نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های ایرانی و آمریکایی مطلع از مذاکرات تهران و مسقط گزارش داد دو کشور به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز نزدیک شده‌اند که طبق آن عبور کشتی‌های ورودی و خروجی و «هزینه خدمات» به‌طور مساوی میان دو کشور تقسیم می‌شود.

این روزنامه در گزارشی که بامداد سه‌شنبه ۱۳ مرداد به وقت ایران منتشر شد، نوشت بر اساس جزییات توافقِ در حال شکل‌گیری، کشتی‌های عازم خلیج فارس از مسیری تحت کنترل ایران و در نزدیکی سواحل این کشور عبور خواهند کرد. کشتی‌های در حال خروج از خلیج فارس نیز از مسیری نزدیک عمان خواهند گذشت.

مقام‌های ایرانی به این روزنامه گفتند هرچند عوارضی دریافت نخواهد شد، اما توافق شامل «هزینه خدمات» برای جبران پیامدهای زیست‌محیطی کشتیرانی، تامین امنیت کشتی‌های باری و نفتکش‌ها و تامین نیروی انسانی خواهد بود. دو مقام ایرانی نیز گفتند سهم ایران و عمان از درآمد حاصل برابر خواهد بود.

با این حال، یک مقام آمریکایی مطلع از مذاکرات روایت ایران را «دقیق» ندانست و گفت ایجاد هرگونه مسیر «موقت» در تنگه مستلزم تایید یا اجازه تهران نخواهد بود و هیچ عوارضی نیز دریافت نخواهد شد.

- ترامپ: مذاکرات جدید آخرین فرصت تهران برای جلوگیری از حملات گسترده آمریکا است

نیویورک‌تایمز نوشت در صورت اجرا، این توافق می‌تواند با ازسرگیری تردد کشتی‌ها یکی از فوری‌ترین مشکلات سیاسی دونالد ترامپ را حل کند. در مقابل، مقام‌های جمهوری اسلامی به این رسانه گفتند صرف‌نظر از دستیابی به توافق، تنگه تا زمانی بسته خواهد ماند که آمریکا به محاصره دریایی بندرهای ایران در خلیج فارس پایان دهد و تهران و واشینگتن به طرح ۱۴ ماده‌ای مندرج در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بازگردند.

نیویورک‌تایمز افزود آمریکا می‌تواند با صدور معافیت‌هایی از تحریم‌های ایران، امکان فروش و تحویل قانونی نفت این کشور را فراهم کند و از فشار موجود بر بازار بکاهد.

ترامپ دوشنبه ۱۲ مرداد درباره توافق در حال شکل‌گیری گفت: «امروز یا فردا خواهید فهمید. خیلی زود مشخص می‌شود که کار به کدام سمت می‌رود. موضوع چندان پیچیده نیست.»

او پیش‌بینی کرد تنگه هرمز ممکن است «واقعا تا همین فردا» باز شود؛ سخنی که در چند ماه گذشته بارها تکرار کرده است. ترامپ افزود: «مرحله اول بازگشایی تنگه است. مرحله دوم خلع هسته‌ای خواهد بود.»

- رویترز: تهران با راهبرد فرسایشی به‌دنبال تغییر موازنه با واشینگتن است

نیویورک‌تایمز نوشت با وجود خوش‌بینی ترامپ، به گفته مقام‌های کنونی و پیشین مطلع از نگرانی‌های پنتاگون، برخی مقام‌های ارشد این نهاد درباره سازوکار در حال شکل‌گیری میان جمهوری اسلامی و عمان تردید دارند و نگران‌اند این توافق به معنای تسلیم در برابر تهران باشد.

این مقام‌ها گفتند در مسیر خروج از خلیج فارس از طریق تنگه و آب‌های عمان هنوز آن‌قدر مین وجود دارد که کشتی‌ها برای عبور ایمن ناچار خواهند بود با ایران هماهنگ کنند. حتی برخی مقام‌های ایرانی نیز درباره کارآمدی توافق و توانایی آن در رفع خطر موج دیگری از حملات آمریکا ابراز تردید کردند.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ششم مرداد در یک مصاحبه تلویزیونی گفت حکومت ایران طرح عمان برای واگذاری ۵۰ درصد مسیرهای تردد دریایی به جمهوری اسلامی را رد کرده است. به گفته او، عمان پیشنهاد کرده بود که ورود و خروج کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌طور مساوی میان مسیرهایی تحت کنترل جمهوری اسلامی و عمان تقسیم شود اما جمهوری اسلامی با این طرح موافقت نکرد.

غریب‌آبادی افزود تهران در طرحی جایگزین پیشنهاد کرده است تمام مسیر ورود کشتی‌ها و بخشی از مسیر خروج از آب‌های سرزمینی ایران بگذرد. به گفته او، این طرح به جمهوری اسلامی امکان می‌دهد بر تردد شناورها نظارت موثر داشته باشد و از پایداری صلح و نبود تهدید امنیتی از مسیر تنگه هرمز اطمینان یابد.

- سی‌ان‌ان: سنتکام از تحلیلگران نظامی برای افزایش فشار بر تهران ایده خواست

پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد. بر اساس گزارش رویترز، مسیرهای بین‌المللی عبور کشتی‌ها که سازمان بین‌المللی دریانوردی در سال ۱۳۴۷ تعیین کرده بود، اکنون به‌دلیل مین‌های کارگذاشته‌شده از سوی جمهوری اسلامی قابل استفاده نیستند.

سازمان بین‌المللی دریانوردی ششم مرداد اعلام کرد در گفت‌وگوهای مربوط به طرح عمان مشارکت نداشته است. سخنگوی این سازمان گفت هرگونه پیشنهاد برای ایجاد مسیرهای تازه کشتیرانی یا تغییر نظام سامان‌دهی ترافیک دریایی باید به این سازمان ارائه شود تا کشورهای عضو آن را بررسی کنند.