گلف نیوز گزارش داد حدود ۸۰ درصد کشتی‌هایی که در دو هفته گذشته از تنگه هرمز عبور کرده‌اند، سامانه‌های ردیابی خود را خاموش کرده‌اند. این نفتکش‌ها با حمایت ارتش آمریکا از مسیر نزدیک به سواحل عمان عبور می‌کنند تا احتمال هدف قرار گرفتن از سوی جمهوری اسلامی را کاهش دهند.

بر اساس گزارش گلف نیوز که به داده‌های شرکت تحلیل کشتیرانی «کپلر» استناد دارد، نفتکش‌ها هنگام نزدیک شدن به تنگه، فرستنده‌های سامانه شناسایی خودکار یا AIS را خاموش می‌کنند و چند ساعت بعد در دریای عمان دوباره در سامانه‌های ردیابی ظاهر می‌شوند.

این عملیات که به «عبور خاموش» شهرت یافته است، امکان انتقال میلیون‌ها بشکه نفت از خلیج فارس را فراهم کرده و تاکنون مانع جهش شدیدتر قیمت‌های جهانی شده است. خاموش کردن سامانه شناسایی خودکار همچنین موجب شده برخی موسسات ردیابی، میزان واقعی نفت عبوری از هرمز را کمتر از رقم واقعی برآورد کنند.

وزارت انرژی آمریکا می‌گوید روزانه بین هشت تا ۹ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ رقمی که حدود دو برابر برآورد برخی تحلیلگران و موسسات متکی بر داده‌های عمومی ردیابی کشتی‌هاست.

- محسن رضایی کشورهای منطقه و منافع اقتصادی آمریکا را به حمله تهدید کرد

تصاویر ماهواره‌ای و راداری نیز تردد کشتی‌هایی را در بخش عمانی تنگه نشان داده‌اند که در همان زمان در سامانه‌های عمومی ردیابی دیده نمی‌شدند. به نوشته گلف نیوز، تصاویر ۲۳ مرداد چندین کشتی را در این منطقه ثبت کرده‌اند که اطلاعات آنها در وب‌سایت «مارین‌ترافیک» نمایش داده نمی‌شد.

یکی از نمونه‌های این عملیات، ابرنفتکش یونانی «کیکو» بود. این کشتی پس از بارگیری نفت در پایانه مسیعید قطر، روز ۹ مرداد در نزدیکی دبی سیگنال ردیابی خود را قطع کرد و صبح روز بعد در آن سوی تنگه هرمز دوباره ظاهر شد.

آمریکا از مسیر جنوبی حفاظت می‌کند
فرماندهی مرکزی آمریکا برای حفاظت از نفتکش‌های فعال در مسیر جنوبی از ناوهای جنگی، بالگردها، هواپیماها و سامانه‌های رهگیری پهپاد و موشک استفاده می‌کند. سنتکام می‌گوید به عبور بیش از یک‌هزار کشتی از تنگه کمک کرده است.

به نوشته گلف نیوز، حدود ۲۰ ناو جنگی آمریکا در دریای عمان فعالیت دارند. بااین‌حال، مسیر جنوبی کاملا امن نیست. نیویورک‌تایمز با بررسی داده‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی گزارش داده است که از ابتدای ژوئن \[۱۱ خرداد\] دست‌کم ۱۵ کشتی در این مسیرها هدف قرار گرفته‌اند.

شرکت‌های نفتی منطقه علاوه بر عبور خاموش، از انتقال محموله میان کشتی‌ها در دریای عمان استفاده می‌کنند. در این شیوه، نفتکش‌های اجاره‌ای محموله را از تنگه عبور می‌دهند و نفت را به کشتی‌های دیگری تحویل می‌دهند که بیرون از خلیج فارس منتظرند.

سی‌ان‌ان گزارش داده است که تنها طی دو روز، بیش از ۱۲ مورد انتقال نفت میان کشتی‌ها را مشاهده کرده است. این محموله‌ها سپس به مقصدهایی از جمله چین، تایوان، کره جنوبی، فیلیپین، ویتنام و تایلند فرستاده شدند.

- ایرنا: جمهوری اسلامی به تعدادی از نفتکش‌های عراقی اجازه عبور از تنگه هرمز داده است

این تاکتیک شباهت‌هایی با روش «ناوگان سایه» ایران دارد. جمهوری اسلامی سال‌ها برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، فرستنده نفتکش‌ها را خاموش یا دست‌کاری کرده و از انتقال محموله میان کشتی‌ها استفاده کرده است. اکنون کشورهای خلیج فارس بخشی از همین روش‌ها را برای کاهش خطر حملات حکومت ایران و حفظ صادرات نفت به کار گرفته‌اند.

مسیرهای جایگزین از افزایش قیمت‌ها جلوگیری کرده‌اند
پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور می‌کرد. به گزارش گلف نیوز، در ماه ژوئیه نفتکش‌های فعال در مسیرهای تحت حفاظت آمریکا روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را از خلیج فارس خارج کردند.

عربستان سعودی نیز روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت را از طریق خط لوله شرق به غرب، به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده است. حدود دو میلیون بشکه دیگر بدون عبور از هرمز صادر شده و افزایش تولید در آمریکا، برزیل، گویان و ونزوئلا نیز بخشی از کمبود عرضه را جبران کرده است.

ترکیب این اقدامات تاکنون مانع شده است اختلال در تنگه هرمز به جهش شدیدتر قیمت نفت منجر شود. بااین‌حال، این عملیات هزینه نظامی و لجستیکی سنگینی برای آمریکا دارد و نمی‌تواند جایگزینی دائمی برای رفت‌وآمد آزادانه در تنگه باشد.

گلف نیوز میزان کاهش ذخایر نفت در جریان جنگ را تا ۱.۹ میلیارد بشکه برآورد کرده است. در صورت ادامه کاهش ذخایر، ممکن است عرضه جهانی بدون افزایش قابل‌توجه قیمت‌ها دیگر پاسخ‌گوی تقاضا نباشد.