وب‌سایت اکسیوس شامگاه دوشنبه ۲۹ تیر گزارش داد در حالی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا آغاز جنگی تمام‌عیار با جمهوری اسلامی را بررسی می‌کند، میانجی‌ها همچنان برای برقراری آتش‌بسی جدید میان تهران و واشینگتن تلاش می‌کنند.

به‌نوشته اکسیوس دونالد ترامپ به نقطه‌ای سرنوشت‌ساز در جنگ با جمهوری اسلامی نزدیک شده است؛ به‌گونه‌ای که مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی تنها دو سناریو واقع‌بینانه برای پایان این درگیری متصور هستند: یا پیگیری یک آتش‌بس ۱۰ روزه جدید با هدف بازگشایی تنگه هرمز و یا آغاز یک کارزار نظامی گسترده و مشترک با اسرائیل برای وادار کردن تهران به تسلیم.

اکسیوس به‌نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت در حالی که فرصت چندانی برای ادامه جنگ فرسایشی و نامحدودی که اکنون خلیج فارس را فلج کرده باقی نمانده، ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته اما چند روز آینده مشخص خواهد کرد کدام مسیر در پیش گرفته می‌شود.

دو منبع منطقه‌ای که به‌طور مستقیم در جریان تلاش‌های میانجی‌گری هستند، به اکسیوس گفتند قطر، مصر، پاکستان و دیگر میانجی‌های منطقه‌ای، پیشنهادی برای آتش‌بس ۱۰ روزه به آمریکا و جمهوری اسلامی ارائه کرده‌اند.

مقام‌های آمریکایی گفتند دولت ترامپ در حال بررسی این پیشنهاد است و از اسرائیل خواسته دست به اقدامی نزند که پنجره دیپلماسی را ببندد.

- فاکس نیوز: ترامپ ظرف چند روز آینده درباره گسترش جنگ با جمهوری اسلامی تصمیم می‌گیرد

اما هم‌زمان، واشینگتن خود را برای شکست مذاکرات نیز آماده می‌کند. ارتش آمریکا طی روزهای اخیر ده‌ها جنگنده و هواپیمای سوخت‌رسان به منطقه اعزام کرده تا نیروهای لازم برای آغاز جنگ در ابعادی بزرگ‌تر را آماده کند.

منابع اسرائیلی نیز گفتند ارتش اسرائیل در وضعیت آماده‌باش کامل قرار دارد و برای گسترش احتمالی جنگ به یک عملیات هماهنگ و تمام‌عیار ظرف چند روز آینده آماده می‌شود.

به‌نوشته اکسیوس ده شب متوالی بمباران آمریکا نتوانسته کنترل ایران بر تنگه هرمز را در هم بشکند و ترامپ را بیش از پیش در جنگی فرو برده که بارها مدعی شده بود در آن پیروز شده است.

جمشید برزگر، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی، گفت در شرایط فعلی نشانه‌ای از فراهم بودن زمینه برای آتش‌بس یا موفقیت مذاکرات در روزهای آینده دیده نمی‌شود و مجموعه شواهد از احتمال تشدید درگیری‌ها حکایت دارد. او افزود حتی در صورت برقراری آتش‌بس موقت، به دلیل اختلاف‌های اساسی، از جمله… pic.twitter.com/9TQcYpNT4S — ايران اينترنشنال (@IranIntl) July 20, 2026

در جریان دور تازه درگیری‌ها، دست‌کم سه نظامی آمریکایی کشته شده‌اند. ترامپ دوشنبه گفت به پنتاگون دستور داده است که حکومت ایران را بابت کشته شدن هر آمریکایی «چندین برابر» مجازات کند.

قیمت نفت در آخر هفته برای مدتی از ۹۰ دلار در هر بشکه عبور کرد؛ آن هم پس از آنکه جمهوری اسلامی حملات خود را به کشتی‌های تجاری و زیرساخت‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس گسترش داد. قیمت بنزین نیز دوباره در حال افزایش است و نارضایتی داخلی از جنگی که از پیش نیز محبوبیتی نداشت، بیشتر شده است.

تلاش میانجی‌ها

میانجی‌های منطقه‌ای بار دیگر با شتاب در تلاش‌اند چرخه حملات تلافی‌جویانه را متوقف کنند؛ چرخه‌ای که با هر حمله جدید، مرگبارتر، پرهزینه‌تر و مهار آن دشوارتر می‌شود.

به‌نوشته اکسیوس پیشنهاد جدید آتش‌بس شامل توقف درگیری‌ها، بازگشایی هر دو مسیر کشتی‌رانی در تنگه هرمز و ایجاد فرصت برای واشینگتن و تهران به‌منظور نجات یادداشت تفاهم‌ در حال فروپاشی میان دو طرف است.

یکی از منابع منطقه‌ای گفت: «به آمریکا و ایران گفتیم که یک دوره کاهش تنش را پیشنهاد می‌کنیم.»

- فایننشال‌تایمز: با شکست مذاکرات، تغییر حکومت ایران دوباره مورد توجه آمریکا قرار گرفته است

واشینگتن و تهران تاکنون این پیشنهاد را نپذیرفته‌اند و به نظر می‌رسد هر دو طرف قصد دارند پیش از پذیرش هرگونه آتش‌بس، با حملات بیشتر موقعیت خود را در مذاکرات تقویت کنند.

در همین حال، حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن محاصره دریایی بنادر عربستان سعودی را اعلام کرده‌اند و جبهه جدیدی علیه زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای کشتیرانی خلیج فارس گشوده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز هشدار داده است که اسرائیل هرگونه حمله جمهوری اسلامی را با حملات گسترده پاسخ خواهد داد؛ موضوعی که خطر گسترش جنگ از خلیج فارس تا دریای سرخ و اسرائیل را افزایش داده است.

منابع منطقه‌ای گفتند میانجی‌ها در تلاش‌اند بر پایه پیشنهادی که ۱۱ ژوئیه در مسقط، پایتخت عمان، میان عمان، جمهوری اسلامی و قطر مطرح شد، پیش بروند؛ زمانی که آمریکا از تهران خواست به‌طور علنی متعهد شود تنگه هرمز را باز نگه خواهد داشت.

آن مذاکرات بدون دستیابی به توافق پایان یافت و جمهوری اسلامی اندکی بعد به کشتی‌های تجاری در تنگه حمله کرد؛ اقدامی که باعث آغاز کارزار بمباران‌های شبانه آمریکا شد؛ حملاتی که از آن زمان تاکنون هر شب ادامه داشته است.

- حوثی‌ها از آغاز محاصره دریایی علیه عربستان سعودی خبر دادند

جزییات طرح جدید برای آتش‌بس ۱۰ روزه

بر اساس پیشنهاد جدید، هر دو مسیر کشتیرانی تنگه هرمز به‌طور کامل بازگشایی می‌شوند و طبق آن حرکت در مسیر جنوبی از طریق آب‌های عمان، بدون حملات جمهوری اسلامی و گذر از مسیر شمالی از طریق آب‌های ایران، بدون محاصره دریایی آمریکا ممکن خواهد بود.

براساس این پیشنهاد در طول آتش‌بس ۱۰ روزه، آمریکا و جمهوری اسلامی درباره یک سازوکار بلندمدت برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز مذاکره خواهند کرد.

یکی از گزینه‌ها این است که به ایران اجازه داده شود بابت امنیت دریایی، حفاظت از محیط زیست و سایر خدمات، «هزینه‌های خدماتی معقول» دریافت کند.

یکی از منابع منطقه‌ای گفت الگوی احتمالی می‌تواند تنگه مالاکا باشد؛ جایی که مالزی، اندونزی و سنگاپور بابت خدمات مشخص و نه بابت صرف عبور از مسیر از کشتی‌ها هزینه دریافت می‌کنند.

پیشنهاد دیگر این است که این مبالغ به صندوقی مشترک واریز شود که با مشارکت سازمان بین‌المللی دریانوردی اداره شود.

به‌نوشته اکسیوس محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست‌وزیر قطر، علی الثوادی فرستاده ویژه قطر، ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، بدر عبدالعاطی وزیر امور خارجه مصر و بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان از جمله مقام‌های درگیر در این میانجی‌گری هستند.

- جمهوری اسلامی و جنگ‌طلبی؛ آیا سرسختی برگ برنده است؟

یکی از منابع منطقه‌ای به اکسیوس گفت تلاش‌ها برای آتش‌بس روز شنبه در حال پیشرفت بود، اما پس از آنکه حمله موشکی جمهوری اسلامی در اردن دست‌کم دو نظامی آمریکایی را کشت، واشینگتن از این روند عقب‌نشینی کرد.

یک مقام ارشد آمریکایی تایید کرد که مذاکرات همچنان ادامه دارد، اما گفت ترامپ هنوز اقدامات تلافی‌جویانه خود را به پایان نرسانده است.

او به آکسیوس گفت: «رییس‌جمهور بر این تمرکز دارد که حکومت ایران را بابت نقض تفاهم‌نامه و ادامه اقدامات تروریستی‌اش در تنگه هرمز وادار به پرداخت هزینه کند.»

او افزود: «علاوه بر این، رییس‌جمهوری حکومت ایران را بابت کشته شدن اخیر سربازان آمریکایی نیز مجازات خواهد کرد. این ضربات ویرانگر تا زمانی که رییس‌جمهوری صلاح بداند ادامه خواهد داشت.»

سرنوشت مبهم پیشنهاد یک آتش‌بس دیگر

در همین حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه تایید کرد که میانجی‌ها برای جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری‌ها در حال تلاش هستند.

او در نشست خبری خود گفت: «پیشنهادهایی که از طریق میانجی‌ها به ما منتقل شده دریافت کرده‌ایم، اما در این مرحله ترجیح می‌دهم درباره جزئیات آنها صحبت نکنم.»

بقایی افزود نیروهای مسلح ایران همچنان «با قدرت پاسخ خواهند داد و تجاوز آمریکا را در هم خواهند کوبید.»

در همین حال، اسکندر مومنی، وزیر کشور جمهوری اسلامی دوشنبه به پاکستان رفت. محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان اظهار امیدواری کرده که او حامل خبرهایی خوب باشد.

- سایه «جنگ فرسایشی» بر تقابل تهران و واشینگتن؛ نبرد با جمهوری اسلامی تا کجا ادامه می‌یابد؟

به‌نوشته اکسیوس مشخص نیست که آیا ترامپ به‌طور کامل در جریان چارچوب این پیشنهاد آتش‌بس قرار گرفته یا خیر، و همچنین معلوم نیست آیا او بدون وجود مسیر روشنی برای دستیابی به یک توافق پایدار، حاضر خواهد شد بار دیگر با یک آتش‌بس موقت موافقت کند یا نه.

ترامپ پس از فروپاشی آتش‌بس، بارها نارضایتی شدید خود را از تهران ابراز کرده و رهبران جمهوری اسلامی را «افرادی بیمار» و ادامه مذاکرات را «اتلاف وقت» خوانده است.

یکی از منابع منطقه‌ای به اکسیوس گفت کاخ سفید ممکن است چند روز دیگر نیز به بمباران ایران ادامه دهد تا کشته شدن نظامیان آمریکایی در اردن را تلافی کند و سپس به‌طور جدی پیشنهاد آتش‌بس را بررسی کند.

یک منبع منطقه‌ای دیگر نیز به این وب‌سایت گفت: «ما در تلاش هستیم به یک راه‌حل پایدار برسیم. ایرانی‌ها نمی‌توانند شرایط را دیکته کنند، اما در عین حال نمی‌توان آنها را نادیده گرفت.»