هیات حقیقتیاب مستقل بینالمللی سازمان ملل درباره ایران در تازهترین گزارش خود اعلام کرد غیرنظامیان در ایران میان نقض گسترده حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی و پیامدهای مرگبار جنگ با آمریکا و اسرائیل گرفتار شدهاند.
بر اساس این گزارش که به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه شد، سرکوب خشونتآمیز اعتراضات سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در مقایسه با سرکوبهای پیشین به شکل بیسابقهای تشدید شد و استفاده گسترده از نیروی مرگبار به کشتار، مجروح شدن شمار زیادی از معترضان و بازداشتهای گسترده انجامید.
هیات حقیقتیاب اعلام کرد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در هر ۳۱ استان معترضان را کشتند و بیشترین شمار کشتهشدگان در تهران، کرج، مشهد، اصفهان و رشت گزارش شد. بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی از پشتبامها و نقاط مرتفع با سلاحهای تهاجمی به سوی جمعیت شلیک کردند و در کرج نیز ابتدا با گاز اشکآور معترضان را در کوچههای باریک گرفتار کردند و سپس به سوی آنها تیراندازی کردند.
این گزارش میگوید دستکم ۲۲۱ کودک، از جمله کودکانی دو ساله، کشته شدند.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی ۱۸ دی ۱۴۰۴، همزمان با اوج خشونت علیه معترضان، اینترنت و ارتباطات را در سراسر کشور قطع کرد. این محدودیت بیش از پنج ماه ادامه داشت و هیات حقیقتیاب آن را طولانیترین قطع سراسری ثبتشده اینترنت و ارتباطات توصیف کرد.
هیات حقیقتیاب همچنین اعلام کرد دهها هزار نفر در جریان بازداشتهای گسترده و خودسرانه از آزادی محروم شدند. بازداشتشدگان با شکنجه، حبس انفرادی و محرومیت از دسترسی به وکیل روبهرو شدند و خانوادههای شماری از آنها نیز از محل نگهداری بستگان خود بیاطلاع ماندند.
این گزارش همچنین مقامهای جمهوری اسلامی را به تاخیر یا خودداری از تحویل پیکر کشتهشدگان متهم کرد. در مواردی، مقامها از خانوادهها پول خواستند، آنها را وادار کردند اسنادی مبنی بر وابستگی قربانیان به حکومت امضا کنند و برای برگزاری مراسم یادبود و سوگواری محدودیت ایجاد کردند.
هیات حقیقتیاب اعلام کرد از اسفند ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ دستکم ۲۹ مرد پس از محاکمههای سریع در ارتباط با اعتراضات اعدام شدند که پنج مورد از این اعدامها در ملاعام انجام شد. بیش از ۷۰ نفر، از جمله پنج زن و سه پسر، نیز همچنان در معرض خطر قریبالوقوع اعدام قرار دارند.
بر اساس نتیجهگیری این هیات، بسیاری از موارد نقض حقوق بشر، از جمله قتل، زندانی کردن، شکنجه و دیگر اعمال غیرانسانی که در چارچوب حملهای گسترده و سازمانیافته علیه غیرنظامیان انجام شدهاند، در حد جنایت علیه بشریت هستند.