فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران و کانون کارگردانان سینمای ایران در واکنش‌هایی جداگانه نسبت به پیامدهای طرح «مقابله با نفوذ» مجلس هشدار دادند و اعلام کردند جرم‌انگاری ارتباط با رسانه‌های خارجی و تعیین مجازات‌های سنگین برای هنرمندان، آزادی بیان و آفرینش هنری را محدودتر می‌کند.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران جمعه ۳۰ مرداد در بیانیه‌ای، طرح تازه مجلس را به‌شدت محکوم کرد و هشدار داد تصویب آن آزادی بیان، فعالیت روزنامه‌نگاران و حق دسترسی مردم به اطلاعات را بیش از پیش محدود خواهد کرد.

این نهاد با اشاره به جرم‌انگاری مصاحبه با برخی رسانه‌های خارجی، از جمله رسانه‌های مستقر در آمریکا و اسرائیل یا رسانه‌هایی که از این کشورها تامین مالی می‌شوند، نسبت به محدودتر شدن ارتباط روزنامه‌نگاران با رسانه‌های بین‌المللی هشدار داد.

خانه سینما نیز ۲۹ مرداد در واکنش به این مصوبه هشدار داده بود چنین طرحی می‌تواند زمینه «سرکوب نظام‌مند هنر انتقادی» را فراهم کند و آثار نقادانه و واقع‌گرای اجتماعی را در معرض اتهام قرار دهد.

مجید انصاری، معاون حقوقی دولت مسعود پزشکیان هم ۲۸ مرداد در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی ایرنا گفت مفاد این طرح با حقوق شهروندی و آزادی‌های فردی مغایرت دارد، ارتباطات علمی را محدود می‌کند و می‌تواند مهاجرت نخبگان را تشدید کند.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران مصوبه جدید مجلس را محکوم کردhttps://t.co/BOrK0vVifz فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران طرح جدید مجلس ایران برای جرم‌انگاری و ارتباط با برخی رسانه‌های خارجی را به‌شدت محکوم می‌کند. — فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران (@IFJFarsi) August 21, 2026

آنتونی بلانگر، دبیرکل فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران، گفت این طرح «ابزاری برای محدود کردن بیشتر آزادی بیان در ایران» است و با کنترل انتشار اخبار، حق دسترسی مردم به اطلاعات را نیز به شدت نقض می‌کند.

او افزود در شرایطی که روزنامه‌نگاران ایرانی همچنان به‌دلیل انجام وظیفه خود زندانی می‌شوند، محدود کردن ارتباط با رسانه‌های بین‌المللی، مردم ایران را بیش از پیش محدود خواهد کرد.

بلانگر از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست این طرح را کنار بگذارند و «ارعاب روزنامه‌نگاران و منابع آن‌ها» را متوقف کنند.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ۲۵ مرداد کلیات طرح «مقابله با نفوذ» را با ۱۸۳ رای موافق تصویب کردند. مواد و مجازات‌های این طرح هنوز بررسی نشده و به گفته رییس مرکز رسانه مجلس، حتی شیوه ادامه رسیدگی به آن نیز مشخص نیست.

- مقابله با نفوذ؛ طرحی برای محدود کردن ارتباط ایرانیان با جهان خارج

کانون کارگردانان: سینما به امنیت اندیشه نیاز دارد

کانون کارگردانان سینمای ایران با ابراز نگرانی از مصوبه مجلس درباره مجازات و محرومیت دائمی فیلمسازان و فعالان فرهنگ و هنر هشدار داد که «حمایت از امنیت ملی نباید به دستاویزی برای ایجاد عناوین مجرمانه مبهم و تعیین مجازات‌های سنگین و مادام‌العمر برای فعالیت‌های هنری» تبدیل شود.

این کانون تاکید کرد فیلمساز نباید صرفا به‌دلیل ساخت یک اثر یا نوع نگاه خود از فعالیت حرفه‌ای محروم شود و افزود محرومیت مادام‌العمر از شغل و حرفه یا خدمات دولتی با اصل تناسب جرم و مجازات و حق انتخاب شغل در قانون اساسی، در تعارض است.

در این بیانیه آمده است مرز میان نقد، روایت و بازنمایی واقعیت و تخیل هنری با آنچه ممکن است «سیاه‌نمایی» تلقی شود، «بسیار باریک» است و نمی‌توان با تعابیر کلی و بدون معیارهای روشن، فعالیت هنری را جرم‌انگاری کرد.

این نهاد صنفی خواستار بازنگری در مفاد مصوبه با توجه به اصول قانون اساسی، حقوق شهروندی و حقوق حرفه‌ای هنرمندان شد و تاکید کرد: «امنیت واقعی سینما، امنیت اندیشه و امکان آفرینش آزاد هنری است.»

مجلس شورای اسلامی طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی، دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» را تصویب کرد؛ مصوبه‌ای که محدودیت‌های تازه‌ای بر فعالیت‌های علمی، مدنی و فرهنگی اعمال می‌کند. بر اساس این مصوبه، همکاری علمی با دانشگاه‌ها و موسسه‌های خارجی تنها از طریق مراکز مورد تایید وزارت… pic.twitter.com/FnOS13xx2s — ايران اينترنشنال (@IranIntl) August 16, 2026

حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نایب‌رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس و از امضاکنندگان طرح، ۳۰ مرداد در گفت‌وگو با خبرآنلاین، انتقادها را ناشی از «مطالعه نکردن دقیق طرح» دانست و گفت که «جرم‌انگاری نفوذ ضروری است» و یکی از جهت‌گیری‌های طرح نیز «ایجاد شفافیت» است.

روح‌الله نجابت، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس و از طراحان طرح «مقابله با نفوذ»، در یادداشتی در روزنامه فرهیختگان نوشت هدف طرح محدود کردن ارتباط شهروندان با خارج نیست، بلکه شفاف‌سازی ارتباطات خارجی و مقابله با «نفوذ ادراکی» و «شبکه‌سازی پنهان» است.

در مقابل، وب‌سایت حقوق بشری هرانا نوشت بر اساس مفاد تشریح‌شده در این طرح، ارتباط با برخی کشورها نیازمند دریافت مجوز است و طیفی از ارتباطات، قراردادها، تبادلات مالی، فعالیت‌های رسانه‌ای و ارتباطات اشخاص حقیقی و حقوقی با خارج، باید در سامانه‌ای تحت نظارت نهادهای امنیتی ثبت شود.

این نهاد حقوق بشری همچنین به جرم‌انگاری مفاهیمی چون «نفوذ ادراکی» و «مشاوره‌های مخرب هدایت‌شده از بیرون» و اعمال نظارت ویژه بر روزنامه‌نگاران، پژوهشگران، نخبگان و فعالان اقتصادی اشاره کرد و درباره گسترش مداخله امنیتی در حریم خصوصی، آزادی بیان، آزادی ارتباطات و فعالیت حرفه‌ای شهروندان هشدار داد.

قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با اسرائیل و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» نیز پاییز ۱۴۰۴ با وجود هشدار حقوقدانان درباره تعاریف مبهم و محدود شدن حقوق شهروندی، تصویب و برای اجرا ابلاغ شد.