وال‌استریت ژورنال گزارش داد در حالی که کاخ سفید در پی بازگشایی تنگه هرمز و فراهم کردن زمینه پایان جنگ بود، شرط‌های تازه جمهوری اسلامی برای عبور آزادانه کشتی‌ها از این آبراه، چشم‌انداز دستیابی به توافق و خروج آمریکا از جنگ را دشوارتر کرده است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال یکشنبه ۱۸ مرداد نوشت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در هفته‌های اخیر در گفت‌وگوهای خصوصی با دستیاران ارشد خود این احتمال را مطرح کرده است که در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، حتی بدون توافق هسته‌ای از جنگ خارج شود.

به نوشته این روزنامه، با دشوار شدن دستیابی به توافق هسته‌ای، کاخ سفید تمرکز بیشتری بر بازگشایی تنگه هرمز گذاشته و ترامپ در پی زمینه‌سازی برای اعلام پیروزی بوده است.

این مسیر ۱۷ مرداد با مطرح شدن سخت‌ترین شروط جمهوری اسلامی تاکنون برای بازگشایی تنگه هرمز دشوارتر شد.

- اظهارات متناقض تهران و واشینگتن درباره باز شدن تنگه هرمز‌ و عبور بدون پرداخت عوارض کشتی‌ها

محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، ۱۷ مرداد در پیامی نوشت تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا رفتار خود را «تصحیح» نکند باز نمی‌شود.

او این تغییر رفتار را شامل خودداری از تهدید جمهوری اسلامی، پایان دائمی جنگ علیه حکومت ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق، لغو محاصره دریایی، خروج نیروهای دریایی و هوایی آمریکا از پیرامون ایران، پرداخت کامل خسارت‌های دو جنگ، لغو تحریم‌ها و آزادسازی بی‌قیدوشرط دارایی‌های مسدودشده ایران دانست.

نیویورک تایمز ۱۷ مرداد نوشت شروط ذوالقدر برای بازگشایی تنگه هرمز، امیدها به توافق با عمان برای ازسرگیری تجارت و کاهش قیمت جهانی انرژی را کاهش داده است.

حسین علیزاده، تحلیلگر مسائل بین‌الملل، به ایران‌اینترنشنال گفت شرط‌های مطرح‌شده برای توافق بر سر تنگه هرمز به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که تحقق آن‌ها دشوار یا ناممکن باشد و ممکن است با هدفِ گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات یا در چارچوب رقابت‌های داخلی جمهوری اسلامی مطرح شده باشند.

وال‌استریت ژورنال نوشت این تحولات گزینه‌های ترامپ برای خروج از جنگ را محدودتر کرده و نشان می‌دهد تهران برای یک درگیری طولانی و فرسایشی آماده است.

تمرکز کاخ سفید بر بازگشایی تنگه هرمز

مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، گفت: «خواسته‌های سخت‌گیرانه اخیر جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز، یافتن راهی آبرومندانه برای خروج ترامپ از این درگیری را به‌طور فزاینده‌ای دشوار می‌کند.»

گرگوری برو، کارشناس مسائل ایران در موسسه مشاوره‌ای اوراسیا گروپ، گفت تهران معتقد است ترامپ خواهان خروج از جنگ است و بر بازگشایی تنگه هرمز تمرکز دارد و به همین دلیل بر سر شرایط بازگشایی این آبراه در مذاکرات سخت‌گیری می‌کند.

کاخ سفید از آغاز مذاکرات دیپلماتیک در فروردین تاکید کرده است جمهوری اسلامی نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد، اما دشواری مذاکرات هسته‌ای باعث شد در هفته‌های اخیر تمرکز بیشتری بر بازگشایی تنگه بگذارد.

حملات پراکنده موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در این آبراه، حرکت کشتی‌های تجاری را کاهش داده و بازارهای جهانی نفت را متلاطم کرده است؛ وضعیتی که وال‌استریت ژورنال آن را اهرمی قدرتمند برای تهران توصیف کرد.

ترامپ در هفته‌های اخیر بارها اعلام کرده تنگه هرمز کاملا باز شده است، اما به نوشته این روزنامه، در عمل هنوز چنین نشده است.

تلاش ترامپ برای اعلام پیروزی و اختلاف بر سر شرایط بازگشایی تنگه هرمز

کمتر از سه ماه مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و در حالی که قیمت بنزین همچنان به‌طور قابل توجهی بالاتر از پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ است، ترامپ به دنبال راهی است تا به افکار عمومی آمریکا بگوید جنگ را برده است.

رییس‌جمهوری آمریکا در روزهای اخیر گفته بود برای انجام بزرگ‌ترین حمله نظامی از زمان جنگ جهانی دوم آماده بوده، اما متحدان واشینگتن او را منصرف کرده‌اند. او همچنین دستیابی به توافق را «قریب‌الوقوع» توصیف کرده بود، هرچند هنوز توافقی حاصل نشده است.

ترامپ ۱۶ مرداد نیز در تروث سوشال مطلبی با عنوان «ترامپ جنگ ایران را برد» منتشر کرد و حتی بدون دستیابی به توافق هسته‌ای، از پیروزی در جنگ سخن گفت.

جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن به فشار بر جمهوری اسلامی برای ایجاد تغییرات بلندمدت در روابط دو طرف ادامه خواهد داد.

یک مقام کاخ سفید گفت آمریکا همه اهداف نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را محقق کرده و تمرکز کنونی ترامپ بر تضمین جریان انرژی جهانی از تنگه هرمز است. به گفته او، در صورت ادامه حملات به کشتی‌ها، گزینه‌های نظامی همچنان روی میز خواهند ماند.

- جمهوری اسلامی در میانه مذاکره با عمان به یک نفت‌کش امارات متحده عربی در تنگه هرمز حمله کرد

احتمال پایان جنگ بدون توافق هسته‌ای

مقام‌های آمریکایی گفتند ترامپ معتقد است تهران احتمالا تا پایان دوره ریاست‌جمهوری او قادر به احیای فعالیت‌های هسته‌ای خود نخواهد بود، زیرا آمریکا سال گذشته سه مرکز اصلی هسته‌ای جمهوری اسلامی را نابود کرده است.

ترامپ همچنین گفته توان اطلاعاتی آمریکا احتمالا تلاش تهران برای بازسازی این مراکز یا ساخت مخفیانه سلاح هسته‌ای را شناسایی خواهد کرد و تهدید حملات دوباره می‌تواند بازدارندگی ایجاد کند.

به گفته مقام‌های آمریکایی، اگر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی مهار و تردد در تنگه از سر گرفته شود، احتمال دارد ترامپ آتش‌بس کنونی را برای مدتی نامحدود تمدید کند و در صورت بازگشایی کامل این آبراه، محاصره نظامی بنادر ایران را نیز لغو کند.

- شبکه تامین تجهیزات برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، از تهران تا وین

جمهوری اسلامی علاوه بر میلیاردها دلار غرامت جنگی، خواستار آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در سراسر جهان شده است.

ترامپ گفته اجازه نخواهد داد پول مالیات‌دهندگان آمریکایی به جمهوری اسلامی پرداخت شود. با این حال، وال‌استریت ژورنال نوشت دستیابی به توافق بدون آزادسازی دست‌کم بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران بعید است.

دو طرف همچنین بر سر معافیت‌های تحریمی برای فروش نفت ایران اختلاف دارند. آمریکا خرداد سال جاری در چارچوب توافق موقت صلح با جمهوری اسلامی با این معافیت‌ها موافقت کرد، اما پس از فروپاشی آتش‌بس و حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز، تحریم‌های نفتی را دوباره برقرار کرد.

وال‌استریت ژورنال نوشت اظهارات اخیر ترامپ نشان می‌دهد او همچنان به دنبال راهی برای خروج از جنگ است، اما اختلاف‌ها بر سر تنگه هرمز، غرامت، تحریم‌ها و حضور نظامی آمریکا در منطقه این مسیر را دشوار کرده است.