خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام غربی گزارش داد نروژ، بریتانیا و آمریکا در بهار امسال، طی عملیاتی مشترک در نزدیکی سوالبارد، مانع تکمیل تمرین محرمانه روسیه برای شبیهسازی تخریب کابلهای زیردریایی شدند.
بر اساس گزارش اختصاصی رویترز، این تمرین را «گوگی»، یگان محرمانه روسیه برای عملیات در اعماق دریا، با استفاده از زیردریاپیماها انجام داد.
به گفته دو منبع رویترز، این یگان بهکارگیری فناوری پیشرفتهای را شبیهسازی میکرد که برای از کار انداختن کابلهای زیردریایی، بدون بر جای گذاشتن رد قابل انتساب، طراحی شده است.
در عملیات مشترک سه کشور، شناورهای روسیه ردیابی و در دریا با آنها مقابله شد. این شناورها پیش از تکمیل تمرین، منطقه را ترک کردند.
منابع رویترز از توضیح درباره نحوه کار این فناوری خودداری کردند.
- 
عملیات محرمانه در شمالگان
بریتانیا و نروژ فروردینماه از شناسایی یک عملیات محرمانه روسیه در آبهای شمالگان (اقیانوس منجمد شمالی) خبر داده بودند.
با این حال، به نوشته رویترز، کشف فناوری تازه، محل عملیات در نزدیکی مجمعالجزایر سوالبارد و مشارکت آمریکا، پیشتر گزارش نشده بود.
مقامهای بریتانیا و نروژ همزمان یافتههای خود را در اختیار مسکو گذاشتند تا نشان دهند از وجود این فناوری اطلاع دارند و روسیه را از استفاده احتمالی از آن منصرف کنند.
توره ساندویک، وزیر دفاع نروژ، گفت این عملیات مشترک «پیامی روشن» به روسیه فرستاد که نمیتواند پنهانی فعالیت کند.
او افزود مقامهای روسیه بهصراحت مطلع شدهاند که هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی، شناسایی خواهد شد و پیامد خواهد داشت.
وزارت دفاع بریتانیا نیز به فعالیتهای محرمانه پیشین «گوگی» در آبهای نروژ و بریتانیا اشاره کرد.
بریتانیا و آمریکا این یگان روسیه را تحریم کردهاند.
رویترز همچنین گزارش داد سفر جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، به مسکو در اوایل شهریور تا حدی با هدف هشدار درباره گسترش عملیات خرابکارانه روسیه در اروپا انجام شد.
مشخص نیست آیا او درباره فعالیتهای زیردریایی روسیه نیز گفتوگو کرده است یا نه.
وزارت دفاع روسیه به پرسشهای رویترز درباره این عملیات پاسخ نداد.
کرملین پیشتر دست داشتن در خرابکاری در کشورهای عضو ناتو یا برنامهریزی برای رویارویی با این پیمان را رد کرده است.
کاخ سفید نیز به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد و سازمان سیا هم از اظهارنظر خودداری کرد.
- 
اهمیت راهبردی کابلهای سوالبارد
دو کابل فیبر نوری، هر یک به طول حدود هزار و ۴۰۰ کیلومتر، سوالبارد را در عمقهایی تا دو هزار و ۷۰۰ متر به خاک اصلی نروژ متصل میکنند.
این کابلها حجم گستردهای از دادههای ماهوارهای دریافتشده در ایستگاه سوالست را انتقال میدهند؛ بزرگترین ایستگاه زمینی ماهوارهای جهان که بخشی از شبکه فضای نزدیک ناسا است.
کابلهای زیردریایی برای ارتباطات اینترنتی و تراکنشهای مالی جهانی حیاتیاند.
سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند برخی تحلیلگران اطلاعاتی نگرانند روسیه در پی آزمودن تعهد دفاع جمعی ناتو، موسوم به ماده پنج، باشد.
دو مقام غربی نیز گفتند تخریب کابلهای زیردریایی میتواند بخشی مهم از چنین اقدامی باشد.
- 
افزایش حفاظت از زیرساختهای زیردریایی
نگرانی ناتو درباره امنیت بستر دریا پس از تخریب سه رشته از چهار رشته خطوط لوله زیردریایی نورد استریم در سال ۲۰۲۲ افزایش یافت.
دادستانهای آلمان یک شهروند اوکراینی را که هنگام انفجارها افسر نیروهای ویژه بود، در ارتباط با این خرابکاری متهم کردهاند. اوکراین هرگونه نقش در انفجارها را رد میکند.
از اکتبر ۲۰۲۳ تا پایان سال ۲۰۲۵، دستکم ۱۱ کابل زیردریایی در دریای بالتیک قطع شدند یا آسیب دیدند، اما علت و عامل همه این موارد مشخص نیست.
بر اساس دادههای شرکت ویندوارد، حرکت آهسته کشتیها بر فراز زیرساختهای حساس در دریای شمال در سال ۲۰۲۵، با افزایش ۵۲ درصدی به ۱۳ هزار و ۷۹ مورد رسید. این رقم در دریای بالتیک پنج درصد کاهش یافت و ۵۲۶ مورد ثبت شد.
نقشهبرداری از زیرساختها در آبهای بینالمللی غیرقانونی نیست، اما کارشناسان امنیتی گسترش چنین فعالیتهایی را نشانه آمادگی احتمالی برای خرابکاری میدانند.
ناتو از ژانویه ۲۰۲۵ سامانه نظارتی «نگهبان بالتیک» را راهاندازی کرده و بریتانیا نیز عملیات «نگهبان نوردیک» را برای افزایش گشتزنی پیرامون زیرساختهای حیاتی هدایت میکند.
نروژ میخواهد تا سال ۲۰۲۸ کابل تازهای میان سوالبارد، جزیره یان ماین و خاک اصلی این کشور احداث کند.