حمله آمریکا به سه نفتکش ایرانی و ادعای تهران درباره هدف قرار دادن شش شناور، مناقشه بر سر کنترل تنگه هرمز را وارد مرحله‌ای خطرناک‌تر کرده است. به نوشته گلف‌نیوز ادامه این حملات می‌تواند روند شکننده بازگشت انتقال نفت از این آبراه راهبردی را مختل کند.

به نوشته این نشریه امارتی، گلف نیوز، دور تازه تنش‌ها پس از آن آغاز شد که \[حکومت\] ایران موشک‌های بالستیک به سوی یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن موشک‌انداز آمریکا شلیک کرد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد هر دو ناو از این حملات گریختند و نیروهای آمریکایی سپس سه نفتکش حامل نفت خام ایران را هدف قرار دادند.

سنتکام گفت نفتکش‌های «داونی» در نزدیکی جزیره خارک و «استارک ۱» در حوالی جاسک «برای همیشه از کار افتادند» و نفتکش بدون محموله «کایلو» نیز در خارج از خلیج فارس «به‌طور کامل منهدم شد».

Thanks to the precision and professionalism of American service members, the M/T Kylo sank in the Gulf of Oman today and joined Iran’s navy at the bottom of the sea. pic.twitter.com/OwSDMl8SSQ — U.S. Central Command (@CENTCOM) September 6, 2026

برد کوپر، فرمانده سنتکام، حملات به نفتکش‌های ایرانی را پاسخی به حمله به ناوهای آمریکا توصیف کرد و گفت: «اگر به دو کشتی ما شلیک کنید، هزینه اقتصادی حتی سنگین‌تری بر شما تحمیل خواهیم کرد؛ سه کشتی شما را از بین خواهیم برد.»

چند ساعت پس از حملات آمریکا، سپاه پاسداران اعلام کرد شش شناور را هدف قرار داده است. به گفته سپاه، سه فروند از آنها نفتکش‌هایی بودند که از «مسیری غیرمجاز» در تنگه هرمز عبور می‌کردند و سه شناور دیگر نیز در نقاطی دیگر با آمریکا ارتباط داشتند.

- وال‌استریت ژورنال: زمان در رویارویی بر سر تنگه هرمز به ضرر تهران می‌گذرد

این اعلامیه بلافاصله به‌طور مستقل تایید نشد. سپاه همچنین به دیگر کشتی‌ها هشدار داد از مسیرهایی که تهران تایید نکرده است استفاده نکنند.

ارتش جمهوری اسلامی نیز هشدار داد اگر آمریکا آنچه تهران آزار کشتی‌های ایرانی و محاصره دریایی می‌خواند ادامه دهد، حملات به شناورهای نیروی دریایی آمریکا ممکن است «شدیدتر» و گسترده‌تر شود.

رقابت بر سر کنترل عبور کشتی‌ها ادامه دارد
در مرکز این رویارویی، اختلاف بر سر این قرار دارد که کدام طرف می‌تواند شرایط عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را تعیین کند. حکومت ایران می‌کوشد مانع استفاده شناورها از مسیرهای «تایید‌نشده» خود شود و آمریکا نیز با اسکورت کشتی‌های تجاری در پی حفظ رفت‌وآمد در این آبراه است.

انتقال نفت از تنگه هرمز پس از اختلال شدید در ماه‌های نخست جنگ شش‌ماهه بهبود یافته و اکنون حدود دوسوم سطح پیش از جنگ برآورد می‌شود. واشینگتن در برخی روزها از ثبت حجم بالاتری خبر داده است.

با این حال، این روند همچنان شکننده است. ادامه حملات پهپادی یا موشکی می‌تواند خطر فعالیت کشتی‌های تجاری را افزایش دهد، مالکان کشتی‌ها و شرکت‌های بیمه را نگران کند و انتقال نفت را بار دیگر کاهش دهد؛ حتی اگر حکومت ایران موفق به اصابت مستقیم به یک ناو آمریکایی نشود.

به نوشته گلف‌نیوز، از این منظر، مناقشه هرمز تنها بر سر باز یا بسته بودن فیزیکی تنگه نیست. موفقیت راهبرد آمریکا به این بستگی دارد که آیا واشینگتن می‌تواند اعتماد شرکت‌های کشتیرانی را برای ادامه استفاده از این مسیر حفظ کند یا خیر.

تهدید آمریکا ناوگان نفتی ایران را هدف گرفت
تنگه هرمز در جریان جنگ یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار تهران بوده است. افزایش عبور کشتی‌ها تحت حفاظت آمریکا می‌تواند این اهرم را تضعیف کند، اما حمله به ناوهای آمریکایی نیز ممکن است هزینه سنگینی برای ناوگان نفتی ایران داشته باشد.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هشدار داده است که اگر \[حکومت\] ایران به سوی شناورهای نیروی دریایی آمریکا شلیک کند، واشینگتن نفتکش‌های این کشور را «منهدم و غرق» خواهد کرد.

به گزارش سی‌ان‌ان به نقل از داده‌های خدمات ردیابی کشتی، بیش از ۵۰ نفتکش ایرانی در خلیج فارس و دریای عمان حضور دارند که نزدیک به ۲۰ فروند از آنها در حوالی جزیره خارک لنگر انداخته‌اند. گمان می‌رود بسیاری از نفتکش‌های مستقر در آن منطقه حامل نفت خام باشند، اما بر اثر فشار آمریکا امکان خروج از خلیج فارس را نداشته باشند.

- سنتکام: در پی حمله موشکی به دو ناو جنگی آمریکا،‌۳ نفتکش متعلق به سپاه را منهدم کردیم

این وضعیت یکی از شریان‌های باقی‌مانده درآمدی ایران را در معرض خطر قرار می‌دهد. تهران از یک سو می‌خواهد توان خود را برای ایجاد اختلال در تنگه هرمز حفظ کند و از سوی دیگر باید از واکنشی جلوگیری کند که زیرساخت‌ها و ناوگان نفتی آن را بیش از پیش هدف قرار دهد.

حمله آمریکا به قلب صادرات نفت ایران نزدیک شد
حمله به نفتکش «داونی» اهمیت ویژه‌ای داشت، زیرا عملیات نظامی آمریکا را به جزیره خارک، مرکز اصلی صادرات نفت ایران، نزدیک کرد.

جزیره خارک در شمال خلیج فارس و حدود ۱۶ مایلی ساحل ایران قرار دارد و پیش از جنگ نزدیک به ۹۰ درصد صادرات نفت خام این کشور از طریق آن انجام می‌شد.

نیروهای آمریکایی پیش‌تر اهداف نظامی جزیره را هدف قرار داده بودند، اما تاسیسات اصلی نفتی آن، از جمله پایانه‌ها، مخازن ذخیره و خطوط لوله، دست‌نخورده باقی مانده بود. حمله تازه نیز یک نفتکش را هدف قرار داد، نه زیرساخت‌های نفتی خارک.

با این حال، این حمله نشان داد که ادامه اقدامات تلافی‌جویانه ممکن است عملیات نظامی آمریکا را به زیرساخت‌هایی نزدیک‌تر کند که برای درآمد نفتی ایران حیاتی‌اند.

آمریکا پیش از حمله به خدمه هشدار داد
یک فایل صوتی که ایران‌اینترنشنال اصالت آن را تایید کرده است، نشان می‌دهد یک هواپیمای نظامی آمریکا پیش از حمله به نفتکش «استارک ۱» به خدمه آن هشدار داده بود.

- مکالمه جنگنده‌ آمریکایی با نفتکش حامل نفت ایران در تنگه هرمز و دادن اخطار پیش از شلیک

در این فایل، صدایی با لهجه آمریکایی اعلام می‌کند: «در حال آماده شدن برای شلیک به قسمت عقب کشتی شما هستم.» سپس ۱۰ دقیقه به خدمه فرصت داده می‌شود آن بخش از کشتی را ترک کنند. در هشدار بعدی نیز از آنان خواسته می‌شود وارد قایق‌های نجات شوند و کشتی را تخلیه کنند.

رسانه‌های ایران اعلام کردند در حمله نزدیک جزیره خارک کسی کشته یا زخمی نشده است.

خطر رویارویی گسترده‌تر افزایش یافت
به نوشته گلف‌نیوز، حکومت ایران برای مختل کردن راهبرد آمریکا در تنگه هرمز لزوما نیازی به غرق کردن یک ناو هواپیمابر ندارد. حملات مستمر به نیروهای اسکورت‌کننده می‌تواند ناوهای آمریکایی را وارد عملیات دفاعی پی‌درپی کند و شرکت‌های تجاری را از استفاده از این مسیر بترساند.

با این حال، اصابت موفقیت‌آمیز به یک ناو آمریکایی، به‌ویژه حمله‌ای که به کشته شدن نیروهای این کشور منجر شود، ممکن است واکنشی بسیار گسترده‌تر در پی داشته باشد و دارایی‌های نظامی و نفتی بیشتری را در ایران در معرض حمله قرار دهد.

به نوشته گلف‌نیوز، آمریکا نیز با این چالش روبه‌رو است که بدون کشیده شدن به چرخه‌ای فزاینده از حملات تلافی‌جویانه، امنیت عبور کشتی‌ها را تامین کند.

جریان انتقال نفت از تنگه هرمز از سر گرفته شده است، اما هدف قرار گرفتن ناوگان نفتی ایران از سوی آمریکا و تهدید تهران علیه کشتی‌هایی که از مسیرهای «تایید نشده» عبور می‌کنند، نشان می‌دهد هر حمله تازه می‌تواند این بهبود شکننده را معکوس کند و دامنه درگیری را گسترش دهد.