والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای اسرائیلی و آمریکایی گزارش داد ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل نشان میدهد جمهوری اسلامی هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را به سایت زیرزمینی «کوه کلنگ گزلا» منتقل کرده است.
این روزنامه سهشنبه ۳۰ تیر نوشت بر اساس اطلاعاتی که اسرائیل در اختیار ایالات متحده قرار داده، حکومت ایران در پاییز ۱۴۰۴ و پس از جنگ ۱۲ روزه، اقدام به انتقال این سانتریفیوژها کرده است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، سه سایت هستهای نطنز، فردو و اصفهان هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند.
انتقال احتمالی هزاران سانتریفیوژ به سایت کلنگ گزلا، واقع در جنوب تاسیسات هستهای نطنز، میتواند نگرانیها را درباره تلاش تهران برای بازسازی برنامه هستهای خود افزایش دهد.
به گزارش والاستریت ژورنال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، کوشیده است دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، را برای ازسرگیری حملات به جمهوری اسلامی متقاعد کند تا زمینه برای تضعیف هرچه بیشتر برنامههای تسلیحاتی تهران فراهم آید.
در روزهای اخیر، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز به تشدید درگیریها در منطقه انجامیده است.
رییسجمهوری آمریکا ۱۷ تیر این حملات را نقض تفاهمنامه اسلامآباد دانست و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
- 
ارتش ایالات متحده طی ۱۰ روز گذشته حملاتی را علیه مواضع جمهوری اسلامی، بهویژه در جنوب ایران، به انجام رسانده است.
۲۲ تیر، ترامپ از احتمال حمله آمریکا به سایت هستهای کوه کلنگ گزلا خبر داد.
این نخستین بار بود که ترامپ بهصراحت از این تاسیسات بهعنوان یک هدف احتمالی نام برد.
در دل کوه و دور از دسترس بازرسان
به گزارش والاستریت ژورنال، سایت کلنگ گزلا سالهاست زیر نظر آمریکا و اسرائیل قرار دارد و اطلاعات محدود موجود درباره فعالیتهای جمهوری اسلامی در این محل نشان میدهد هرگونه حمله هوایی به آن با چالشهایی روبهرو خواهد بود.
این مجموعه بهعنوان جایگزینی زیرزمینی برای یک مرکز مونتاژ سانتریفیوژ ساخته شد که در پی انفجاری در سال ۲۰۲۰ بهشدت آسیب دید؛ رویدادی که احتمال داده میشود ناشی از اقدامی خرابکارانه بوده باشد.
موسسه علوم و امنیت بینالمللی، اندیشکده فعال در حوزه مسائل هستهای و منع اشاعه، اعلام کرد فعالیتها در سایت کلنگ گزلا طی ۱۵ ماه گذشته بهطور پیوسته ادامه داشته و نشانههایی از رفتوآمد کامیونها، تقویت تونلها و ایجاد یک محدوده امنیتی در اطراف آن مشاهده شده است.
همچنین در اطراف شبکهای قدیمیتر از تونلها که قدمت آن به سال ۲۰۰۷ بازمیگردد، فعالیتهایی رصد شده است.
دیوید آلبرایت، رییس موسسه علوم و امنیت بینالمللی، گفت: «این احتمال وجود دارد که ایران سانتریفیوژها را به تونلهای کوه کلنگ گزلا منتقل کرده باشد.»
بر پایه برآورد کارشناسان، این مجموعه زیرزمینی در عمق حدود ۹۰ تا ۱۳۷ متری زیر لایههای سنگی سخت قرار دارد و از فضای کافی برای استقرار چند تاسیسات مرتبط با فعالیتهای هستهای برخوردار است.
- 
تصاویر ماهوارهای که ۱۱ تیر منتشر شدند، از استقرار خودروهای پشتیبانی، ایجاد موانع در ورودی برخی تونلهای زیرزمینی و تغییرات در آرایش دفاعی اطراف تاسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان حکایت دارند.
در این تصاویر همچنین نمایی نزدیک از ورودی تونلهای اطراف سایت کلنگ گزلا دیده میشود. تحلیلگران میگویند چندین خودروی حملونقل و پشتیبانی در ورودی غربی مجموعه اصلی تونلها مستقر شدهاند؛ نشانهای که میتواند حاکی از تداوم فعالیتهای لجستیکی در بخشهای زیرزمینی این مجموعه باشد.
نگرانی از فعالیتهای اعلامنشده در کلنگ گزلا
نیت سوانسون، مدیر امور ایران در شورای امنیت ملی آمریکا در دولت جو بایدن، گفت سابقه فعالیتهای مخفیانه هستهای تهران به این معناست که هرگونه فعالیت اعلامنشده در یک سایت زیرزمینی مستحکم، موجب نگرانی خواهد بود.
سوانسون گفت: «دستیابی مخفیانه به ظرفیت ساخت سلاح هستهای بدترین سناریو است. ما نمیدانیم ایران چه اهدافی دارد، اما این واقعیت که نمیتوانیم فعالیتهای این سایت را راستیآزمایی کنیم، نشان میدهد وضعیت موجود تا چه اندازه مشکلساز است.»
او افزود آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید برای بازرسی و راستیآزمایی فعالیتهای این مجموعه به آن دسترسی داشته باشد.
سایت کلنگ گزلا در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه هدف حمله قرار نگرفت.
جامعه بینالمللی و کارشناسان هستهای بیم آن دارند که جمهوری اسلامی از این مجموعه برای نگهداری یا ساخت تجهیزات هستهای یا راهاندازی یک تاسیسات کوچک غنیسازی با هدف تولید مواد شکافتپذیر استفاده کند.
یک مقام نظامی اسرائیل گفت کارزار نظامی اخیر فعالیتهای مرتبط با برنامه تسلیحات هستهای حکومت ایران را «به اندازه کافی» هدف قرار نداده است.
او تاکید کرد اقدامات بیشتری باید انجام شود و کوه کلنگ گزلا نیز از جمله اهدافی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است جمهوری اسلامی تاکنون به بازرسان آژانس اجازه دسترسی به این سایت را نداده و اطلاعاتی نیز درباره فعالیتها یا برنامههای خود در این مجموعه ارائه نکرده است.