پس از آنکه دوالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از تکمیل مین‌روبی تنگه هرمز خبر داد، جمهوری اسلامی و عمان نیز اعلام کردند که به توافقی برای اجرای پروژه مشترک مین‌روبی این تنگه دست یافته‌اند. ایجاد گذرگاه موقت، سازوکار عبور کشتی‌ها و بازگشایی این آبراه به ادامه مذاکرات فنی موکول شد.

بیانیه مشترک تهران و مسقط سوم شهریور، پس از دیدار بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تهران منتشر شد. دو کشور اعلام کردند مذاکرات بر ازسرگیری دریانوردی ایمن با حفظ حاکمیت و حقوق حاکمیتی ایران و عمان متمرکز بود.

چارچوب پیشنهادی شامل ایجاد یک گذرگاه موقت مشترک برای عبور کشتی‌ها و اجرای پروژه‌ای مشترک برای مین‌روبی تنگه هرمز است.

در متن بیانیه، اجرای پروژه مشترک مین‌روبی تنها موضوعی است که دو کشور بر سر آن توافق کرده‌اند. ایجاد گذرگاه موقت بخشی از چارچوب پیشنهادی است و هنوز نهایی نشده است.

- ترامپ: مین‌روبی تنگه هرمز تکمیل شد، هر تلاش تازه برای مین‌گذاری را هدف می‌گیریم

تهران و مسقط زمان آغاز فعالیت این گذرگاه موقت، مختصات جغرافیایی آن، شرایط ورود کشتی‌ها و جزییات عملیات مین‌روبی را اعلام نکردند.

دو کشور گفتند مذاکرات فنی برای ایجاد مسیر دائمی، تعیین نحوه اداره تنگه هرمز، تبادل اطلاعات، مدیریت تردد کشتی‌ها و ارائه خدمات دریانوردی و امنیتی ادامه خواهد یافت.

در این بیانیه بر ضرورت رایزنی با کشورهای ساحلی خلیج فارس، رعایت حقوق بین‌الملل و احترام به حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تاکید شده است.

ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از تکمیل فرآیند مین‌روبی در آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز خبر داد و جمهوری اسلامی را تهدید کرد که هرگونه تلاش برای مین‌گذاری مجدد با پاسخی سخت روبه‌رو خواهد شد.

ترامپ سه‌شنبه سوم شهریور در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «همین حالا نیروی دریایی ایالات متحده به من اطلاع داد که همه مین‌های موجود در آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز جمع‌آوری یا منفجر شده‌اند.»

- بقایی: توافق با عمان به‌تنهایی به معنای امن شدن تنگه هرمز برای کشتی‌های عبوری نیست

او افزود به جمهوری اسلامی اطلاع داده شده است هر کشتی یا قایقی که مین تازه‌ای کار بگذارد، «بی‌درنگ و به‌شکلی نظام‌مند» منهدم خواهد شد.

جزییاتی که فقط تهران اعلام کرد

کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پس از انتشار بیانیه جزییات بیشتری از تفاهم با عمان ارائه کرد که در متن مشترک دو کشور نیامده است.

او گفت جمهوری اسلامی هنوز خود را در وضعیت جنگی می‌داند و پس از آغاز جنگ، تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی راهبرد تهران تبدیل شده است.

به‌گفته غریب‌آبادی، مسیر ورود به خلیج فارس از آب‌های ایران و مسیر خروج از آب‌های سرزمینی عمان می‌گذرد.

او افزود کشتی‌ها در هر دو مسیر از آب‌های ایران عبور خواهند کرد.

- گزارش رویترز از جزییات توافق تهران و مسقط درباره کشتی‌رانی و دریافت عوارض در تنگه هرمز

غریب‌آبادی این مسیر را موقت خواند و گفت تهران و مسقط باید ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز درباره مسیر دائمی جدید مذاکره کنند. این مسیر قرار است جایگزین طرح پیشین ترافیک دریایی در تنگه هرمز شود.

او افزود تنها شناورهای تجاری اجازه استفاده از مسیر موقت را خواهند داشت و هیچ شناور نظامی نمی‌تواند از این مسیر عبور کند.

معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت مسیر جنوبی تنگه هرمز بسته خواهد شد و عمان نیز با بسته‌شدن آن موافقت کرده است.

به گفته او، این تصمیم به سازمان بین‌المللی دریانوردی اطلاع داده خواهد شد.

غریب‌آبادی بازگشایی تنگه را مشروط به «رفع کامل محاصره اقتصادی، پایان پایدار جنگ در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان و تعیین تکلیف وضعیت محاصره یمن» دانست.

او گفت اگر شروط جمهوری اسلامی برآورده نشوند، تنگه هرمز بسته خواهد ماند. به گفته غریب‌آبادی، مذاکرات با عمان درباره اداره آینده تنگه تا ۶۰ روز ادامه خواهد یافت.

- جمهوری اسلامی ۴۵ نفتکش را به جریمه، توقیف و مصادره محموله تهدید کرد

با این حال، بیانیه مشترک به ممنوعیت عبور شناورهای نظامی، بسته‌شدن مسیر جنوبی، موافقت عمان با این تصمیم یا شروط جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه اشاره نمی‌کند. عمان نیز تاکنون این بخش از اظهارات غریب‌آبادی را تایید نکرده است.

عمان: گذرگاه موقت هنوز نهایی نشده است

بدر البوسعیدی که برای گفت‌وگو درباره تنگه هرمز به تهران سفر کرده بود، پس از دیدار با عراقچی گفت: «امیدوارم به‌زودی ایجاد یک مسیر موقت در تنگه هرمز و ترتیبات عملی برای ازسرگیری دریانوردی ایمن را اعلام کنیم.»

البوسعیدی افزود نحوه اداره آینده تنگه و دستیابی به راه‌حلی دائمی، مطابق ماده پنجم یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، بعدا بررسی خواهد شد.

بر اساس بیانیه مشترک جمهوری اسلامی و عمان، مذاکرات با دیگر کشورهای منطقه نیز با هدف حمایت از صلح، ثبات و آزادی کشتیرانی انجام می‌شود.