شرکت کنترل ترافیک شهر تهران از نصب ۱۷۰ دوربین ترافیکی جدید و برنامه نصب ۵۰۰ سامانه تا پایان سال خبر داد. گسترش شبکه دوربین‌های پایتخت در حالی ادامه دارد که این تجهیزات در سال‌های گذشته علاوه بر ثبت تخلفات، برای اعمال حجاب اجباری و شناسایی معترضان نیز به کار گرفته شده‌اند.

اکبر اختیاری، مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران، چهارشنبه ۱۱ شهریور در گفت‌وگو با ایسنا گفت در توسعه سامانه‌های کنترل سرعت، استفاده از دوربین‌هایی که سرعت متوسط خودروها را میان دو نقطه محاسبه می‌کنند در اولویت قرار گرفته است.

به گفته او، تقریبا همه دوربین‌هایی که اکنون در بزرگراه‌های تهران نصب می‌شوند قرار است این قابلیت را داشته باشند و دوربین‌های ثبت تخلف نیز فعال‌اند.

گسترش شبکه دوربین‌های تهران در سال‌های اخیر تنها به سامانه‌های ثبت تخلفات رانندگی محدود نبوده است.

در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، مخاطبان ایران‌اینترنشنال از شهرهای مختلف گزارش دادند ماموران حکومت برای شناسایی معترضان، شهروندان و صاحبان واحدهای صنفی را برای تحویل حافظه دوربین‌های مداربسته تحت فشار قرار داده‌اند.

یک شهروند اصفهانی ۲۷ دی ۱۴۰۴ گفت ماموران به مغازه او و شماری از کسبه همسایه مراجعه کردند و خواستار تحویل حافظه دوربین‌های آنان شدند.

گزارش‌های مشابهی نیز از تهران و شهرهای دیگر به ایران‌اینترنشنال رسیده بود.

اختیاری در ادامه این گفت‌وگو تاکید کرد دوربین‌های ثبت تخلف تهران فعال‌اند و هنگام ورود خودروها به محدوده طرح ترافیک، پیام هشدار به‌صورت لحظه‌ای برای رانندگان ارسال می‌شود.

او افزود قطع برق یا اختلال زیرساختی ممکن است فعالیت تعداد محدودی از دوربین‌ها را مختل کند، اما «قطعی گسترده» وجود ندارد.

شبکه نظارتی فراتر از خیابان‌ها

محمدصالح جوکار، نماینده مجلس شورای اسلامی، ۳۰ آبان ۱۴۰۴ گفت پیش‌تر دوربین‌های مداربسته برخی نهادهای جمهوری اسلامی هک شده‌اند و احتمال داد دوربین‌های شهری نیز با روش مشابهی مورد نفوذ قرار گرفته باشند.

او افزود «بسیاری از زیرساخت‌های ارتباطی و شهری ما مطمئن نیستند».

غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل، آبان ۱۴۰۴ گفت در بررسی برخی دوربین‌های مداربسته، کدی پیدا شده بود که تصاویر را هنگام اتصال به اینترنت به آی‌پی کشور سازنده ارسال می‌کرد.

به گفته او، این کد بازنویسی شد تا تصاویر به پلیس فتا ارسال شود.

- پروژه امنیتی‌سازی مدارس؛ خبرگزاری تسنیم نصب دوربین در کلاس‌های درس را ضروری دانست

حمید برادران، مدیرعامل وقت شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران، ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ از برنامه نصب ۱۵ هزار دوربین نظارت تصویری جدید مجهز به فناوری هوش مصنوعی در پایتخت تا پایان همان سال خبر داد.

چهارم فروردین ۱۴۰۴ نیز تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی نصب دوربین در کلاس‌های درس را ضروری دانست. در آن زمان، اکثر مدارس در حیاط و راهروها به دوربین‌های نظارتی مجهز بودند، اما نصب دوربین در کلاس‌ها با مخالفت‌هایی در وزارت آموزش و پرورش روبه‌رو بود.

پیش از آن، مهدی امیدوار، سخنگو و عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران، مهر ۱۴۰۳ از ایجاد سامانه «سپتام» برای نظارت تصویری بر اماکن عمومی و واحدهای صنفی خبر داد.

بر اساس این طرح، دوربین‌های واحدهای صنفی به سرورهای ابری متصل می‌شوند و پلیس اماکن به اطلاعات ضبط‌شده دسترسی پیدا می‌کند.

source=igwebcopylink&igsi=NTc4MTIwNjQ2YQ==">View on Instagram

استفاده از دوربین‌های شهری و ترافیکی برای اعمال حجاب اجباری نیز سابقه دارد.

محمدحسین حمیدی، رییس وقت پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، ۲۰ فروردین ۱۴۰۲ تایید کرد این دوربین‌ها موارد «کشف حجاب» را نیز ثبت می‌کنند.

یک روز پیش از آن، احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، با اعلام تشدید برخورد با زنان مخالف حجاب اجباری گفته بود پلیس از «فناوری هوشمند» برای ثبت تخلفات استفاده خواهد کرد.

در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ هم نمونه‌هایی از استفاده امنیتی از دوربین‌ها برای شناسایی معترضان منتشر شد. آبان همان سال، مشرق‌نیوز به «اشراف کامل نیروهای امنیتی» بر معترضان از طریق دوربین‌های شهری اشاره کرد.

یک ماه بعد نیز شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران خبر داد زهرا لری، مدیر مدرسه رضوانی‌نژاد کرمان، پس از خودداری از تحویل اسامی دانش‌آموزان تحصن‌کننده و تصاویر دوربین‌های مدرسه، احضار و از مدیریت عزل شد و مدتی بعد، به نوشته این کانال، در پی فشارهای امنیتی درگذشت.

در برخی پرونده‌های قضایی نیز گزارش‌هایی درباره حذف یا مفقود شدن تصاویر دوربین‌های امنیتی منتشر شده است؛ از جمله پرونده‌هایی که نیروهای پلیس یا ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در آن‌ها مورد ظن قرار گرفته‌اند.