جمهوری اسلامی پیشنهاد کرد در صورت رفع محاصره دریایی بنادر ایران، اعطای معافیت تحریمی برای فروش نفت و رعایت آتش‌بسی شامل لبنان، تنگه هرمز را بازگشایی و مذاکرات با آمریکا را در چارچوب طرحی هفت‌روزه از سر بگیرد.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه سوم مهر در جمع خبرنگاران بیرون از سالن شورای امنیت سازمان ملل گفت: «جدول زمانی هفت‌روزه به‌محض پذیرش این طرح از سوی آمریکا آغاز خواهد شد.»

به گفته او، اجرای گام‌های اولیه حدود چهار تا پنج روز طول می‌کشد و تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد.

عراقچی با اشاره به برنامه هسته‌ای افزود: «در روز هفتم، گفت‌وگوها با آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی درباره موضوعات مورد توافق دو طرف آغاز خواهد شد.»

به نوشته آسوشیتدپرس این پیشنهاد از طریق میانجی‌ها به واشینگتن منتقل شده است. کاخ سفید در پاسخ به پرسش‌های آسوشیتدپرس، بدون اعلام پذیرش یا رد آن، گفت مقام‌های آمریکایی درباره جنگ ایران گفت‌وگوهای «مثبت و سازنده‌ای» با میانجی‌ها دارند.

کاخ سفید همچنین اعلام کرد آمریکا عبور حجم قابل‌توجهی از صادرات نفت از تنگه هرمز را تسهیل می‌کند.

اخلال جمهوری اسلامی در عبور و مرور از این آبراه، که پیش از جنگ یک‌پنجم نفت و گاز مورد معامله در جهان از آن عبور می‌کرد، به اهرم اصلی فشار تهران تبدیل شده و پیامدهای آن فراتر از خاورمیانه احساس شده است.

آسوشیتدپرس نوشت پیشنهاد تازه شباهت زیادی به تفاهم‌نامه خرداد ماه دارد، اما جدول زمانی آن کوتاه‌تر است. توافق پیشین یک دوره موقت ۶۰روزه را پیش‌بینی می‌کرد، ولی با ازسرگیری حملات نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به کشتی‌رانی در تنگه هرمز به‌سرعت فروپاشید. تهران و واشینگتن یکدیگر را به نقض آن توافق متهم می‌کنند.

- سفیر اسرائیل: خواهان تغییر حکومت ایران هستیم، اما آن را هدف عملیات قرار ندادیم

ترامپ پیش‌تر گفته است برای رسیدن به توافق عجله‌ای ندارد، حتی در شرایطی که افزایش بهای نفت به تورم دامن می‌زند.

تلاش تازه برای توافق هم‌زمان با تحرکات دیپلماتیک در نیویورک مطرح شده است. مسعود پزشکیان، رییس‌ دولت جمهوری اسلامی، بامداد جمعه میزبان نخست‌وزیر قطر بود؛ کشوری که در گفت‌وگوهای غیرمستقیم چندساعته حکومت ایران و آمریکا در سازمان ملل در هفته جاری نقش میانجی داشت.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز چهارشنبه گفته بود: «اگر فرصتی برای تبادل نظر و پیام وجود داشته باشد، این کار را خواهیم کرد.»

با این حال، یک فرد آگاه از رایزنی‌ها به آسوشیتدپرس گفت عربستان سعودی به تازه‌ترین تلاش برای دستیابی به توافق بدبین است. او به شرط فاش نشدن نامش درباره مذاکرات خصوصی صحبت کرد.

به گفته این منبع، عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس در تابستان از بازگشت به مذاکرات حمایت می‌کردند و آماده پذیرش توافقی بودند که نقشی موقت در مدیریت تنگه هرمز به ایران بدهد. اما تصرف سواحل راهبردی دریای سرخ در یمن به دست حوثی‌ها و حمله به یک خط لوله حیاتی عربستان، محاسبات ریاض را تغییر داده است.

پیشنهاد جمهوری اسلامی لبنان را دربر می‌گیرد، اما مشخص نیست آیا درگیری ازسرگرفته‌شده میان حوثی‌های مورد حمایت تهران و عربستان سعودی نیز مشمول آن می‌شود یا نه.

هم‌زمان، یحیی رحیم صفوی، مشاور نظامی رهبر جدید جمهوری اسلامی، با اشاره به تهدید تنگه باب‌المندب از سوی حوثی‌ها گفت آمریکایی‌ها «با مشکل تازه‌ای به نام تنگه باب‌المندب روبه‌رو هستند».

او افزود: «فکر می‌کنم روندی که در حال شکل‌گیری است به نفع ماست و آمریکایی‌ها مجبور خواهند شد شروط ایران را بپذیرند.»

- تهدید تازه جمهوری اسلامی: پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچ‌کس

در داخل ایران نیز نشانه‌هایی از اختلاف بر سر ادامه جنگ یا مصالحه دیده می‌شود. به نوشته آسوشیتدپرس، برخی تندروها خواهان ادامه یا تشدید جنگ برای گرفتن امتیازهای بیشتر هستند و از اقدامات دیپلماتیک پزشکیان و عراقچی انتقاد کرده‌اند.

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و رییس هیات مذاکره‌کننده در گفت‌وگوهای پیشین با آمریکا، در اظهاراتی به این اختلاف‌ها اشاره کرد. او از یک سو، دیدگاهی را نقد کرد که از جنگ سخن می‌گوید اما سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد و از سوی دیگر، جریانی را که توانمندی‌های ملی را دست‌کم می‌گیرد.

قالیباف نوشت: «خطای نخست کشور را در وضعیت بحران دائمی نگه می‌دارد، در حالی که خطای دوم، منابع و عزت ملی را به دشمن واگذار می‌کند.»