روزنامه فایننشال‌تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد هم‌زمان با حملات متقابل آمریکا و جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر، واشینگتن عملیاتی محرمانه را برای پاک‌سازی مین‌ها در آب‌های تنگه هرمز پیش برده است.

بر اساس این گزارش که یک‌شنبه ۱۵ شهریور منتشر شد، آمریکا در این عملیات چهارماهه، عمدتا شب‌ها غواصان یگان ویژه نیروی دریایی، شناورهای رباتیک و تجهیزات تخصصی را به این گذرگاه راهبردی اعزام می‌کرد.

تهران از آغاز جنگ اعلام کرده در آب‌های بین‌المللی و آب‌های عمان در تنگه هرمز مین‌گذاری کرده است. سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز ماه ژوئن تایید کرد حدود ۸۰ مین در مسیرهای حیاتی کشتیرانی کار گذاشته شده‌اند.

در سوی دیگر، اظهارات سوم شهریور دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، درباره جمع‌آوری یا انهدام «همه مین‌ها» در آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز، بسیاری را غافلگیر کرد.

تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.

عملیات شبانه غواصان در آب‌های پرخطر

فایننشال‌تایمز در ادامه گزارش داد مین‌روبی حتی در زمان صلح، عملیاتی دشوار و زمان‌بر است و ممکن است ماه‌ها ادامه یابد. شناورها باید بارها مسیر آبراه را طی کنند، مین‌ها را از کابل‌های مهار جدا سازند و سپس آنها را هدف قرار دهند.

با این حال، غواصان آمریکایی در گروه‌های کوچک و با قایق‌های بادی در این عملیات حضور یافتند. آنها با کمک شناورهای رباتیک و زیردریایی‌های بدون سرنشین، مین‌های جمهوری اسلامی را شناسایی کردند.

حسگرهای سونار جانبی این سامانه‌ها می‌توانند مین‌های مستقر در بستر دریا را با دقتی چشمگیر تشخیص دهند و مناطق گسترده را با کمترین خطر برای نیروها جست‌وجو کنند.

پس از شناسایی مین، پرخطرترین مرحله آغاز می‌شود. بیل همبلت، ناخدای بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، گفت معمولا یک غواص باید به مین نزدیک شود، مواد منفجره روی آن نصب کند و آن را از بین ببرد.

او افزود زیردریایی‌های رباتیک نیز با استفاده از مواد منفجره، قادر به انهدام مین‌ها هستند.

نیتیا لاب، پژوهشگر اندیشکده چتم‌هاوس، گفت: «این فرایند به‌شدت زمان‌بر است. آنها در واقع بمب‌ها را به‌صورت کنترل‌شده زیر آب منفجر می‌کنند.»

تاکنون هیچ تلفاتی مرتبط با عملیات مین‌روبی ارتش آمریکا گزارش نشده است.

- وال‌استریت ژورنال: زمان در رویارویی بر سر تنگه هرمز به ضرر تهران می‌گذرد

ترامپ ۱۳ شهریور گفت مسیرهای جایگزین انتقال نفت در منطقه در حال گسترش هستند و تنگه هرمز دیگر از اهمیت گذشته برخوردار نیست.

تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، ۱۵ شهریور به روزنامه نیویورک‌تایمز گفت عملیات حفاظتی آمریکا از اواخر اردیبهشت تاکنون، عبور حدود ۱۶۰۰ کشتی تجاری و انتقال ۸۰۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز را تسهیل کرده است.

تردید مالکان کشتی‌ها و جهش نرخ بیمه

فایننشال‌تایمز نوشت مالکان کشتی‌ها امیدوارند نیمه جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی سواحل عمان، مسیری که آمریکا کشتی‌ها را از آن عبور می‌دهد، واقعا پاک‌سازی شده باشد. با این حال، هنوز در این باره تردیدهایی وجود دارد.

بر اساس این گزارش، صرف احتمال وجود مین برای منصرف کردن مالکان کشتی‌ها کافی است و هزینه پوشش‌های بیمه را تا ۱۰ برابر پیش از جنگ افزایش داده است. بیمه یک نفتکش غول‌پیکر ممکن است حدود ۱۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد.

فایننشال‌تایمز افزود این تهدید به «جنگی اطلاعاتی» انجامیده است. تهران سخنان ترامپ را رد کرده و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است تنها تهران از محل مین‌ها اطلاع دارد.

در سوی دیگر، آمریکا تاکید کرده است برای جلوگیری از مین‌گذاری دوباره در تنگه هرمز اقدام خواهد کرد. ترامپ هفته گذشته گفت به جمهوری اسلامی هشدار داده شده است هر کشتی یا قایقی که مین جدیدی کار بگذارد، «بی‌درنگ و به‌طور سازمان‌یافته منهدم خواهد شد».

- گلف‌نیوز: جمهوری اسلامی می‌تواند عبور از هرمز را مختل کند اما قادر به کنترل دائمی آن نیست

نیویورک‌پست ۱۲ شهریور به نقل از یک مقام ارشد منطقه‌ای گزارش داد مسقط پیشنهاد تهران برای دریافت مشترک هزینه خدمات از کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز را رد کرده است.

این مقام گفت عمان حتی با دریافت داوطلبانه هزینه خدمات زیست‌محیطی و امنیتی از کشتی‌ها موافقت نکرده است.

هزاران مین در زرادخانه جمهوری اسلامی

تحلیلگران نظامی می‌گویند جمهوری اسلامی هزاران مین «مهام»، مشابه مین‌های دوران جنگ جهانی دوم، دارد. برخی با برخورد کشتی به شاخک‌های سربی‌شان منفجر می‌شوند و برخی دیگر با تشخیص تغییر میدان الکترومغناطیسی هنگام عبور شناورها فعال می‌شوند.

رسانه‌های ایران گزارش دادند دست‌کم دو نفتکش هفته گذشته با مین برخورد کرده‌اند. یک مقام نظامی جمهوری اسلامی نیز از کار گذاشتن مین‌های بیشتر در نزدیکی عمان خبر داد.

ارتش آمریکا هشتم شهریور دو پرتابگر سپاه پاسداران را در جزیره لارک هدف قرار داد که به گفته واشینگتن، برای پرتاب مین به تنگه هرمز آماده می‌شدند.

همبلت گفت مین‌هایی که با راکت پرتاب می‌شوند، بسیار کوچک هستند و حدود ۵۰ کیلوگرم وزن دارند و در مقابل، وزن مین‌هایی که کشتی‌ها و قایق‌ها کار می‌گذارند، ۵۰۰ یا هزار کیلوگرم است.

او افزود از این ‌رو، بعید است مین‌های راکتی در آب‌های عمیق کارایی چندانی داشته باشند.

- قرارداد ۱۰۰ میلیون دلاری پنتاگون برای مین‌روبی در تنگه هرمز با هوش مصنوعی

ابهام درباره مین‌ها، برگ برنده تهران

با وجود گزارش رسانه‌های ایران، مقام‌های دریایی هیچ حمله‌ای با مین را تایید نکرده‌اند و تصاویر ماهواره‌ای نیز مدرک روشنی در تایید ادعاهای جمهوری اسلامی نشان نمی‌دهند.

فایننشال‌تایمز نوشت همین بلاتکلیفی «برگ برنده» تهران است و جمهوری اسلامی با تاکید بر باقی ماندن مین‌ها توانسته بر رفت‌وآمد شناورها در تنگه هرمز اثر بگذارد.

به گفته مشاوران امنیت دریایی، اکنون از هر ۳۰ کشتی حدود یک کشتی هدف حمله موشکی یا پهپادی قرار می‌گیرد؛ وضعیتی که اعتماد مالکان کشتی‌ها به امکان ازسرگیری تردد در این آبراه را کاهش می‌دهد.

همبلت گفت: «رقابت اصلی در عرصه اطلاعات جریان دارد. این نبرد ممکن است به اندازه آنچه واقعا در آب یا بستر تنگه رخ می‌دهد، یا حتی بیش از آن، اهمیت داشته باشد.»

اتحادیه اروپا ۱۴ شهریور در پاسخ به ایران‌اینترنشنال اعلام کرد در صورت لزوم آماده است اقدامات بیشتری برای حفاظت از امنیت و منافع خود، از جمله آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، انجام دهد.