در حالی که جمهوری اسلامی و عمان از نزدیک شدن به توافقی بر سر مدیریت تردد شناورها در تنگه هرمز سخن میگویند و کاخ سفید اعلام کرده که این مذاکرات را از نزدیک دنبال میکند، اظهارات متناقض واشینگتن و تهران درباره سرنوشت تنگه هرمز بر ابهامها در این زمینه افزوده است.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، شنبه ۱۷ مرداد گفت مقامهای جمهوری اسلامی به دولت آمریکا اطلاع دادهاند که برنامهای برای دریافت عوارض از عبور و مرور در تنگه هرمز ندارند. با وجود این مقامهای سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی بار دیگر تاکید کردند که مذاکره با عمان بهمعنای بازگشایی تنگه هرمز نیست و چنین امری مشروط به تغییر رفتار ایالات متحده است.
ونس به شبکه فاکسنیوز گفت: «با آنکه برخی افراد در داخل حکومت ایران درباره دریافت عوارض صحبت میکنند، ایرانیها به ما گفتهاند که برنامهای برای دریافت عوارض از عبور و مرور در تنگه هرمز ندارند. اما باز هم منتظر میمانیم ببینیم در عمل چه اقداماتی انجام میشود.»
او افزود: «انتظار ما این است که همان میزان نفت و گازی که پیش از آغاز درگیری از خلیج فارس خارج میشد، همچنان خارج شود. ایرانیها به ما گفتهاند که همین کار را انجام خواهند داد. ائتلاف کشورهای خلیج فارس نیز همین را میخواهد.»ونس گفت: «اما ما اعتماد نمیکنیم؛ راستیآزمایی میکنیم. ما در واقع به جای حرفهای افراد، به اقدامات آنها نگاه میکنیم.»
- 
معاون رییسجمهوری آمریکا افزود: «مشکل اصلی این است که ایرانیها در آغاز جنگ تعداد زیادی مین در منطقه کار گذاشتند. بنابراین، اکنون ما در حال بررسی این هستیم که چگونه میتوان یک سازوکار تردد ایجاد کرد تا کشتیهایی که عبور میکنند، بتوانند با امنیت از تنگه عبور کنند. این موضوع، البته، شامل مینروبی و همچنین تعهد حکومت ایران به شلیک نکردن به کشتیهای تجاری میشود.»
ونس همچنین درباره جمهوری اسلامی گفت: «آنها بهشدت تحت فشار هستند. میخواهند این موضوع تمام شود. پرسش این است که آیا آنها و ساختارشان قادر خواهند بود اقداماتی را که برای رضایت ما ضروری است، انجام دهند یا نه.»
این اظهارات در شرایطی عنوان شد که امارات متحده عربی خبر داد بامداد شنبه یک نفتکش متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در تنگه هرمز هدف حمله موشکی جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
پیشتر دونالد ترامپ هشدار داده بود که در پاسخ به هر حمله به شناورهای تجاری، اهدافی در خاک ایران مورد حمله قرار خواهند گرفت و خسارات واردشده به کشتیها از محل داراییهای مسدودشده ایران پرداخت خواهد شد.
- 
جمهوری اسلامی: تنگه هرمز با توافق با عمان باز نمیشود
در همین حال محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی شنبه ۱۷ مرداد در اولین اظهارنظر پس از مطرح شدن اخباری مبنی بر عزل و یا استعفای او، در پیامی اعلام کرد تا آمریکا رفتار خود را اصلاح نکند، تنگه هرمز باز نخواهد شد.
ذوالقدر افزود: «تصحیح رفتار آمریکا شامل پایان جنگ علیه ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق، رفع تحریمها، پرداخت کامل خسارت جنگها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی و هوایی ایران است.»
او گفت: «شورای عالی امنیت ملی چه در جنگ و چه در مذاکره، هرگز کوتاه نخواهد آمد.»
پس از آنکه محمدباقر خرازی، برادر همسر مسعود خامنهای، در اظهاراتی جنجالی خبر از برکناری محمدباقر ذوالقدر و جانشینی محسن رضایی، مشاور نظامی مجتبی خامنهای داد، روزنامه سازندگی گزارش داد که محمدباقر ذوالقدر از سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی استعفا کرده اما مسعود پزشکیان، رییس شورای عالی امنیت ملی، استعفای او را نپذیرفته است.
- 
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیزساعاتی پیش از انتشار پیام ذوالقدر، به خبرنگاران گفت: «باز شدن تنگه هرمز تابع شرایط دیگری از جمله جبران موارد نقض تفاهمنامه اسلامآباد از سوی آمریکا است.»
همزمان سخنگویان سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی نیز شنبه در اظهارات جداگانهای بر بسته ماندن تنگه هرمز حتی در صورت توافق با عمان تاکید کردند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، شنبه ۱۷ مرداد گفت بازگشایی تنگه هرمز تابع شرایط جمهوری اسلامی است و ارتباطی با مذاکرات ایران و عمان ندارد.
او به خبرنگاران گفت: «بازشدن تنگه هرمز به پذیرش کامل شروط ایران از سوی آمریکا و دست برداشتن آنان از دخالت در روند مذاکرات منطقهای بستگی دارد. هر زمان که آمریکا شرایط ما را بپذیرد، قطعا تنگه هرمز باز خواهد شد.»
محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، نیز در تجمع حامیان حکومت در تهران گفت: «امروز نظم ایرانی بر تنگه هرمز حاکم است و این وضعیت غیرقابل بازگشت است. آمریکا چارهای جز پذیرش وضعیت موجود ندارد، در غیر این صورت هزینههایی بهمراتب بیشتر از گذشته متحمل خواهد شد.»
- 
سخنگوی ارتش افزود: «نیروهای مسلح تا تثبیت کامل این نظم در تنگه هرمز، با قدرت ایستادهاند. نیروهای مسلح در این مسیر، هم از انگیزه و اراده مستحکم برخوردارند و هم از توان دفاعی لازم.»
با این همه، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی شنبه در یک نشست از ضرورت دستیابی به توافقی با آمریکا دفاع کرد و گفت: «معتقدم اکنون بهترین زمان برای توافق است؛ چرا که انسجام، قدرت و وحدت در کشور وجود دارد. هر اندازه طرف مقابل برای رسیدن به توافق پیش برود، ما نیز پیش میرویم، اما اگر بخواهد زور بگوید، زیر بار زور نمیرویم.»
پزشکیان افزود: «برای همیشه که نمیتوان جنگید؛ بالاخره باید جنگ را در یک نقطه به پایان رساند. باید در جایی که بیشترین نفوذ و امکان اثرگذاری را داریم، بتوانیم کار کنیم و تلاش کنیم.»
او گفت: «مسائل تنها با جنگ حل نمیشود، بلکه متغیرهای مختلفی وجود دارد که باید روی آنها کار کنیم. ما تلاش میکنیم در مسیر صلح، بر اساس همان بندهایی که در تفاهمنامه وجود داشته است، حرکت کنیم.»