پاپ لئو چهاردهم، رهبر کاتولیک‌های جهان، در آغاز سفر چهار روزه خود به فرانسه هشدار داد گسترش هوش مصنوعی می‌تواند به شکل‌گیری «بهشت ماشین‌ها»یی منجر شود که بر زندگی روزمره انسان مسلط می‌شود. او از دستکاری ژنتیکی، رحم جایگزین، تجارت اعضای بدن و مرگ خودخواسته با کمک پزشکی انتقاد کرد.

به‌گزارش رویترز، پاپ لئو این سخنان را جمعه سوم مهر در کاخ الیزه بیان کرد. این نخستین سفر یک پاپ به فرانسه در نزدیک به ۲۰ سال گذشته است.

او گفت: «اگر می‌خواهیم در میان "بهشت ماشین‌ها"یی که به زندگی روزمره ما نفوذ می‌کند و آن را تحت تاثیر قرار می‌دهد، انسانیت خود را از دست ندهیم، باید هرچه سریع‌تر آموزش تشخیص اخلاقی را جدی بگیریم.»

لئو که هشدار درباره خطرهای هوش مصنوعی را به یکی از موضوعات اصلی دوران رهبری خود بر کلیسای کاتولیک تبدیل کرده است، خواستار بازنگری در توسعه این فناوری شد.

لئو در اردیبهشت‌ماه از رهبران جهان خواست برای نظارت بر صنعت هوش مصنوعی مقرراتی جهانی تدوین کنند و بر کنترل توسعه این فناوری، به‌ویژه در حوزه تسلیحات، تاکید کرد.

لئو همچنین بار دیگر بر آموزه‌های کلیسای کاتولیک درباره حفاظت از حیات تاکید کرد و از تلاش‌ها برای قانونی کردن مرگ خودخواسته با کمک پزشکی برای افراد مبتلا به بیماری‌های درمان‌ناپذیر انتقاد کرد.

او گفت: «با قاطعیت تاکید می‌کنم که حفاظت از حق حیات، بنیان ضروری هر حق انسانی دیگری است.»

پاپ گفت نگران روندهایی در جامعه است که ممکن است علم و فناوری را به فعالیت‌هایی با هدف کسب سود تبدیل کنند که دستکاری ژنتیکی، رحم جایگزین، تجارت اعضای بدن یا امکان مرگ خودخواسته را ترویج می‌کنند.

رحم جایگزین در فرانسه ممنوع است، اما عالی‌ترین دادگاه این کشور حکم داده کودکانی که از طریق رحم جایگزین در خارج از کشور متولد شده‌اند، باید در فرانسه به‌عنوان فرزندان والدین متقاضی به رسمیت شناخته شوند.

پیام صلح در سفر به فرانسه

امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، و بریژیت مکرون، همسر او، در فرودگاه اورلی پاریس از پاپ استقبال کردند.

لئو پیش از رسیدن به پاریس به خبرنگاران همراه خود گفت برای انتقال «پیام صلح» به فرانسه سفر کرده است و افزود این پیام در شرایط کنونی «اهمیتی ویژه» دارد.

او در جریان این سفر قرار است علاوه بر پاریس، به زیارتگاه کاتولیک‌ها در لورد در جنوب‌غربی فرانسه و شهر متز در نزدیکی مرز آلمان برود.

پاپ همچنین قرار است جمعه مراسم نیایشی را در کلیسای جامع بازسازی‌شده نوتردام پاریس برگزار کند؛ نخستین حضور یک پاپ در این کلیسا از زمان آتش‌سوزی گسترده سال ۲۰۱۹ که نوتردام را تا آستانه نابودی پیش برد.

پاپ قرار است جمعه در مقر یونسکو در پاریس نیز سخنرانی کند. این نهاد سازمان ملل پس از خروج آمریکا از آن در سال ۲۰۲۵ با کمبود بودجه روبه‌رو شده است.

لئو در پاسخ به پرسشی درباره تلاش دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، برای جلوگیری از ورود سی‌ان‌ان و چند رسانه دیگر به کاخ سفید، بار دیگر بر حمایت خود از آزادی مطبوعات تاکید کرد و گفت همه رسانه‌ها می‌توانند سفر او به فرانسه را پوشش دهند.

او ۱۷ اردیبهشت سال جاری نیز در دیدار با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بر ضرورت تلاش برای صلح تاکید کرده بود.

کاهش گرایش به کلیسای کاتولیک در فرانسه

فرانسه کشوری سکولار است و جدایی کلیسا و حکومت از سال ۱۹۰۵ در قوانین این کشور تثبیت شده است.

بر اساس گزارش موسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه، موسوم به اینسه، ۲۵ درصد فرانسوی‌های ۱۸ تا ۴۹ ساله خود را کاتولیک معرفی می‌کنند؛ این رقم یک دهه پیش ۴۳ درصد بود.

در سال‌های اخیر، میان رهبران کلیسای کاتولیک فرانسه و دولت این کشور بر سر برخی مسائل اختلاف‌هایی وجود داشته است.

فرانسه در سال ۲۰۲۴ حق سقط جنین را در قانون اساسی خود گنجاند و به نخستین کشور جهان تبدیل شد که چنین اقدامی انجام داده است.

قانونی شدن مرگ خودخواسته با کمک پزشکی برای بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های درمان‌ناپذیر نیز از دیگر موضوعات مورد اختلاف کلیسا و دولت بوده است.

قانون مرگ خودخواسته با کمک پزشکی در فرانسه تیرماه سال جاری پس از سال‌ها بحث به تصویب نهایی مجلس رسید و ۲۷ مرداد رسما ابلاغ شد.

بر اساس این قانون، افراد مبتلا به بیماری‌های درمان‌ناپذیر می‌توانند تحت شرایطی سخت‌گیرانه درخواست ماده‌ای کشنده کنند. فرد می‌تواند این ماده را خود مصرف کند یا در صورت ناتوانی جسمی، پزشک یا پرستار آن را برای او استفاده کند.

این قانون از حمایت گسترده افکار عمومی فرانسه برخوردار است و حامیان آن می‌گویند به افراد مبتلا به بیماری‌های درمان‌ناپذیر که در پایان زندگی با رنج تحمل‌ناپذیر روبه‌رو هستند، اختیار بیشتری درباره نحوه مرگشان می‌دهد.

در مقابل، کلیسای کاتولیک، برخی دیگر از گروه‌های مذهبی و شماری از شاغلان حوزه پزشکی هشدار داده‌اند قانونی شدن این شیوه ممکن است افراد آسیب‌پذیر را تحت فشار قرار دهد.

یکی از اسقف‌ها نیز تهدید کرده است هر قانون‌گذاری که از این طرح حمایت کرده باشد، از دریافت عشای ربانی محروم خواهد شد.

مرگ خودخواسته با کمک پزشکی پیش‌تر در چند کشور اروپایی و شماری از ایالت‌های آمریکا مجاز شده است.

مرکز پژوهشی پیو ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ در گزارشی با عنوان «چشم‌انداز جهانی ادیان» اعلام کرد سهم مسیحیان از جمعیت اروپا کاهش یافته و فرانسه نیز اکثریت مسیحی خود را از دست داده است.

دیدار با قربانیان آزار جنسی در کلیسا

یکی دیگر از محورهای سفر پاپ، تلاش برای بهبود جایگاه کلیسای کاتولیک در فرانسه پس از افشای موارد گسترده آزار جنسی است.

گزارشی که سال ۲۰۲۱ منتشر شد، نشان داد حدود ۳۳۰ هزار کودک در فرانسه طی هفت دهه از سوی روحانیان کاتولیک و دیگر مسئولان کلیسا مورد آزار قرار گرفته‌اند.

اسقف‌های فرانسه پس از انتشار این گزارش، اقدام‌هایی برای پرداخت غرامت و جلوگیری از تکرار آزار در نظر گرفتند، اما قربانیان همچنان خواستار پاسخ‌گویی بیشتر رهبران کلیسا هستند.

آلن اسکر، سخنگوی قربانیان موسسه کاتولیک نوتردام دو بترم، به رویترز گفت لئو مسئولیت بزرگی بر عهده دارد و باید قاطعانه بگوید: «دیگر بس است.»

رسیدگی به رسوایی‌های آزار جنسی کودکان و لاپوشانی این جرایم از سوی مقام‌های کلیسایی از بزرگ‌ترین چالش‌های دوران پاپ فرانسیس بود.

پاپ قرار است یک‌شنبه پنجم مهر در لورد با هفت قربانی فرانسوی آزار از سوی روحانیان کاتولیک دیدار کند. او همچنین قرار است دوشنبه ششم مهر در سخنرانی دیگری دیدگاه خود درباره آینده اروپا را تشریح کند.