هم‌زمان با بازگشایی مدارس در ایران، شماری از والدین و دانش‌آموزان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال از دریافت اجباری پول در مدارس دولتی خبر دادند.

به گفته آنان، این مبالغ نه لزوما با عنوان «شهریه»، بلکه با عناوینی چون «کمک به مدرسه»، «مشارکت»، هزینه کتاب یا برنامه‌های مدرسه مطالبه می‌شود.

کمک داوطلبانه‌ای که اجباری شده است

یکی از والدین که ساکن تهران است، گفت مدارس دولتی تا «کمک اجباری چندمیلیونی» را دریافت نکنند، کتاب را به دانش‌آموز تحویل نمی‌دهند.

به گفته او، این وضعیت موجب تحقیر دانش‌آموزان شده است.

برخی خانواده‌ها هم با استناد به سخنان وزیر آموزش‌وپرورش طی یک ماه گذشته عنوان کردند پرداخت چنین مبالغی باید اختیاری باشد، اما در عمل به شرطی واجب برای ثبت‌نام یا تحویل کتاب به دانش‌آموزان بدل شده است.

این روایت‌ها در حالی مطرح می‌شود که علی‌رضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، ۲۹ شهریور در جمع خبرنگاران اعلام کرد هیچ مدرسه دولتی حق ندارد بابت ثبت‌نام یا آغاز سال تحصیلی از خانواده‌ها وجهی دریافت کند.

او افزود دریافت «کمک‌های مردمی» در مدارس دولتی باید «کاملا داوطلبانه و اختیاری» باشد و ثبت‌نام دانش‌آموزان نبایستی به پرداخت کمک مالی گره زده شود.

- یک تشکل‌ صنفی معلمان درباره تشدید بحران آموزش در ایران هشدار داد

مخاطبی از خراسان رضوی با اشاره به مشکلات مالی فراوان مردم نوشت مدیر مدرسه در روستای محل زندگی‌شان، تحویل کتاب‌ها را منوط به ارائه فیش پرداخت یک میلیون تومانی کرده است.

شهروندی هم خبر داد هنگام ثبت‌نام در مدرسه دولتی، مبلغ ۸۰۰ هزار تومان به صورت اجباری از والدین گرفته می‌شود و بدون پرداخت آن، خبری از ثبت‌نام نیست.

او با ذکر اینکه برخی مدارس دولتی شهریه ۵ میلیون تومانی دریافت می‌کنند، نوشت: «خانواده‌هایی که توان پرداخت ندارند، چه کنند؟ تحصیل حق بچه‌هاست، نه امتیازی برای پولدارها.»

برخی والدین هم در رد اظهارات وزیر آموزش‌وپرورش، از تجربه خود هنگام ثبت‌نام فرزندانشان سخن گفتند.

شهروندی خبر داد مدرسه ۲۹ شهریور ۱۰ میلیون تومان «با زور و تهدید» از آنها بابت ثبت‌نام گرفته است.

مخاطبی دیگر از تهران نوشت دبیرستان آزادگان در خیابان حجاب برای ثبت‌نام هر دانش‌آموز ۲۵ میلیون تومان دریافت می‌کند.

پیش‌تر در هفتم شهریور، موسی‌الرضا کفاش، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش‌وپرورش، گفته بود مدارس دولتی هیئت‌امنایی حق دریافت شهریه ندارند و نباید برای ثبت‌نام پیش‌شرط مالی تعیین کنند.

او تاکید کرده بود دریافت وجه اجباری تحت عنوان شهریه خلاف قانون است.

- فرار گران‌قیمت از مدارس دولتی

شهریه‌های چند ده میلیونی در مدارس سمپاد و نمونه‌دولتی

گزارش‌های مشابهی نیز از مدارس نمونه‌دولتی و سمپاد رسیده است.

یک دانش‌آموز ۱۵ ساله نوشت: «شهریه امسال مدرسه‌ام ۴۰ میلیون تومان اعلام شده و هنگام ثبت‌نام هم ۷ میلیون تومان به زور از خانواده‌ام گرفته‌اند.»

دانش‌آموز دیگری از مدرسه تیزهوشان ضمن تایید این مبلغ گفت با توجه به وضعیت معیشت و رقم بالای شهریه مدارس، حتی از درخواست خرید دفتر یا خودکار از خانواده‌اش خجالت می‌کشد.

شهروند دیگری عنوان کرد شهریه مدارس فرزانگان دخترانه تهران، از مدارس دولتی وابسته به سمپاد، از ۴۰ میلیون تومان در سال گذشته به ۸۰ میلیون تومان در سال جاری رسیده و هزینه سرویس نیز جداگانه دریافت می‌شود.

۱۹ شهریور، رضا حسینی، رییس باشگاه دانش‌پژوهان جوان، گفته بود چهار دهک اول درآمدی از پرداخت شهریه مدارس سمپاد معاف هستند.

با این حال، یکی از شهروندان خبر داد هنگام ثبت‌نام، متولیان مدارس بدون در نظر گرفتن دهک، خانواده‌ها را برای پرداخت شهریه تحت فشار می‌گذارند.

- سایه تورم بر تغذیه دانش‌آموزان؛ گرسنگی پنهان و افت یادگیری در کمین است

فشار هزینه‌های تحصیل؛ از کتاب تا لوازم‌التحریر

فشار مالی بر خانواده‌ها تنها به مبالغ دریافتی مدارس محدود نیست.

یک دانش‌آموز ۱۷ ساله در پیامی به ایران‌اینترنشنال نوشت: «۲۹ شهریور، مدرسه شش میلیون تومان بابت کتاب گرفت.»

پسری ۱۳ ساله هم هزینه لوازم‌التحریر و پرداخت‌های ماهانه مدرسه‌اش را حدود ۱۵ میلیون تومان عنوان کرد و پرسید: «پدر کارگر من از کجا چنین مبلغی را تامین کند؟»

یک دانش‌آموز ۱۴ ساله نوشت گرانی وسایل مدرسه چنان نگرانش کرده که گاهی خجالت می‌کشد هزینه‌های مورد نیاز تحصیلش را به خانواده بگوید.

مخاطبی با اشاره به قیمت کتاب‌های تست کنکور گفت: «کتاب تست هرکدام ۲ میلیون تومان است و اگر ۴ کتاب لازم باشد، نزدیک ۱۰ میلیون تومان می‌شود. چطور درس بخوانم؟»

در پیام دانش‌آموز دیگری آمده است: «قیمت یک کتاب تست "خیلی سبز" به بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. در سن مدرسه، به‌جای درس خواندن، دغدغه‌ام جیب پدر کارگرم شده است.»