همزمان با تشدید حملات دوربرد روسیه و اوکراین، حملات تازه مسکو دستکم ۱۳ کشته در چند نقطه اوکراین و آبهای اودسا بر جا گذاشت. کییف نیز از هدف قرار دادن یک پالایشگاه روسیه و بندر ماخاچقلعه در ساحل دریای خزر خبر داد.
مقامهای داغستان پنجشنبه ۱۹ شهریور اعلام کردند آتشسوزی ناشی از حمله پهپادی اوکراین به زیرساختهای بندری ماخاچقلعه مهار شده است. ماخاچقلعه، مرکز جمهوری داغستان روسیه، در ساحل غربی دریای خزر و حدود ۵۲۰ کیلومتری نزدیکترین نقطه از سواحل ایران قرار دارد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیز گفت نیروهای این کشور در ۲۴ ساعت گذشته یک پالایشگاه نفت در منطقه یامالو-ننتس و بندری در داغستان را هدف قرار دادهاند.
بهگفته زلنسکی، در همین موج حملات، هشت تاسیسات دیگر مرتبط با پشتیبانی از جنگ و همچنین اهدافی در مناطق مسکو، ورونژ، آستراخان و بریانسک هدف قرار گرفتند. حمله به ماخاچقلعه تازهترین نشانه گسترش حملات دوربرد اوکراین به زیرساختهای انرژی و حملونقل روسیه، از دریای سیاه تا دریای خزر، است.
در سوی دیگر، حملات روسیه در آخرین ساعات چهارشنبه ۱۸ شهریور و بامداد پنجشنبه ۱۹ شهریور در چند منطقه اوکراین خسارتهای جانی سنگینی بر جا گذاشت. در منطقه سومی، در شمالشرق اوکراین و در امتداد مرز روسیه، حملات پهپادی پنج کشته و ۲۴ زخمی بر جا گذاشت.
در میکولائیف، در جنوب اوکراین و نزدیک ساحل دریای سیاه، نیز چهار نفر در حملات هوایی به بندر و زیرساختهای غیرنظامی و صنعتی کشته و ۱۹ نفر زخمی شدند.
- 
بهگزارش منابع محلی، در دنیپرو، واقع در بخش مرکزی-شرقی اوکراین، حملات روسیه به یک مجموعه تجاری متعلق به شرکت بینالمللی کشاورزی و مواد غذایی، دو کشته و پنج زخمی بر جای گذاشت.
در منطقه اودسا، در جنوبغرب اوکراین، در ساحل دریای سیاه و نزدیک مرز مولداوی، نیز دو خدمه آذربایجانی یک یدککش غیرنظامی در حمله روسیه کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. شش خدمه دیگر در محل خدمات پزشکی دریافت کردند.
فشار فزاینده بر زیرساختهای نفتی روسیه
حملات تازه در حالی انجام شد که پالایشگاه ریازان روسیه نیز پس از حمله پهپادی ۱۵ شهریور فعالیت خود را متوقف کرده است.
دو منبع صنعتی به خبرگزاری رویترز گفتند دو واحد اصلی این پالایشگاه پس از حمله از مدار خارج شدهاند و تعمیر بخشهای آسیبدیده ممکن است چند هفته طول بکشد.
یکی از این واحدها ظرفیت پالایش حدود ۱۶۰ هزار بشکه نفت در روز، معادل تقریبا نیمی از ظرفیت پالایشگاه، را دارد. پالایشگاه ریازان که در حدود ۲۰۰ کیلومتری جنوبشرقی مسکو قرار دارد، از مراکز تامین سوخت پایتخت روسیه به شمار میرود.
حمله به ریازان بخشی از کارزار گستردهتر اوکراین علیه زیرساختهای انرژی روسیه است. کییف میگوید با هدف قرار دادن پالایشگاهها، پایانههای نفتی و دیگر مراکز اقتصادی مرتبط با جنگ، در پی کاهش منابع مالی و لجستیکی مسکو برای ادامه تهاجم نظامی است.
این روند در هفتههای اخیر شدت گرفته است. اوکراین ۱۸ شهریور پایگاه دریایی نووراسییسک در ساحل دریای سیاه را نیز هدف قرار داد. مقامهای روسیه گفتند در آن حمله چهار نفر، از جمله یک کودک، کشته و ۲۹ نفر زخمی شدند. نووراسییسک یکی از مبادی اصلی صادرات نفت، فرآوردههای نفتی و غلات روسیه است.
تشدید جنگ در جبهه دریای سیاه
در سوی مقابل، وزارت دفاع روسیه اعلام کرد نیروهای این کشور در حملات شبانه، تاسیساتی را که به گفته مسکو استفاده نظامی داشتند در بندر چورنومورسک، دو شناور در نزدیکی اودسا و یک انبار پهپاد در میکولائیف هدف قرار دادند.
کرملین پنجشنبه ۱۹ شهریور در پاسخ به پرسشی درباره احتمال توقف حمله به کشتیها در دریای سیاه اعلام کرد ارتش روسیه به هدف قرار دادن شناورهایی که به گفته مسکو برای ارتش اوکراین مهمات حمل میکنند، ادامه خواهد داد.
- 
حملات متقابل روسیه و اوکراین به پایانههای صادراتی و شناورهای تجاری طی هفتههای اخیر افزایش یافته و به رشد قیمت جهانی غلات انجامیده است. رویترز این وضعیت را شدیدترین تهدید علیه تجارت دریای سیاه در بیش از چهار سال و نیم جنگ توصیف کرد.
حملات مرگبار پس از وقفه کوتاه برای مذاکرات
موج تازه درگیریها تنها چند روز پس از وقفهای کوتاه در حملات به پایتختهای دو کشور رخ میدهد؛ وقفهای که همزمان با سفر هیات آمریکایی برای پیگیری مذاکرات پایان جنگ برقرار شده بود.
روسیه بامداد ۱۷ شهریور حملات گسترده موشکی و پهپادی به کییف را از سر گرفت. پنج نفر در آن حملات کشته شدند و شمار مجروحان در ادامه روز به حدود ۳۰ نفر رسید. مقامهای اوکراینی از آسیب دیدن ساختمانهای مسکونی، یک مدرسه، یک درمانگاه، انبارها و دیگر تاسیسات خبر دادند.
یک روز بعد، حمله پهپادی روسیه به گذرگاهی در مرز اوکراین و مولداوی در منطقه اودسا دو غیرنظامی را کشت و سه نفر را زخمی کرد. همان روز حملات روسیه به میکولائیف نیز به زیرساختهای بندری، ترابری و غیرنظامی آسیب رساند.
روسیه و اوکراین برای تامین امنیت هیات آمریکایی، حملات به پایتختهای یکدیگر را به مدت سه روز متوقف کرده بودند. استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه دولت دونالد ترامپ، ۱۴ شهریور در مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کردند و یک روز بعد برای مذاکره با زلنسکی به کییف رفتند. با وجود این، رویترز گزارش داد مذاکرات مسکو نشانهای از پیشرفت مهم در مسیر پایان جنگ نداشت.
اختلاف بر سر سرنوشت مناطق شرقی اوکراین و تضمینهای امنیتی مورد درخواست کییف همچنان از موانع اصلی توافق است. روسیه خواستار خروج نیروهای اوکراینی از مناطقی در دونباس است که همچنان در کنترل کییف قرار دارند؛ خواستهای که اوکراین رد میکند. کییف نیز تضمینهای امنیتی آمریکا و کشورهای اروپایی را برای جلوگیری از حمله دوباره روسیه ضروری میداند.
تلاش اوکراین برای تقویت پدافند هوایی
در حالی که حملات هوایی روسیه ادامه دارد، زلنسکی پنجشنبه ۱۹ شهریور وارد کانادا شد و اعلام کرد تقویت پدافند هوایی و آمادهسازی اوکراین برای زمستان محور اصلی گفتوگوهای او خواهد بود. او قرار است با مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، دیدار کند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود ذخایر موشکهای رهگیر اوکراین به سطحی «بحرانی» رسیده و کییف از متحدان خود خواسته است سامانهها و مهمات پدافندی بیشتری در اختیارش قرار دهند.
ابعاد منطقهای حملات روسیه نیز بار دیگر آشکار شد. ارتش لهستان ۱۹ شهریور همزمان با حملات موشکی روسیه به اوکراین، جنگندهها و دیگر هواگردهای نظامی خود را برای اقدامات پیشگیرانه به پرواز درآورد. فعالیت پروازی در فرودگاههای لوبلین و ژشوف نیز موقتا متوقف شد.
دامنه جنگ خارج از میدان نبرد
پیامدهای جنگ همزمان به کشورهای اروپایی نیز کشیده شده است. یک مرد ۳۱ ساله بریتانیایی ۱۹ شهریور در دادگاهی در لندن حاضر شد و با اتهام کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی و آمادهسازی برای خرابکاری روبهرو شد.
دادستانها میگویند او اطلاعات مربوط به چهار کارخانه تولید پهپاد در نزدیکی محل زندگیاش را در اختیار فردی مرتبط با ساختاری تحت کنترل اطلاعات نظامی روسیه قرار داده و برای خرابکاری در این مراکز اعلام آمادگی کرده است. متهم اتهامها را رد کرده و قرار است سوم مهر در دادگاه اولد بیلی لندن حاضر شود. سفارت روسیه در لندن درباره این پرونده اظهار نظر نکرده است.
با ورود جنگ روسیه و اوکراین به پنجمین سال خود، تشدید همزمان حملات به شهرها، زیرساختهای انرژی و مسیرهای کشتیرانی نشان میدهد که با وجود دور تازه تلاشهای دیپلماتیک، دامنه جنگ هوایی و حملات دوربرد دو طرف نهتنها کاهش نیافته، بلکه در روزهای اخیر گستردهتر شده است.