عربستان سعودی پس از حملات حوثی‌ها به تاسیسات نظامی و نفتی این کشور، از طریق پاکستان از جمهوری اسلامی خواست برای متوقف کردن حملات این گروه اعمال نفوذ کند. هم‌زمان، مقام‌های نظامی این کشور با پاکستان و ترکیه درباره نحوه واکنش به این حملات رایزنی کرده‌اند.

رویترز چهارشنبه ۱۸ شهریور گزارش داد این پیام در حالی به تهران منتقل شده که گسترش درگیری‌ها، نگرانی از تبدیل جنگ با حوثی‌ها به بحرانی گسترده‌تر در منطقه را افزایش داده است.

یک دیپلمات ارشد منطقه‌ای به این خبرگزاری گفت پاکستان طی ۲۴ ساعت گذشته از تهران خواسته است از نفوذ خود برای توقف حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی استفاده کند.

یک مقام ارشد ایرانی نیز تایید کرد اسلام‌آباد سه‌شنبه ۱۷ شهریور این پیام را منتقل کرده است. به گفته او، تهران در پاسخ گفته است: «ما حوثی‌ها را کنترل نمی‌کنیم.»

با این حال، دو منبع ایرانی به رویترز گفتند تهران هفته گذشته از حوثی‌ها خواسته بود به عربستان سعودی حمله کنند و وعده تامین منابع مالی و تسلیحات بیشتر را داده بود.

بنا بر روایت این دو منبع، چند فرمانده سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات به یمن رفته بودند.

حملات متقابل و تهدید به ادامه درگیری

حوثی‌ها سه‌شنبه یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط و زیرساخت‌های نفتی در شهرهای اطراف را هدف قرار دادند. این حملات ۷۳ زخمی بر جای گذاشت.

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، چهارشنبه گفت جنگنده‌های عربستان سعودی در ۱۲ ساعت، ۵۴ حمله هوایی در چند استان یمن انجام داده‌اند. او تهدید کرد این حملات بی‌پاسخ نخواهد ماند.

در مقابل، ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی، گفت مراکز غیرنظامی و اقتصادی این کشور هدف قرار گرفته‌اند و ائتلاف همه تدابیر عملیاتی لازم را برای بازداشتن حوثی‌ها و مقابله با حملات آنان به کار خواهد گرفت.

- حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی ۷۳ زخمی بر جای گذاشت

رایزنی با پاکستان و ترکیه

رایزنی‌های نظامی در ریاض در چارچوب پیمان دفاعی سه کشور انجام می‌شود؛ پیمانی که ماه گذشته میلادی امضا شد و بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی می‌شود.

یک منبع پاکستانی به رویترز گفت مقام‌های عربستان با نمایندگان ارشد نظامی پاکستان و ترکیه برای هماهنگی واکنش خود دیدار کرده‌اند. به گفته او، سه کشور توافق کرده‌اند نیروهایشان وارد یمن نشوند و هرگونه واکنش از خاک عربستان انجام شود.

منبع پاکستانی دیگری تاکید کرد هنوز تصمیمی درباره مشارکت اسلام‌آباد در حملات تلافی‌جویانه گرفته نشده است.

او گفت پیمان نظامی با عربستان سعودی ماهیت دفاعی دارد و نیروهای پاکستانی می‌توانند در داخل این کشور حمایت نظامی، فنی، زمینی یا هوایی ارائه کنند، اما در عملیات رزمی در خاک کشورهای دیگر شرکت نخواهند کرد.

خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، نیز گفت حمله به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه تلقی خواهد شد و گسترش حملات به خاک عربستان می‌تواند سازوکار امنیتی مشترک را فعال کند.

هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، هنگام اعلام این پیمان گفته بود توافق علیه ایران یا کشور دیگری نیست و اعضا درباره میزان و شکل حمایت از یکدیگر، در صورت وقوع حمله، مشورت خواهند کرد.

- عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای ایجاد دبیرخانه پیمان دفاعی توافق کردند

نگرانی از تاثیر تنش‌ها بر بازار نفت

تشدید حملات حوثی‌ها هم‌زمان با اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز، مسیر جایگزین صادرات نفت عربستان را نیز تهدید می‌کند.

بر اساس ارزیابی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، عربستان سعودی با انتقال نفت از طریق خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع در دریای سرخ، بخشی از جریان صادرات خود را از تنگه هرمز دور کرده است.

نفتکش‌هایی که از دریای سرخ به سوی خلیج عدن و اقیانوس هند حرکت می‌کنند، باید از باب‌المندب بگذرند. به این ترتیب، ناامنی در این آبراه می‌تواند استفاده از مسیر جایگزین هرمز را نیز دشوار کند.

در روزهای گذشته، نبرد در غرب یمن نیز با تلاش حوثی‌ها برای نزدیک شدن به نقاط مشرف به باب‌المندب شدت گرفته است.

منابع نظامی دولت یمن به خبرگزاری فرانسه گفتند هدف این عملیات، قطع ارتباط بندر المخا با دیگر مناطق تحت کنترل دولت و پیشروی به سوی ارتفاعات مشرف به تنگه است. حوثی‌ها مناطق مجاور باب‌المندب را در اختیار ندارند، اما بر بندر حدیده، در شمال المخا، مسلط‌ هستند.

خبرگزاری فرانسه ۱۴ شهریور، با استناد به منابع نظامی و درمانی، شمار کشته‌شدگان درگیری‌های دو روز پیش از آن را ۱۲۹ نفر اعلام کرد. دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل نیز از آوارگی حدود هزار و ۷۹۰ خانواده در تعز طی دو روز خبر داد.

- از هرمز تا باب‌المندب؛ تلاقی بحران در آبراه‌های حیاتی

احتمال یک جنگ گسترده دوباره در یمن

درگیری تازه در حالی رخ می‌دهد که آتش‌بس سال ۲۰۲۲ با میانجی‌گری سازمان ملل، شدت جنگ یمن را به‌طور محسوسی کاهش داده بود.

ائتلاف به رهبری عربستان از مارس ۲۰۱۵، در حمایت از دولت به رسمیت شناخته‌شده یمن، وارد جنگ با حوثی‌ها شد. توافق آتش‌بس در آوریل ۲۰۲۲، پس از سال‌ها نبرد، فرصتی برای کاهش خشونت و پیگیری راه‌حل سیاسی فراهم کرد.

آدام بارون، کارشناس یمن در اندیشکده نیو آمریکا، به آسوشیتدپرس گفت حوثی‌ها حاضرند برای دستیابی به منافع بلندمدت، از جمله گسترش نفوذ در امتداد ساحل دریای سرخ، هزینه‌های کوتاه‌مدت را تحمل کنند. او با اشاره به تمرکز آمریکا بر ایران و بی‌میلی عربستان سعودی به مداخله دوباره در یمن، درباره بازگشت به جنگی تمام‌عیار هشدار داد.

در این میان، دیپلمات ارشد منطقه‌ای که با رویترز گفت‌وگو کرده، هدف تلاش پاکستان را مهار تنش پیش از رسیدن به مرحله‌ای دانست که عربستان سعودی خواستار نقش نظامی فعال‌تر اسلام‌آباد شود.

یک منبع منطقه‌ای دیگر نیز به این خبرگزاری گفت پاسخ نظامی عربستان سعودی بر حوثی‌ها متمرکز خواهد ماند، نه بر خود ایران. به گفته او، ریاض انتظار ندارد این حملات به هدف گسترده‌تر تهران، یعنی پایان دادن به محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، منجر شود.