خبرگزاری رویترز گزارش داد اقدام آمریکا در محاصره دریایی جمهوری اسلامی، صادرات نفت ایران را کاهش داده و عرضه نفت خام این کشور به خریداران چینی را محدود کرده است.

رویترز جمعه ۳۰ مرداد به‌نقل از چهار منبع تجاری آگاه نوشت شمار محموله‌های نفت ایران برای تحویل به چین در ماه‌های سپتامبر و اکتبر، در مقایسه با ژوئیه و اوت، کاهش یافته است.

به‌گفته این منابع، بخش عمده نفت ذخیره‌شده در نفتکش‌های مستقر در دریا پیش‌تر فروخته شده و همین امر عرضه محموله‌های جدید را با محدودیت روبه‌رو کرده است.

صادرات نفت ایران از اواسط ژوئیه روندی کاهشی داشته است. داده‌های شرکت ردیابی کشتی‌ها کپلر نشان می‌دهد از آن زمان تاکنون، هیچ ابرنفتکش حامل نفت خام ایران به‌طور قابل مشاهده از تنگه هرمز عبور نکرده است.

این در حالی است که بسیاری از نفتکش‌ها برای پنهان کردن مسیر حرکت خود، سامانه‌های ارسال موقعیت را خاموش می‌کنند و ردیابی آن‌ها دشوار است.

کاهش عرضه، پالایشگاه‌های مستقل استان شاندونگ در شرق چین را برای تامین خوراک با مشکل مواجه کرده است.

این پالایشگاه‌ها که به «قوری» یا «تی‌پات» شناخته می‌شوند، حدود یک‌پنجم ظرفیت پالایشی چین را در اختیار دارند و بزرگ‌ترین خریداران نفت تحریم‌شده به شمار می‌روند.

در پی فروپاشی آتش‌بس با جمهوری اسلامی، آمریکا ۲۲ تیر محاصره بنادر جنوبی ایران را از سر گرفت.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، بامداد ۲۹ مرداد اعلام کرد واشینگتن عملیاتی گسترده را برای تشدید فشارهای اقتصادی بر حکومت ایران آغاز می‌کند.

ترامپ این اقدام را «سنگین‌ترین عملیات اقتصادی علیه یک کشور» و «جنگ و انزوای اقتصادی در مقیاسی بی‌سابقه» توصیف کرد و هشدار داد هر کشوری به جمهوری اسلامی راه نجات بدهد، با پیامدهای سنگین روبه‌رو خواهد شد.

افزایش قیمت نفت ایران در بازار

رویترز به نقل از سه منبع تجاری نوشت برخی محموله‌های نفت خام ایران که معمولا با تخفیف فروخته می‌شوند، اکنون با قیمتی بالاتر از معاملات آتی نفت برنت عرضه شده‌اند.

یکی از منابع گفت قیمت این محموله‌ها حدود دو دلار در هر بشکه بالاتر از نفت برنت تعیین شده است.

این افزایش ناگهانی در حالی رخ داده که نفت خام سبک ایران در اوایل هفته جاری، مانند یک ماه گذشته، با تخفیفی حدود سه دلار در هر بشکه عرضه می‌شد.

بر پایه داده‌های کپلر، ذخایر نفت خام ایران در نفتکش‌های خارج از محدوده محاصره آمریکا از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه پیش از آغاز محاصره، به حدود ۸۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.

مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، برآورد کرد حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران در نفتکش‌های مستقر در آب‌های مالزی، در شرق سنگاپور، ذخیره شده است. با این حال، بخش عمده این نفت پیش‌تر به خریداران وعده داده شده است.

او در مطلبی در لینکدین نوشت: «این وضعیت نشان می‌دهد ممکن است از اواخر سپتامبر عملا هیچ محموله جدیدی از نفت ایران در دسترس خریداران نباشد، زیرا تاکنون هیچ نفتکش ایرانی حامل نفت نتوانسته است از محاصره آمریکا عبور کند.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، ۲۹ مرداد هشدار داد واشینگتن «تمام توان و قدرت خود» را برای مقابله با کشورهایی که به انتقال پول، خرید نفت یا حمل‌ونقل دریایی به نفع جمهوری اسلامی ادامه می‌دهند، به کار خواهد گرفت.

او گفت محاصره دریایی در کنار «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ»، از توان حکومت ایران برای حمایت مالی از نیروهای نیابتی و تامین هزینه‌های نظامی خواهد کاست.

پالایشگاه‌های چینی در جست‌وجوی نفت جایگزین

دو منبع تجاری گفتند هم‌زمان با چشم‌انداز مبهم عرضه نفت ایران، یکی از پالایشگاه‌های مستقل چین این هفته نفت خام لاپا برزیل را خریداری کرد و شماری دیگر نیز در پی خرید نفت خام بصره عراق بودند.

سون جیانان، تحلیلگر ارشد نفت در موسسه «انرژی اَسپِکتز»، گفت کاهش عرضه نفت ایران در پی محاصره آمریکا باعث شده است پالایشگاه‌های مستقل چین به گزینه‌هایی فراتر از نفت ایران و روسیه روی آورند.

داده‌های اولیه کپلر حاکی از آن است که واردات نفت ایران به چین در ماه ژوئن به روزانه ۷۸۵ هزار بشکه کاهش یافت که پایین‌ترین میزان از فوریه ۲۰۲۳ بود.

این عدد در ژوئیه به روزانه حدود ۸۲۳ هزار بشکه رسید، اما در ماه اوت به ۵۳۴ هزار بشکه در روز سقوط کرد.

چین سال گذشته به‌طور میانگین روزانه ۱.۴ میلیون بشکه نفت از ایران خریداری کرد.

منبعی در یکی از پالایشگاه‌های مستقل چین گفت تهدیدهای آمریکا به نگرانی‌ها درباره احتمال اعمال تحریم‌های بیشتر علیه خریداران نفت ایران دامن زده است.

او در عین حال بعید دانست تحریم‌های تازه تاثیر چشمگیری بر خرید نفت ایران داشته باشد، زیرا پالایشگاه‌هایی که پیش‌تر در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند، همچنان نفت ایران را پالایش می‌کنند.

بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۵ شرکت کپلر، چین بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران از مسیر دریا را خریداری می‌کرد و بخش بزرگی از این محموله‌ها به پالایشگاه‌های مستقل می‌رسید.

تحریم‌های پیشین آمریکا پالایشگاه‌های مستقل بزرگ‌تر چین را از خرید نفت ایران بازداشته‌اند. با این حال، پالایشگاه‌های کوچک‌تر به‌دلیل ارتباط محدود با نظام مالی آمریکا، از این محدودیت‌ها تاثیر کمتری می‌پذیرند.

اوفک پیش از این شماری از شرکت‌ها و موسسات کوچک مستقر در چین و هنگ‌کنگ را به اتهام تسهیل مبادلات چند میلیارد دلاری نفت ایران و کمک به تامین مالی خرید تسلیحات جمهوری اسلامی تحریم کرده است.