستند و گفتند حکومت با کوتاه کردن مسیر کوشید از انتشار تصاویر استقبال محدود و بازتاب آن در رسانه‌ها جلوگیری کند.

جنگ‌های علی خامنه‌ای با ایران و ایرانی

کاربری به نام علی‌رضا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مراسم در مصلی چنان کم رونق و خالی بود که مسئولان رژیم را وادار کرد مسیر تشییع جنازه خامنه‌ای را تغییر دهند تا حداقل یک خیابان چند‌صد متری را پر کنند، ولی خالی بودن میدان آزادی این فریب را نقش بر آب کرد.»

او ادامه داد: «خون جاویدنامان دی‌ماه خونین دامن دیکتاتور فرومایه را تا قعر جهنم رها نکرد.»

کاربر دیگری نوشت: «وقتی یک نمایش قدرت موفق باشد، نیازی به این حجم از توجیه، عذرخواهی و مقصر پیدا کردن نیست. اما وقتی خود رسانه‌های نزدیک به حکومت مجبور می‌شوند ساعت‌ها توضیح بدهند که چرا جمعیت کم بود، چرا مسیر عوض شد، چرا مردم سرگردان شدند و چرا هواداران ناراضی بودند، یعنی اصل نمایش شکست خورده است.»

او اضافه کرد: «قرار بود مراسم تشییع، بزرگ‌ترین نمایش مشروعیت و وفاداری جمهوری اسلامی باشد .... آنچه امروز دیدیم، صرفا یک مراسم کم‌جمعیت نبود؛ یک افتضاح تبلیغاتی بود.»

حاشیه‌های نماز میت خامنه‌ای در نجف

مراسم تشییع جنازه دیکتاتور پیشین ایران پس از تهران و قم قرار است چهارشنبه ۱۷ تیر در نجف ادامه یابد، اما این بخش از مراسم نیز پیش از آغاز با حاشیه‌هایی همراه شده است.

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۱۵ تیر گزارش داد محمدرضا سیستانی، فرزند آیت‌الله علی سیستانی، مرجع تقلید شیعه، «پیامی مهم» به دفتر رهبر جمهوری اسلامی ارسال کرده است.

به نوشته فارس، در این پیام آمده است: «درست این بود که پدرم بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز گزارد، اما وضعیت جسمانی و سلامت ایشان اجازه این امر را نمی‌دهد.»

با این حال، یک روز بعد شماری از رسانه‌های ایران به نقل از شبکه اطلاع‌رسانی «اکسیر الحکمه» عراق گزارش دادند اظهارات منتسب به محمدرضا سیستانی صحت ندارد.

انتشار روایت‌های متفاوت درباره دلیل غیبت آیت‌الله سیستانی، گمانه‌زنی‌هایی را درباره تلاش رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران برای توجیه عدم حضور او در این مراسم برانگیخته است.

هزینه نجومی برای تشییع «رهبر مستضعفان جهان»

آیت‌الله سیستانی از نگاه بسیاری، «مرجع تقلید اعلم شیعیان» به شمار می‌رود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد آیت‌الله سیستانی ۹۵ ساله تاکنون تنها بر پیکر ابوالقاسم خویی، استاد خود، نماز میت خوانده است.

هم‌زمان، برخی رسانه‌های ایران گزارش دادند اقامه نماز میت بر جنازه دیکتاتور پیشین ایران در نجف به محمدتقی حکیم، برادر محمدسعید حکیم، دیگر مرجع تقلید شیعه، سپرده شده است.

علی خامنه‌ای ۹ اسفند ۱۴۰۴ در نخستین روز جنگ اخیر کشته شد. پس از او، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی خامنه‌ای، پسرش، را به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید.

با این حال، مجتبی خامنه‌ای از آن زمان تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده و حتی در مراسم تشییع جنازه پدرش در شهرهای تهران و قم نیز حضور نیافته است.