گزارش‌های منتشرشده و رصد تردد نفتکش‌ها نشان می‌دهد جریان نفت خام از تنگه هرمز به‌تدریج در حال افزایش است زیرا تولیدکنندگان خاورمیانه، به‌جز ایران، با وجود ادامه تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتیرانی صادرات خود را افزایش داده‌اند.

این افزایش صادرات به مهار قیمت جهانی نفت خام کمک کرده است.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پنج‌شنبه گفت که این کشور شامگاه چهارشنبه ۲۴ نفتکش را از تنگه هرمز عبور داده است. این در حالی است که به‌دلیل تداوم محاصره دریایی ایران، جمهوری اسلامی امکان صدور نفت ایران را تقریبا به‌طور کامل از دست داده است.

بر اساس برآورد معامله‌گران نفتی که مستقیما در فعالیت‌های مربوط به محموله‌ها مشارکت دارند یا آنها را رصد می‌کنند، اکنون روزانه حدود شش تا هشت میلیون بشکه نفت خام از مهم‌ترین گلوگاه نفتی جهان عبور می‌کند.

جریان نفت در ماه ژوئیه، زمانی که موج حملات جمهوری اسلامی به نفتکش‌های غول‌پیکر به فروپاشی آتش‌بس موقت و افزایش خطرات کشتیرانی منجر شد، کاهش یافته بود. با این حال، میزان کنونی عبور نفت از تنگه هرمز همچنان تقریبا نصف میزانی است که پیش از جنگ از این آبراه عبور می‌کرد.

- ایالات متحده برای توقیف نفت ایران دادگاه‌های «غنائم دریایی» را احیا می‌کند

به‌نوشته بلومبرگ برآوردها می‌توانند بسیار متفاوت و نوسان‌پذیر باشند. برخی موسسات ردیابی کشتی‌ها و مقام‌های آمریکایی حتی از حجم‌های بالاتری سخن گفته‌اند، هرچند وضعیت امنیتی همچنان شکننده است.

به‌گفته نیروی دریایی بریتانیا، روز دوشنبه دو کشتی باری در تنگه هرمز هدف قرار گرفتند؛ رخدادی که نشان می‌دهد عبور از این آبراه همچنان با خطر قابل توجهی همراه است.

افزایش بارگیری‌ها

افزایش بارگیری‌هایی که در روزهای اخیر از طریق تصاویر ماهواره‌ای مشاهده شده، شامل طیف گسترده‌ای از تولیدکنندگان خلیج فارس می‌شود. این افزایش در ادامه رشد صادرات امارات متحده عربی است که نخستین تولیدکننده بزرگ منطقه بود که صادرات خود را به شکل قابل توجهی افزایش داد.

بارگیری از تاسیسات صادراتی عراق در خلیج فارس نیز این هفته جهش کرد. روز دوشنبه هفت نفتکش همزمان مشغول دریافت محموله‌های نفتی عراق بودند. بر اساس ابعاد این کشتی‌ها، مجموع ظرفیت حمل آنها حدود ۱۳ میلیون بشکه بود.

پیش از جنگ، وضعیت معمول این بود که در هر مقطع زمانی شش نفتکش در هشت اسکله مشغول بارگیری باشند.

افزایش صادرات دو تولیدکننده کوچک‌تر منطقه، یعنی قطر و کویت، نیز به این روند افزوده است. این دو کشور پیش از آغاز جنگ در مجموع روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت صادر می‌کردند.

به‌گفته معامله‌گرانی که به دلیل نداشتن اجازه گفت‌وگو با رسانه‌ها نخواستند نامشان فاش شود، قطر و کویت اکنون موفق شده‌اند صادرات خود را به حدود ۷۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگردانند.

- ۶ ماه جنگ ایران؛ حدود نیمی از نفت جهان در مناطق درگیر نبرد تولید می‌شود

افزایش بی‌سابقه درآمد نفتکش‌ها

یکی از عواملی که به افزایش تردد کمک کرده، رسیدن درآمد نفتکش‌های غول‌پیکر به بالاترین سطح در تاریخ این بازار است؛ موضوعی که انگیزه بیشتری برای مالکان کشتی‌ها ایجاد می‌کند تا خطر عبور از تنگه را بپذیرند.

با این حال، نشانه‌هایی وجود دارد که تولیدکنندگان منطقه در روزهای اخیر نفت بیشتری را به بازار رسانده‌اند. برای تحقق این هدف، گروهی از نفتکش‌ها به‌صورت رفت‌وبرگشتی محموله‌های نفت را از داخل خلیج فارس به نقاطی در خارج از آن منتقل می‌کنند.

پس از رسیدن این نفتکش‌ها به خارج از خلیج فارس، محموله آنها به نفتکش‌های دیگری تحویل داده می‌شود که حاضر نیستند خود وارد تنگه هرمز شوند.

در حال حاضر، تمام صادرکنندگان بزرگ نفت منطقه به‌جز ایران امکان تحویل نفت خود در خارج از تنگه هرمز را فراهم کرده‌اند.

ورود ناگهانی تعداد زیادی کشتی در اواخر هفته گذشته امکان افزایش بارگیری‌ها را فراهم کرد، اما هنوز مشخص نیست که آیا در روزهای اخیر نیز کشتی‌های بیشتری وارد منطقه شده‌اند تا این روند در هفته‌های آینده ادامه یابد یا خیر.

تصاویر ماهواره‌ای گردآوری‌شده از سوی بلومبرگ نشان می‌دهد عربستان سعودی روز سه‌شنبه بیشترین تعداد نفتکش در چند هفته اخیر را در تاسیسات صادراتی خود در منطقه در اختیار داشت. یک روز پیش از آن نیز فعالیت بارگیری در بنادر منطقه‌ای عراق برای مدتی حتی از سطح پیش از جنگ فراتر رفت.

- جمهوری اسلامی ۴۵ نفتکش را به جریمه، توقیف و مصادره محموله تهدید کرد

تولیدکنندگان کوچک‌تری مانند قطر و کویت نیز شروع به افزایش صادرات کرده‌اند و به این روند شتاب بیشتری بخشیده‌اند.

با این حال، این امر به معنای افزایش کل صادرات عربستان سعودی نیست. افزایش صادرات از خلیج فارس همزمان با کاهش صادرات از تأسیسات این کشور در دریای سرخ رخ داده است.

در عین حال، عربستان نفت بیشتری را از بندر سیدی کریر در ساحل مدیترانه‌ای مصر، جایی که در آن تاسیسات ذخیره‌سازی در اختیار دارد، روی نفتکش‌ها بارگیری می‌کند؛ موضوعی که ردیابی دقیق صادرات نفت این کشور را دشوارتر کرده است.

گئورگیوس ساکلاریو، تحلیلگر حمل‌ونقل دریایی در شرکت تحلیلی سیگنال ماریتایم (Signal Maritime)، به بلومبرگ گفت: «در چند روز گذشته به نظر می‌رسد نفت بیشتری از هرمز خارج می‌شود. اگر این روند پایدار باشد، قیمت نفت خام پایین خواهد ماند، هرچند در شرایط اخیر این همچنان به معنای قیمتی نزدیک به ۸۵ دلار برای هر بشکه است.»

قراردادهای آتی نفت برنت روز پنج‌شنبه در حدود ۸۸ دلار در هر بشکه معامله می‌شد و در مسیر ثبت بزرگ‌ترین کاهش هفتگی از اواخر ژوئن قرار داشت؛ زمانی که آتش‌بس موقت هنوز به ادامه انتقال محموله‌های نفتی کمک می‌کرد.

مدیر بزرگ‌ترین شرکت پالایش نفت اروپا نیز این هفته گفت نسبت به چشم‌انداز قیمت نفت دیدگاهی نزولی دارد؛ از جمله به این دلیل که نفت، به‌آرامی و از مسیرهای مختلف، در حال خروج از منطقه هرمز است.

- فرار بزرگ از تنگه؛ نفتکش‌ها با خاموش کردن ردیاب‌ها، محاصره هرمز را دور می‌زنند

افزایش عرضه نفت از سوی آرامکو در خارج از تنگه هرمز

در همین حال، گزارش دیگری حاکی است که شرکت سعودی آرامکو عرضه نفت برای بارگیری در ماه سپتامبر در خارج از تنگه هرمز را افزایش داده است.

بر اساس گزارشی که رویترز بامداد چهارشنبه به نقل از منابع آگاه منتشر کرد، این اقدام پس از آن صورت می‌گیرد که آرامکو در همین ماه دست‌کم چهار میلیون بشکه نفت به چین فروخته است.

شرکت دولتی نفت عربستان برای دومین هفته متوالی روند فروش نفت خام به خریداران آسیایی را آغاز کرده است.

این محموله‌ها از طریق انتقال کشتی به کشتی در آب‌های مقابل فجیره در امارات متحده عربی یا صحار در عمان عرضه می‌شوند؛ دو نقطه‌ای که در خارج از تنگه هرمز قرار دارند. مهلت ارائه پیشنهاد خرید برای این محموله‌ها روز چهارشنبه تعیین شده بود.

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد آرامکو برای انتقال محموله‌های خود از نفتکش‌هایی استفاده کرده است که هنگام عبور از تنگه، سامانه‌های ردیابی خود را خاموش می‌کنند تا احتمال هدف قرار گرفتن آنها کاهش یابد.

پیش از آغاز درگیری آمریکا و ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم جریان جهانی نفت و گاز از تنگه هرمز عبور می‌کرد.