شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن، پس از تصرف شهر ساحلی مخا به جزایر حنیش در دریای سرخ رسیده‌اند؛ تحولی راهبردی و چشمگیر که می‌تواند تنگه باب‌المندب، یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان، را تهدید کند.

درگیری میان حوثی‌ها و نیروهای دولتی مورد حمایت عربستان سعودی در روزهای اخیر شدت گرفته است و این گروه شبه‌نظامی به جای تمرکز صرف بر شمال یمن، توجه خود را به کنترل خط ساحلی طولانی این کشور معطوف کرده است؛ تغییری که می‌تواند موقعیت آنها را برای ایجاد اختلال در تجارت دریایی تقویت کند.

منابع یمنی پنج‌شنبه ۱۹ شهریور به رویترز گفتند این گروه حملاتی را علیه حنیش آغاز کرده و نیروهای دولتی و متحدان آنها را به سمت جنوب، به سوی ذُباب، عقب رانده است؛ شهری که مستقیماً در کنار تنگه و روبه‌روی جزیره پریم قرار دارد.

آنها گفتند کنترل ذُباب و این جزیره برای در اختیار گرفتن تنگه نقشی کلیدی دارد.

تشدید درگیری میان متحدان یمنی عربستان سعودی در دولت به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی و حوثی‌ها، جبهه دومی از جنگ در مناقشه ایران ایجاد کرده است که عرضه جهانی انرژی و کالاها را تهدید می‌کند.

- حوثی‌های یمن کنترل بندر مخا در ساحل دریای سرخ را به دست گرفتند

چهار منبع نظامی دولتی به رویترز گفتند شبه‌نظامیان حوثی پیش‌تر کنترل شهر بندری تاریخی مخا را به دست گرفته‌اند.

قیمت نفت خام برنت روز پنج‌شنبه بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند، زیرا مسیرهای عرضه از طریق تنگه هرمز و دریای سرخ هر دو همچنان با اختلال شدید روبه‌رو بودند.

عربستان سعودی برای اجتناب از تنگه هرمز، روزانه میلیون‌ها بشکه نفت را از بندر ینبع خود که در بخش شمالی‌تر ساحل دریای سرخ قرار دارد، بارگیری کرده است.

با وجود نگرانی‌ها درباره احتمال ایجاد مشکلات تازه برای کشتیرانی جهانی در پی آشفتگی‌های خاورمیانه، محمد عبدالسلام، یک سخنگوی حوثی‌ها گفت آزادی کشتیرانی و تجارت بین‌المللی در دریای سرخ و این تنگه همچنان امن است و عملیات این گروه تنها اهداف مشخصی را در بر می‌گیرد.

با این حال، او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس افزود که این عملیات تنها زمانی متوقف خواهد شد که «تجاوز» علیه یمن پایان یابد.

مرکز هماهنگی عملیات بشردوستانه تحت کنترل حوثی‌ها که برای ارتباط میان نیروهای حوثی و شرکت‌های کشتیرانی تجاری ایجاد شده است، اعلام کرد کشتیرانی در دریای سرخ برای همه شرکت‌های کشتیرانی امن است، به استثنای کشتی‌های سعودی که همچنان مشمول ممنوعیتی هستند که پیش‌تر اعلام شده بود.

اهمیت تنگه باب‌المندب

کنترل تنگه باب‌المندب توسط حوثی‌ها خطر ایجاد اختلالات بیشتر در جریان صادرات نفت عربستان به آسیا را افزایش می‌دهد. این گروه شبه‌نظامی پیش‌تر علیه عربستان سعودی، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان، محاصره دریایی اعلام کرده است.

آتش‌بس سال ۲۰۲۲ در یمن با میانجی‌گری سازمان ملل تا حد زیادی به سال‌ها جنگ پایان داد، اما به یک توافق پایدار منجر نشد و درگیری‌های اخیر خطر بازگشت به یک جنگ تمام‌عیار را افزایش داده است.

این تنگه که به دلیل شرایط خطرناک کشتیرانی در آن «دروازه اشک‌ها» نام گرفته است، در انتهای جنوبی دریای سرخ و میان یمن در شبه‌جزیره عربستان و جیبوتی و اریتره در سواحل آفریقا قرار دارد.

باب‌المندب در سمت مقابل شبه‌جزیره نسبت به تنگه هرمز قرار گرفته است؛ تنگه‌ای که در جریان جنگ آمریکا و ایران یکی از کانون‌های اصلی توجه بوده است.

عرض این آبراه در باریک‌ترین نقطه خود ۱۸ مایل (۲۹ کیلومتر) است و همین امر تردد را به دو کانال برای کشتی‌های ورودی و خروجی محدود می‌کند که جزیره پریم یمن، که در عربی «میون» نامیده می‌شود، میان آنها قرار دارد.

در شمال، جزایر حنیش قرار دارند که میان شهرهای بندری حدیده و مخا واقع شده‌اند و به هر طرفی که کنترل آنها را در اختیار داشته باشد، دیدی مسلط بر کشتی‌های در حال نزدیک شدن می‌دهند. حوثی‌ها کنترل حدیده را در اختیار دارند و از آن به‌عنوان پایگاهی برای کارزار گسترده‌تر خود در حمله به کشتی‌ها در دریای سرخ استفاده کرده‌اند.

باب‌المندب یکی از مهم‌ترین مسیرهای جهان برای انتقال نفت خام و سوخت خلیج فارس به مقصد مدیترانه از طریق کانال سوئز یا خط لوله سوئز ـ مدیترانه در ساحل دریای سرخ مصر است. همچنین کالاهایی که به مقصد آسیا می‌روند، از جمله نفت روسیه، از این مسیر عبور می‌کنند.

- درخواست عربستان سعودی از تهران برای مهار حوثی‌ها همزمان با رایزنی با پاکستان و ترکیه

هشدار به تهران

شبکه تلویزیونی الجمهوریه گزارش داد طارق صالح یک فرمانده نظامی متحد نیروهای دولتی یمن روز پنج‌شنبه اعلام کرد به نیروهای تحت فرمان خود در ساحل غربی دستور داده است یک مرکز فرماندهی جایگزین در مکانی امن ایجاد کنند؛

دستور طارق صالح، برادرزاده علی عبدالله صالح، رییس‌جمهوری ترورشده یمن، نشانه دیگری است از اینکه حوثی‌ها نیروهای مقاومت ملی تحت فرمان او را از غرب عقب می‌رانند.

گروهی از جنگجویان حوثی که به تفنگ مسلح بودند و قات ــ برگ سبزرنگ مخدری که بخش مهمی از زندگی روزمره در یمن را تشکیل می‌دهد ــ می‌جویدند، در ساختمان اداره امنیت در منطقه حیس در جنوب حدیده، پیشروی‌های خود را جشن گرفتند.

آنها در ویدیویی که رویترز صحت آن را تأیید کرده است، شعار می‌دادند:«مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل.»

منابع سعودی، پاکستانی و ایرانی گفتند پاکستان هشدار عربستان سعودی را به جمهوری اسلامی منتقل کرده است تا متحدان حوثی خود در یمن را پس از تشدید حملات آنها علیه عربستان مهار کند؛ اقدامی که با هدف جلوگیری از خارج شدن درگیری از کنترل انجام شده است.

یک مقام ارشد ایرانی جمهوری اسلامی تایید کرد که پاکستان سه‌شنبه ۱۷ شهریور این پیام را به تهران منتقل کرده و پاسخ ایران این بوده است که «ما حوثی‌ها را کنترل نمی‌کنیم.»

با این حال، دو منبع جمهوری اسلامی گفتند تهران هفته گذشته به حوثی‌ها گفته بود که حملاتی را علیه عربستان سعودی انجام دهند و در مقابل، وعده تامین منابع مالی و تسلیحات بیشتر را داده بود. همچنین چند فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به یمن سفر کرده بودند تا به هماهنگی این حملات کمک کنند.

حوثی‌ها در سال ۲۰۲۳ کشتیرانی در دریای سرخ را مختل کردند و گفتند این اقدامات را در حمایت از فلسطینیان در جریان جنگ اسرائیل در غزه انجام می‌دهند.

حملات به کشتیرانی در دریای سرخ و همچنین حملات علیه عربستان سعودی امسال در واکنش به جنگ آمریکا علیه ایران، متحد نزدیک حوثی‌ها، از سر گرفته شد.

- حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی ۷۳ زخمی بر جای گذاشت

حملات به شهرهای عربستان سعودی

حوثی‌ها چهارشنبه اعلام کردند عربستان سعودی به استان‌های الجوف، مأرب و صعده در یمن را که با عربستان هم‌مرز هستند، و همچنین تعز در جنوب و شهر حدیده در امتداد ساحل دریای سرخ حمله کرده‌اند.

حدیده یکی از پایگاه‌های اصلی حوثی‌هاست که این گروه از آن به‌عنوان پایگاهی برای کارزار گسترده‌تر خود در حمله به کشتیرانی در این آبراه استفاده کرده است. عربستان سعودی انجام این حملات را تأیید نکرد.

عربستان سعودی اعلام کرد حملات حوثی‌ها به این کشور در روزهای اخیر، پس از هدف قرار گرفتن تأسیسات غیرنظامی و اقتصادی در جنوب، ۷۳ نفر، از جمله زنان و کودکان، را زخمی کرده است.

حوثی‌ها در سال ۲۰۱۴ صنعا، پایتخت یمن، را تصرف کردند و دولت به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی را به سمت جنوب و عدن عقب راندند.

عربستان سعودی که از افزایش نفوذ ایران در یمن و گسترش هرج‌ومرج در مرزهای خود نگران بود، در سال ۲۰۱۵ رهبری مداخله نظامی علیه حوثی‌ها را بر عهده گرفت.

جنگ داخلی حاصل از آن، یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انسانی جهان را رقم زد و به سال‌ها نبرد شدید و حملات هوایی ویرانگر عربستان سعودی و شرکای ائتلافی آن منجر شد.

با حمایت ایران، عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، جناح خود را که در ابتدا متشکل از جنگجویان مناطق کوهستانی بود، به نیرویی با ده‌ها هزار جنگجو تبدیل کرد که توانایی‌های قابل توجهی در زمینه موشکی و پهپادی از خود نشان داده است و در جریان این مناقشه، تاسیسات نفتی و زیرساخت‌های حیاتی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی را هدف قرار داده است.