خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد شی جین‌پینگ در دیدار این هفته با دونالد ترامپ، با استناد به بیانیه مشترک سال ۱۹۸۲، خواستار توقف فروش و تحویل سلاح‌های آمریکایی به تایوان خواهد شد.

شی چهارشنبه اول مهر وارد واشینگتن می‌شود و مذاکرات رسمی او با ترامپ پنج‌شنبه برگزار خواهد شد.

رهبر چین سوم مهر به آرشیو ملی آمریکا می‌رود و به گفته منابع رویترز، ممکن است موضوع بیانیه ۱۹۸۲ را در همین بازدید مطرح کند.

چین تایوان را بخشی از قلمرو خود و حساس‌ترین موضوع در روابطش با واشینگتن می‌داند. موضوعی که دولت دموکراتیک تایوان رد می‌کند.

آمریکا درباره حاکمیت این جزیره موضع رسمی نمی‌گیرد، اما قانون روابط با تایوان، مصوب سال ۱۳۵۸، واشینگتن را ملزم می‌کند ابزار لازم را برای دفاع از آن فراهم کند.

- ترامپ و شی چگونه از جنگ تعرفه‌ای به توافق موقت تجاری رسیدند؟

توافق ۱۹۸۲ و دو برداشت متضاد

آمریکا و چین در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱) سومین بیانیه مشترک خود را امضا کردند. واشینگتن در آن اعلام کرد قصد دارد فروش تسلیحات به تایوان را به‌تدریج کاهش دهد و به‌دنبال فروش بلندمدت سلاح به تایپه نیست.

رونالد ریگان، رییس‌جمهوری وقت آمریکا، هم‌زمان در یادداشتی تاکید کرد آمادگی واشینگتن برای کاهش فروش سلاح «کاملا مشروط» به تعهد مستمر چین به حل مسالمت‌آمیز اختلاف با تایوان است.

دولت ریگان همان سال «شش تضمین» را نیز به تایوان ارائه کرد. بر اساس آنها، آمریکا تاریخی برای پایان فروش تسلیحات تعیین نکرده و نپذیرفته است پیش از فروش سلاح با پکن مشورت کند.

این اسناد در سال ۱۳۹۹ از طبقه‌بندی محرمانه خارج شدند.

فعالیت نظامی چین پیرامون تایوان طی پنج سال گذشته افزایش یافته است.

نیروهای چینی تقریبا هر روز در اطراف این جزیره فعالیت می‌کنند و پکن رزمایش‌های گسترده با شلیک موشک واقعی برگزار کرده است.

پیپلز دیلی، ۳۱ شهریور هشدار داد مدیریت نادرست مساله تایوان می‌تواند روابط دو کشور را به «وضعیتی بسیار خطرناک» بکشاند.

- ترامپ و سفر چین؛ دیپلماسی در سایه بحران

بسته‌های تسلیحاتی و اهرم فشار ایران

دولت ترامپ در آذر ۱۴۰۴ بسته‌ای ۱۱ میلیارد دلاری برای تایوان تصویب کرد؛ بزرگ‌ترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره. بسته دیگری به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار نیز ماه‌هاست در انتظار تصمیم ترامپ مانده است.

ترامپ پس از دیدار ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت با شی در پکن، تصمیم درباره بسته دوم را به تعویق انداخت و آن را «اهرم چانه‌زنی بسیار خوبی» خواند.

یک مقام کاخ سفید به رویترز گفت رییس‌جمهوری آمریکا به‌زودی درباره این فروش تصمیم خواهد گرفت.

به گفته این مقام، ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود بیش از هر رییس‌جمهوری دیگری فروش سلاح به تایوان را تصویب کرد و میزان فروش تاییدشده در نخستین سال دوره دوم او از مجموع چهار سال ریاست‌جمهوری جو بایدن بیشتر بود.

پکن افزون بر توقف معاملات تازه، خواستار متوقف شدن تحویل سلاح‌هایی شده که تایوان قبلا سفارش داده است.

وزارت خارجه تایوان اعلام کرد تحولات دیدار سران آمریکا و چین را از نزدیک دنبال می‌کند و ارتباط مستحکمی با واشینگتن دارد.

منابع رویترز گفتند چین در مقابل پیشنهاد کرده است برای فشار بر جمهوری اسلامی در ارتباط با جنگ خاورمیانه به آمریکا کمک کند.

به این ترتیب، ایران نیز در کنار تجارت، فناوری و تایوان، به محور چانه‌زنی میان واشینگتن و پکن تبدیل شده است.

پیت ریکتس، سناتور جمهوری‌خواه، از ترامپ خواست روشن کند آمریکا اجازه تصرف نظامی تایوان را نخواهد داد.

جان مولنار، رییس کمیته ویژه مجلس نمایندگان درباره چین، نیز ۲۷ شهریور در نامه‌ای به ترامپ نوشت اعتراض پکن به فروش سلاح و همکاری امنیتی آمریکا با متحدان آسیایی باید «بی‌درنگ رد شود».

مت پاتینگر، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا، ۲۸ شهریور در تایپه گفت که انتظار توافقی اساسی درباره تایوان ندارد و پیش‌بینی کرد شی، مانند دیدارهای گذشته، ترامپ را مفصل درباره این موضوع «موعظه» کند.