رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که این نهاد وابسته به سازمان ملل فعالیتهای ساختوساز در کوه کلنگ گزلا در ایران را مشاهده کرده است؛ سایتی بهشدت مستحکم که گمان میرود محل انجام فعالیتهای مرتبط با برنامه هستهای ایران باشد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هنوز داخل این مجموعه را که شبکهای از تونلها در اعماق کوه است بازرسی نکرده، اما گروسی، پنجشنبه ۱۹ شهریور در مصاحبهای با تلویزیون بلومبرگ گفت تصاویر بهدستآمده از راه دور حاکی از تحرکات جدید در این سایت است.
سایت کلنگ گزلا در جنوب تاسیسات غنیسازی اورانیوم نظنز قرار داد و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تنها طی هفته گذشته دستکم دو بار در اظهارات علنی خود توجهها را به این سایت جلب کرده و از احتمال حمله قریبالوقوع به آن سخن گفته است.
گروسی به بلومبرگ گفت: «نشانههایی وجود دارد که حاکی از تحرکاتی در اطراف این محل ساختوساز است. ما هیچ اطلاعات مشخصی درباره فعالیتهایی که ممکن است در آنجا در حال انجام باشد، نداریم.»
مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، سیاسآیاس، در تحلیلی که چهارشنبه ۱۸ شهریور منتشر شد، اعلام کرد فعالیت در جادهها و ورودیهای مجموعه واقع در کوه کلنگ گزلا، از هر زمان دیگری طی شش سال گذشته بیشتر بوده است.
- 
تحلیل شش سال تصاویر ماهوارهای نشان میدهد فعالیت عمرانی در مجموعه زیرزمینی کوه کلنگ گزلا، در نزدیکی نطنز، طی سال ۲۰۲۶ به اوج رسیده است؛ با این حال، شواهد موجود انتقال سانتریفیوژ یا آغاز غنیسازی اورانیوم در این محل را تایید نمیکند.
همزمان، سفیر بریتانیا در سازمان ملل نیز پنجشنبه ۱۹ شهریور گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی از خرداد ماه ۱۴۰۴ بهجز نیروگاه بوشهر، عملا به دیگر تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی دسترسی نداشته و در دوره گزارش اخیر حتی به هیچیک از تاسیسات دسترسی نداشته است.
او افزود در نتیجه آژانس نمیتواند وضعیت تاسیسات، مواد هستهای و ذخیره اورانیوم را راستیآزمایی کند.
این اظهارات تنها یک روز پس از آن مطرح میشود که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پرونده هستهای ایران را بهدلیل عدم پایبندی جمهوری اسلامی به الزامات مرتبط با فعالیتهای هستهایاش، بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد.
بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از خرداد ۱۴۰۴، زمانی که اسرائیل و آمریکا تاسیسات هستهای ایران را هدف حمله قرار دادند، نتوانستهاند وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم ایران با غنای نزدیک به سطح مورد نیاز برای ساخت بمب اتم را راستیآزمایی کنند.
- 
ترامپ چهارشنبه ۱۸ شهریور در یک گردهمایی جمهوریخواهان گفت: «متوجه شدهایم که در کوه کلنگ کمی فعالیت وجود دارد. به ایران توصیه میکنم زرنگبازی درنیاورد، چون مجبور خواهیم شد آنها را خیلی سخت هدف قرار دهیم.»
رییسجمهوری آمریکا گفت اگر فعالیت مشکوکی در این مجموعه ادامه پیدا کند، احتمال دارد ایالات متحده آن را نیز هدف قرار دهد.
ترامپ پیشتر نیز گفته بود مشخص نیست \[حکومت\] ایران در کوه کلنگ فعالیت هستهای مهمی انجام میدهد یا نه، اما اگر حتی میزان اندکی فعالیت مشاهده شود، آمریکا آن را «بهشدت» هدف قرار خواهد داد.
کوه کلنگ گزلا یک مجموعه بزرگ تونلی در نزدیکی تاسیسات غنیسازی نطنز است. مقامهای ایرانی در سال ۲۰۲۰ اعلام کرده بودند یک مرکز زیرزمینی مونتاژ سانتریفیوژ در این منطقه احداث میکنند.
اطلاعات علنی موجود، انتقال سانتریفیوژ یا مواد غنیشده به این مجموعه و انجام غنیسازی در داخل آن را بهطور قطعی تایید نمیکند. بررسی تصاویر ماهوارهای از افزایش ساختوساز و مقاومسازی ورودیها حکایت دارد، اما تحلیلگران درباره کاربری کنونی و میزان پیشرفت تاسیسات اختلاف نظر دارند.
- 
فعالیت در سایت کوه کلنگ، واقع در رشتهکوه زاگرس در ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران، پس از آن آغاز شد که شش سال پیش، یک کارگاه سانتریفیوژ در ایران در عملیاتی خرابکارانه هدف قرار گرفت.
گروسی گفت: «آنها در آن زمان گفتند: "قرار است همهچیز را داخل تونلها، درون یک کوه قرار دهیم." قرار بود این مکان نفوذناپذیر و در برابر حملات محافظتشده باشد.»
اسرائیل و آمریکا خواهان آن هستند که جمهوری اسلامی غنیسازی اورانیوم را متوقف کند. ترامپ بارها تاکید کرده است که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.
قطعنامه محکومیت جمهوری اسلامی که اواخر چهارشنبه ۱۸ شهریور در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی تصویب شد و پرونده جمهوری اسلام را پس از ۲۰ سال بار دیگر به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد، میتواند امکان انجام حملات نظامی جدید علیه تاسیسات هستهای ایران را فراهم کند.
تهران در واکنش در یک یادداشت دیپلماتیک جداگانه که این هفته توزیع شد، به کشورهای غربی هشدار داد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به ابزاری برای جنگ تبدیل نکنند.
در این یادداشت ۱۱ صفحهای گفته شده است حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای ایران در خرداد ۱۴۰۴ تنها یک روز پس از تصویب قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام گرفت، این نهاد وابسته به سازمان ملل متحد به داشتن دستور کار پنهان و هماهنگ با آمریکا و اسرائیل متهم شده است.
- 
گروسی در گفتوگوی خود با بلومبرگ همچنین گفت از افزایش تعداد کشورهایی که بار دیگر موضوع دستیابی به سلاحهای هستهای و استفاده احتمالی از آنها را مورد بررسی قرار میدهند، بیش از پیش نگران است.
او گفت: «این موضوع به جهانی مربوط میشود که در آن درگیری بیشتر و جنگهای بیشتری وجود دارد.»
گروسی با اشاره به اینکه گسترش سلاحهای هستهای «اتفاقی وحشتناک» خواهد بود، افزود: «در آن صورت، قطعا و بدون تردید، از سلاح هستهای استفاده خواهد شد.»