محسن رضایی گفت حکومت ایران سختگیری بر عبور کشتیها از تنگه هرمز را افزایش میدهد و محدودهای را برای تحریم شناورهایی ایجاد میکند که بدون هماهنگی تهران قصد عبور از این آبراه را دارند.
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی در گفتوگویی که پایگاه اطلاعرسانی دولت منتشر کرد، گفت این «منطقه ممنوعه تحریمی» از خط آنچه تهران «محاصره دریایی آمریکا» میخواند آغاز خواهد شد و تا تنگه هرمز و خلیج فارس امتداد خواهد یافت.
رضایی گفت هر کشتی که با هدف عبور از تنگه وارد این محدوده شود، اما دستور توقف جمهوری اسلامی را نادیده بگیرد، همراه با مالک آن در فهرست تحریم قرار خواهد گرفت. به گفته او، چنین اقدامی میتواند دسترسی این شناورها به خدمات بیمه را دشوار کند و بازگشت آنها به خلیج فارس را با خطر توقیف روبهرو سازد.
او بدون ارائه سند گفت تنگه هرمز «کاملا بسته» است و اکنون روزانه تنها هفت یا هشت کشتی، عمدتا حامل مواد غذایی و کالاهای وارداتی ایران، از آن عبور میکنند. رضایی افزود ممکن است با هماهنگی تهران اجازه عبور روزانه ۱۰ تا ۱۵ کشتی صادر شود، اما شناورهایی که بدون مجوز حرکت کنند، هدف اقدامات تنبیهی قرار خواهند گرفت.
- 
آمارهای مستقل نیز از کاهش شدید عبور محمولههای نفتی از این آبراه حکایت دارد، هرچند ادعای بستهبودن کامل آن را تایید نمیکند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا برآورد کرده است که جریان نفت و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز از روزانه ۲۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ به چهار میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است. این نهاد تنگه هرمز را یکی از مهمترین گلوگاههای انتقال انرژی جهان میداند. پیش از آغاز درگیریها، حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت و فرآوردههای نفتی از این مسیر عبور میکرد.
رضایی گفت محدودیتهای تازه تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، برقرار خواهد ماند و بر قیمت جهانی نفت اثر خواهد گذاشت. او همچنین گفت جمهوری اسلامی در یک هفتهای که محاصره کاهش یافته بود، ۷۰ میلیون بشکه نفت فروخته است؛ رقمی که منبع مستقلی آن را تایید نکرده است.
اظهارات او در شرایطی مطرح میشود که تنشهای نظامی در اطراف تنگه هرمز بار دیگر افزایش یافته است. فرماندهی مرکزی آمریکا روز اول سپتامبر اعلام کرد در واکنش به تلاش برای حمله به کشتیهای تجاری و نیروهای آمریکایی، مواضعی متعلق به سپاه پاسداران را هدف قرار داده است. تهران و واشینگتن در روزهای اخیر نیز روایتهای متفاوتی از حملات دریایی ارائه کردهاند.
- 
دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی همچنین مدعی شد حکومت ایران یک موشک ضدناوشکن را در نزدیکی یک ناو آمریکایی آزمایش کرده و این اقدام باعث عقبنشینی ناوهای آمریکایی شده است. او گفت هدف از این شلیک، «باورپذیر کردن» تهدید جمهوری اسلامی بوده است. این روایت بهطور مستقل تایید نشده و آمریکا نیز ادعاهای اخیر تهران درباره اصابت به شناورهای خود را رد کرده است.
تهران از «دیپلماسی همراه با تضمین» سخن میگوید
رضایی در بخش دیگری از سخنانش گفت \[حکومت\] ایران پس از فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد، رویکرد خود را در سه حوزه جنگ، دیپلماسی و مقابله با محاصره اقتصادی تغییر داده است. او مهمترین ضعف آن تفاهمنامه را نبود تضمین اجرایی دانست و گفت تهران اکنون چهار یا پنج اقدام اعتمادساز از آمریکا میخواهد و تا اجرای آنها وارد مرحله بعدی مذاکرات نخواهد شد.
تفاهمنامهای که با میانجیگری پاکستان شکل گرفت، ۲۷ خرداد به امضای روسای دولت در جمهوری اسلامی و آمریکا رسید. این توافق خواستار اجرای فوری آتشبس، آغاز یک دوره مذاکراتی و بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز برای دو ماه بود، اما اجرای آن پس از مدت کوتاهی با حملات سپاه به تعدادی از شناورها در تنگه هرمز و واکنش آمریکا متوقف شد.
- 
رضایی تداوم مدیریت حکومت ایران بر تنگه هرمز را یکی از تضمینهای مورد نظر تهران خواند و گفت اگر \[حکومت\] ایران آبراه را باز کند و آمریکا بار دیگر تعهداتش را نقض کند، تهران قادر خواهد بود آن را دوباره ببندد.
او همچنین از نهاییشدن مذاکرات دو تا سهماهه با عمان برای ایجاد کریدوری تازه در آبهای ایران و آبهای مشترک دو کشور خبر داد. به گفته رضایی، این مسیر برای ورود به خلیج فارس و خروج از آن طراحی شده و قرار است بهزودی توافق مربوط به آن امضا شود. رویترز نیز پیشتر به نقل از وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گزارش داده بود تهران و مسقط به توافق درباره مسیر تازه کشتیرانی نزدیک شدهاند، اما بازگشایی تنگه به تحقق شروط دیگر ایران بستگی دارد.
رضایی در عین حال گفت حکومت ایران خواهان پایان جنگهای منطقه است، اما راهبرد نظامی خود را نیز تغییر داده و در صورت ادامه حملات، اهداف آمریکا را در منطقه هدف خواهد گرفت. او درباره شماری از عملیاتها و حملات اخیر ادعاهایی مطرح کرد که منابع مستقل آنها را تایید نکردهاند.
رضایی بر تجارت زمینی و کنترل فشار اقتصادی تاکید کرد
دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران گفت دولت و بخش خصوصی در پی گسترش تجارت از مسیر کشورهای همسایه و کاهش وابستگی به راههای دریایی هستند. به گفته او، توسعه سریع کریدورها و جادههای زمینی بخشی از برنامه تهران برای مقابله با محدودیتهای دریایی است.
او گزارشها درباره احتمال قحطی در ایران را رد کرد و گفت دولت ذخایر کافی در اختیار دارد، اما پذیرفت که مقامهای دولتی باید فشار ناشی از تورم را کنترل کنند.
رضایی همچنین از تدوین «سند امنیت اقتصادی» در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی خبر داد و گفت برای تهیه آن با حدود ۱۸ کسبوکار بزرگ گفتوگو شده است. او هدف این سند را جذب سرمایه ایرانیان خارج از کشور، حمایت از کارآفرینان و گسترش صادرات کالاهای ایرانی عنوان کرد.