سه منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفتند جمهوری اسلامی ظرف چند هفته نخستین محموله از حداکثر ۴۰۰ سامانه پدافند هوایی دوشپرتاب ساخت چین را دریافت خواهد کرد. چین این گزارش را «کاملا بیاساس» خوانده و پاکستان نیز هرگونه نقش در انتقال این تسلیحات را رد کرده است.
رویترز چهارشنبه هفتم مرداد نوشت ارزش قرارداد خرید این سامانهها بین ۶۰ تا ۷۰ میلیون دلار برآورد شده است.
این قرارداد شامل ۳۰۰ تا ۴۰۰ سامانه پدافند هوایی قابلحمل توسط نفر، از جمله موشکهای چینی کیودبلیو-۱۲ و افان-۱۶، میشود.
منابع رویترز بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود. وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز تا زمان انتشار گزارش به درخواست اظهارنظر پاسخی نداد.
این خرید یکی از بزرگترین تلاشهای شناختهشده تهران برای تقویت پدافند هوایی کوتاهبرد خود از زمان آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل به شمار میرود.
این درگیری ضعفهایی را در توانایی حکومت ایران برای حفاظت از تاسیسات نظامی و زیرساختهای راهبردی آشکار کرده است.
یک شرکت هنگکنگی واسطه معامله معرفی شد
به گفته منابع، قرارداد با شرکت «ژونگچینگ بائوشانگ اینترنشنال اینوستمنت» مستقر در هنگکنگ امضا شده است. این شرکت ظاهرا بهعنوان واسطه میان طرف ایرانی و تامینکننده چینی فعالیت میکند.
شرکت مادر آن، «گروه ژونگچینگ بائوشانگ» مستقر در پکن، به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی نداد.
وزارت امور خارجه چین در واکنش اعلام کرد: «گزارشهای مربوطه کاملا بیاساس است. چین همواره در مسیر ترویج صلح و پایان دادن به درگیری نقش داشته است.»
منابع آگاه تاکید کردند با وجود امضای توافق، برنامه زمانی تحویل، تعداد نهایی سامانهها و دیگر جزییات اجرایی همچنان ممکن است تغییر کند.
مسیر انتقال از چین و پاکستان میگذرد
بر اساس طرح مورد توافق، محمولهها قرار است ابتدا از شهر ارومچی در غرب چین بهصورت هوایی منتقل شوند و سپس با عبور از پاکستان به ایران برسند.
منابع مشخص نکردهاند که انتقال محموله از پاکستان به ایران از مسیر هوایی انجام خواهد شد یا زمینی.
- 
روابط عمومی ارتش پاکستان ادعای مشارکت این کشور در انتقال تسلیحات را رد کرد و گفت: «گمانهزنیها درباره دخالت پاکستان در انتقال تسلیحات پدافند هوایی چین به ایران کاملا ساختگی و نادرست است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان نیز به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
دو منبع اطلاعاتی غربی و یک مقام جمهوری اسلامی گفتند تهران استفاده از مسیرهای زمینی را برای انتقال محرمانهتر تجهیزات نظامی و قطعات دارای کاربرد دوگانه از چین بررسی کرده است.
هدف از این اقدام، کاهش خطر شناسایی یا مختل شدن انتقال محمولهها عنوان شده است.
جنگ نیاز حکومت ایران به بازسازی پدافند را افزایش داد
آمریکا و اسرائیل در ماههای گذشته تاسیسات مرتبط با برنامههای موشکی، پهپادی و پدافند هوایی حکومت ایران را هدف قرار دادهاند. تهران نیز با شلیک موجهایی از موشکهای بالستیک و پهپادها پاسخ داده است.
این درگیری دشواری حفاظت از تاسیسات ثابت نظامی و مراکز راهبردی در برابر هواپیماهای پیشرفته و مهمات هدایتشونده دقیق را آشکار کرده است.
واشنگتن پس از حدود دو هفته بمباران، سوم مرداد حملات خود به ایران را ناگهان متوقف کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با این حال هشدار داده است اگر مذاکرات نتواند به درگیری پنجماهه پایان دهد، حملات از سر گرفته خواهد شد.
تحویل صدها سامانه دوشپرتاب میتواند موجودی تسلیحات پدافند کوتاهبرد حکومت ایران را به میزان قابلتوجهی افزایش دهد. در صورت انجام معامله، این خرید همچنین میتواند نشانهای از تعمیق روابط نظامی تهران و پکن باشد.
سامانههای دوشپرتاب از تاسیسات حساس محافظت میکنند
حکومت ایران در دو دهه گذشته سرمایهگذاری زیادی در ساخت موشک، پهپاد و رادار انجام داده است.
کارشناسان نظامی معتقدند سامانههای پدافند هوایی قابلحمل میتوانند بخشی از خلا دفاعی جمهوری اسلامی را پوشش دهند.
این سامانهها را میتوان بهسرعت پراکنده کرد، با گروههای کوچک به کار گرفت و مرتب جابهجا کرد. همین ویژگیها آنها را در مقایسه با آتشبارهای ثابت پدافند هوایی کمتر آسیبپذیر میکند.
- 
سامانههای کیودبلیو-۱۲ و افان-۱۶ از موشکهای زمینبههوای دوشپرتاب با هدایت فروسرخ استفاده میکنند. این موشکها برای مقابله با هواپیماهای ارتفاع پایین، بالگردها و پهپادها طراحی شدهاند.
قابلیت جابهجایی سریع، امکان استقرار آنها را در اطراف پایگاههای نظامی، زیرساختهای انرژی و دیگر مکانهای حساس فراهم میکند.
تحلیلگران دفاعی کیودبلیو-۱۲ را ضعیفتر از نمونههای جدیدتر این خانواده، از جمله کیودبلیو-۱۸ و کیودبلیو-۱۹، ارزیابی میکنند.
با این حال، این سامانه همچنان میتواند یک لایه دفاعی کوتاهبرد موثر در برابر پهپادها و اهداف ارتفاع پایین ایجاد کند.
گزارشها از مذاکرات برای خرید مدلهای دیگر حکایت دارد
یک منبع امنیتی اروپایی به رویترز گفت مقامهای کشورش از چند قرارداد در دست مذاکره برای فروش احتمالی سامانههای خانواده کیودبلیو به جمهوری اسلامی اطلاع دارند.
این مذاکرات مدلهای کیودبلیو-۱۲، کیودبلیو-۱۸ و کیودبلیو-۱۹ را در بر میگیرد.
یک منبع امنیتی دیگر در خاورمیانه نیز گفت حکومت ایران در پی خرید موشکهای کیودبلیو-۱۲ و کیودبلیو-۱۸ بوده، اما او از نهاییشدن قرارداد اطلاعی نداشته است.
این خرید احتمالی نشان میدهد جمهوری اسلامی با وجود سالها تحریم و محدودیت بر واردات دفاعی، همچنان به ترکیبی از تولید داخلی و تامینکنندگان خارجی متکی است.
رویترز پیشتر نیز گزارش داده بود حکومت ایران به امضای توافق جداگانهای با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی نزدیک شده است. این خبرگزاری نتوانسته مشخص کند که آیا آن قرارداد نهایی شده است یا نه.