نهاد ناظر بانکی ترکیه سه روز مانده به پایان مهلت اوفک، اعمال حقوق سهام‌داری تقریبا تمام گلدن گلوبال را به صندوق بیمه سپرده‌ها واگذار کرد؛ بانکی که آمریکا آن را به تسهیل تراکنش‌های نیروی قدس و انتقال درآمد نفتی ایران متهم کرده است.

هیات تنظیم و نظارت بانکی ترکیه، چهارشنبه ۲۵ شهریور (۱۶ سپتامبر) اعلام کرد حقوق مربوط به سهام سه سهام‌دار اصلی گلدن گلوبال، به استثنای حق دریافت سود سهام، از این پس از سوی صندوق بیمه سپرده‌های ترکیه، اعمال خواهد شد.

این تصمیم سهام امیر کایا با سهم ۵۳.۹۸ درصدی، صالح بربراوغلو با ۳۲ درصد و رجب کابا با ۱۴ درصد را در بر می‌گیرد. مجموع سهام این سه نفر ۹۹.۹۸ درصد سرمایه بانک است. کابا رییس هیات‌مدیره گلدن گلوبال نیز هست.

تصمیم هیات نظارت به معنای انتقال مالکیت سهام به دولت یا صندوق بیمه نیست. سهام‌داران همچنان حق دریافت سود سهام را حفظ می‌کنند، اما دیگر حقوق ناشی از این سهام، از جمله حقوق مرتبط با رای و مشارکت در تصمیم‌های شرکتی، از سوی صندوق اعمال خواهد شد.

نهاد ناظر تصمیم شماره ۱۱۵۶۹ خود را به بند پنجم ماده ۱۸ قانون بانکداری ترکیه مستند کرده است. این بند ناظر به مواردی است که انتقال سهام مشمول مجوز هیات تنظیم و نظارت، بدون دریافت مجوز انجام شده باشد. اطلاعیه منتشرشده توضیح نمی‌دهد کدام انتقال سهام و در چه زمانی زمینه اجرای این ماده را فراهم کرده است.

- مدیران عالی بانک تحریم‌شده ترکیه، با بزرگ‌ترین پرونده تحریم‌های ایران مرتبط‌اند

ایران‌اینترنشنال پیش‌تر در گزارشی تحقیقی، سوابق مدیران ارشد گلدن گلوبال در پاموک‌بانک و هالک‌بانک و فعالیت گسترده این بانک در معاملات طلا، اسکناس و بانکداری کارگزاری را بررسی کرده بود.

آن گزارش نشان داد گلدن گلوبال با وجود ترازنامه‌ای نسبتا کوچک، در سال ۲۰۲۵ میلیاردها دلار معامله ارزی، اسکناس و طلا انجام داده و برای ۲۵ بانک خارجی حساب‌های کارگزاری نگه داشته است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا جمعه ۱۳ شهریور گلدن گلوبال و دو شرکت تابعه آن را تحریم کرد. اوفک این بانک را به تسهیل ده‌ها میلیون دلار تراکنش برای نیروی قدس سپاه پاسداران و کمک به انتقال درآمد نفتی ایران از چین به ترکیه برای تبدیل به پول نقد و طلا متهم کرده است.

گلدن گلوبال این اتهام‌ها را رد کرده و گفته است اشخاص و شبکه‌های نام‌برده‌شده در تصمیم اوفک، مشتری بانک نبوده‌اند.

تصمیم ترکیه سه روز پیش از پایان اعتبار «مجوز عمومی CC» اوفک گرفته شد. این مجوز محدود، تراکنش‌های ضروری برای خاتمه دادن به روابط با گلدن گلوبال و دیگر نهادهای مشمول آن را تا ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۱۹ سپتامبر به وقت شرق آمریکا مجاز می‌داند. پس از این مهلت، تراکنش‌هایی که صرفا به اتکای این مجوز انجام می‌شدند، دیگر مجاز نخواهند بود.

ورود صندوق بیمه سپرده‌ها حلقه‌ای تازه‌ به سابقه‌ای که در گزارش پیشین ایران‌اینترنشنال بررسی شد، اضافه می‌کند.

همین صندوق در سال ۲۰۰۲ کنترل پاموک‌بانک را به دست گرفت؛ بانکی که دو سال بعد، همراه با دفتر تهران و حساب‌هایی که بانک‌های ایرانی نزد آن داشتند، به هالک‌بانک منتقل شد. گلدن گلوبال نیز سال‌ها بعد چند بانکدار سابق پاموک‌بانک و هالک‌بانک را در سمت‌های ارشد خود به کار گرفت.

اکنون پرسش اصلی این است که صندوق بیمه سپرده‌ها، حقوق واگذارشده را چگونه اعمال خواهد کرد، آیا ترکیب هیات‌مدیره گلدن گلوبال تغییر می‌کند و فعالیت‌های بین‌المللی، بانکداری کارگزاری و معاملات طلا و اسکناس این بانک با چه محدودیت‌هایی ادامه خواهد یافت.