مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پیام‌هایی از افزایش چشم‌گیر قیمت داروهای اعصاب و روان و کم‌یاب یا حتی نایاب شدن شماری از نمونه‌های خارجی این داروها برای درمان افسردگی، اضطراب و کنترل خشم، خبر دادند.

بر اساس این پیام‌ها، بیماران و خانواده‌هایشان گفتند تهیه داروهای پرمصرفی مانند کلونازپام، سرترالین (آسنترا)، ونلافاکسین، ریسپریدون و کلوزاپین طی ماه‌های اخیر به چالش جدی تبدیل شده است. بسیاری از آن‌ها ناچارند برای یافتن حتی یک ورق از این داروها به چندین داروخانه در شهرهای مختلف سر بزنند و در نهایت با قیمت‌هایی روبه‌رو می‌شوند که گاه چند برابر نرخ‌های قبلی است.

نمونه‌های خارجی این داروها که برای برخی بیماران سازگاری بهتری داشته‌اند، یا به‌طور کامل از بازار حذف شده‌اند یا با ارقام نجومی در بازار آزاد عرضه می‌شوند.

شهروندی از «ناموجود» شدن داروی آلوینتا خبر داد و گفت: «چندین داروخانه را گشتم، ندارند. می‌گویند موادش خارجی است و دیگر وارد نمی‌شود. به جای غذا، نان خشک هم شاید بتوان خورد، ولی بدون دارو باید چه‌کار کنیم؟»

آلوینتا نام تجاری داروی ونلافاکسین است که برای کنترل استرس، اضطراب و درمان افسردگی، از سوی شرکت داروسازی ایرانی اکتوورکو تولید می‌شود.

مخاطبی دیگر از تهران در پیامی مشابه گفت هیچ کدام از داروهای اعصاب شرکت اکتوور پیدا نمی‌شود و داروخانه‌ها می‌گویند «تولید کننده نمی‌فروشد تا افزایش قیمت بگیرد».

شهروندی دیگر توضیح داد وضعیت دارو در تهران بعد از اربعین، بحرانی‌تر از قبل شده و حتی داروهای ساخت شرکت‌های داخلی، در داروخانه‌هایی مانند ۱۳ آبان، هلال‌احمر و ارتش پیدا نمی‌شود.

پیش‌تر نیز شهروندان تاکید کرده بودند در ماه‌های اخیر، داروهای روان‌پزشکی، از جمله سرترالین، به شدت در شماری از شهرها کمیاب شده است.

این وضعیت در حالی ادامه دارد که پوشش بیمه‌ای نیز نتوانسته افزایش هزینه‌ها را جبران کند و بخش عمده بار مالی بر دوش خود بیماران افتاده است.

یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایران‌اینترنشنال می‌گوید داروهای اعصاب و روان در عرض دو ماه چند برابر گران‌تر شده است. pic.twitter.com/pWRrdA3NYq — ايران اينترنشنال (@IranIntl) August 9, 2026

هزینه‌های سنگین دارو و درمان

شماری از مخاطبان گفتند به‌دلیل گرانی و کمبود، مجبور به تغییر برند دارو یا کاهش دوز مصرفی شده‌اند؛ اقدامی که به گفته آن‌ها می‌تواند عوارض جدی برای وضعیت روانی‌شان به همراه داشته باشد.

روان‌پزشکان نیز پیش‌تر نسبت به پیامدهای قطع درمان یا جایگزینی ناگهانی این داروها هشدار داده و آن را تهدیدی برای سلامت روان جامعه دانسته‌اند.

مخاطبی با اشاره به هزینه‌های قابل توجه درمان، گفت مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب و خرید یکی از داروهایش دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان خرج روی دستش گذاشته و داروی دومش هم نایاب بوده و پیدا نشده است.

شهروندی دیگر توضیح داد سه جعبه کلردیازپوكسايد، دو جعبه پروپرانولول، دو جعبه ترانكوپين، دو جعبه کلداکس، یک جعبه فلوکستین ١٠ میلی‌گرم و یک پماد در مجموع شده است چهار میلیون و ٣٠٠ هزار تومان.

قیمت آسنترا دوز ۵۰ از ۵۰ هزار تومان به ۸۰۰ هزار تومان و دوز ۱۰۰ از ۶۵۰ هزار تومان به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.

آسنترا نام تجاری سرترالین و از داروهای ضدافسردگی گروه اس‌اس‌آر‌آی (SSRI) است که برای افسردگی، اضطراب، وسواس و حملات پنیک تجویز می‌شود.

این دارو با نسخه‌ فروخته می‌شود و مصرف یا قطع مصرف آن باید با نظر پزشک باشد.

شهروندی دیگر گفت: «چهار سال است که تحت نظر روان‌پزشک، داروی ضدافسردگی و ضدخشم مصرف می‌کنم. اخیرا اما داروهایی مثل ترانکوپین، دپاکین و فلوکستین در داروخانه‌ها پیدا نمی‌شود. سه ماهی می‌شود که داروهایم را نمی‌توانم مرتب مصرف کنم و حالم خوب نیست.»

مخاطب ۲۶ ساله دیگری در پیامی مشابه گفت داروهای ضدافسردگی‌ و اضطراب مصرف می‌کند و برخی قرص‌هایش مانند دپاکین بسیار کم‌یاب و به شدت گران شده‌اند: «برای چند عدد از این قرص باید نزدیک پنج میلیون پول بدهیم که خیلی هم شامل بیمه نمی‌شود. چه کسی می‌خواهد به داد ما برسد؟»

دپاکین نام تجاری والپروات/سدیم والپروات است؛ دارویی برای کنترل صرع و برخی موارد اختلال دوقطبی و پیشگیری از میگرن.

این دارو مانند اغلب داروهای مرتبط با اعصاب و روان، نسخه‌ای است و به‌ویژه در بارداری محدودیت‌های جدی دارد و باید فقط با نظر پزشک مصرف شود.

- برخی بیماران با گرانی و کمبود داروهای اعصاب، درمان را متوقف کرده‌اند

بحران کمبود و گرانی دارو در ایران به داروهای اعصاب و روان محدود نیست و طیف گسترده‌ای از اقلام حیاتی از جمله داروهای قلب، دیابت، سرطان و آنتی‌بیوتیک‌ها را در بر گرفته است.

بیماران در شهرهای مختلف گزارش می‌دهند که حتی در داروخانه‌های بیمارستانی نیز بسیاری از اقلام تجویزشده موجود نیست و تهیه آن‌ها از داروخانه‌های سطح شهر با صرف زمان طولانی و پرداخت هزینه‌های چندبرابری همراه است.

در عین حال، پوشش بیمه‌های پایه و تکمیلی هم اغلب ناکافی یا با تاخیرهای چندماهه همراه است و سهم قابل توجهی از هزینه‌ها به شکل مستقیم از جیب بیماران پرداخت می‌شود.

یک بازنشسته تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی به ایران‌اینترنشنال گفت برای دریافت داروهای قلبی به داروخانه بیمارستان میلاد مراجعه کرده، اما از هشت قلم داروی تجویزشده، پنج قلم در این داروخانه موجود نیست و تهیه آن‌ها از داروخانه‌های بیرون نیز دشوار است.

او با انتقاد از هزینه‌های درمان و عملکرد بیمه تکمیلی گفت فرزندش ۲۵ میلیون تومان برای پزشک و دارو پرداخت کرده، اما بیمه تکمیلی آتیه‌سازان حافظ پس از ۹ ماه تنها ۹۰۰ هزار تومان بازپرداخت کرده است.

مخاطبی گفت قرص ۱۰۰ عددی مادوپار برای درمان علائم پارکینسون را سوم مرداد دو میلیون و ۸۰۰ هزار تومان خریده بوده اما همان دارو روز ۱۸ مرداد با قیمت هفت میلیون تومان فروخته شده است.

مخاطبی دیگر گفت به‌دلیل آسیب به زانو به بیمارستان مراجعه کرده، پس از عکس‌برداری، برایش زانوبند و قرص گلوکوزامین تجویز کرده‌اند، اما وقتی به داروخانه مراجعه کرده است، با قیمت یک‌ونیم میلیون تومانی زانوبند و هزینه یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی گلوکوزامین مواجه شده و ترجیح داده است به جای آن‌ها، به یک قرص مسکن معمولی بسنده کند.

شهروندی از قصرقند از کم‌یاب شدن شماری از داروهای عادی و بدون نسخه در استان سیستان و بلوچستان خبر داد و گفت برخی داروها مثل کلیدینیوم سی برای معده و مسکن و ضدالتهاب مفنامیک اسید، اصلا پیدا نمی‌شوند.