بلومبرگ گزارش داد با تشدید حملات جمهوری اسلامی در اطراف تنگه هرمز، شمار فزایندهای از ابرنفتکشهای بدون بار از حرکت بهسوی خلیج فارس منصرف میشوند. این روند میتواند انتقال نفت در نزدیکی بندر فجیره و تداوم صادرات منطقه را مختل کند.
این خبرگزاری دوشنبه ۲۰ مهر، با استناد به دادههای رهگیری نفتکشها، نوشت دستکم ۱۰ نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام و چند نفتکش از رده سوئزمکس که بهسوی بندر فجیره در امارات متحده عربی حرکت میکردند، در روزهای اخیر متوقف شدهاند یا مسیر خود را برگرداندهاند.
نفتکشهای رده سوئزمکس حدود یک میلیون بشکه نفت گنجایش دارند.
بلومبرگ نوشت کشتیهای دیگر همچنان بهسوی منطقه حرکت میکنند، اما عقبنشینی این نفتکشها در میانه حملات تقریبا روزانه در اطراف تنگه هرمز، نگرانی درباره تداوم جریان نفت را افزایش داده است. برخی از این حملات در نزدیکی خود فجیره رخ دادهاند.
فجیره اغلب مقصد میانی اعلامشده کشتیهایی است که برای دریافت محموله راهی دریای عمان هستند یا قصد ورود به خلیج فارس را دارند. به همین دلیل، شمار نفتکشهای عازم این بندر، شاخصی برای سنجش تمایل شرکتهای کشتیرانی به نزدیک شدن به تنگه هرمز است.
تهدید انتقال کشتیبهکشتی نفت
به نوشته بلومبرگ، تغییر مسیر ابرنفتکشها راهکاری را تهدید میکند که به احیای صادرات نفت خلیج فارس و نزدیک شدن آن به سطح پیش از جنگ کمک کرده است.
در این روش، نفتکشهای بزرگ در نزدیکی فجیره و آبهای عمان، بیرون از تنگه هرمز، منتظر میمانند. نفتکشهای دیگری مسیر پرخطر عبور از تنگه را طی میکنند و نفت را از خلیج فارس به این کشتیها میرسانند تا محموله بهسوی خریداران حمل شود.
این ساز و کار به حضور مستمر نفتکشهای دریافتکننده وابسته است. کاهش شمار این کشتیها میتواند سبب کند شدن انتقال نفت شود و نفتکشهای فعال در مسیر رفتوبرگشت از تنگه را برای تخلیه محموله بیشتر معطل نگه دارد، آن هم در شرایطی که همین حالا نیز نفتکش کافی در دسترس نیست.
این عقبنشینی با وجود درآمد بالای حمل نفت رخ میدهد. بلومبرگ نوشت کمبود جهانی نفتکش هزینهها را چنان افزایش داده که اکنون اجاره یک کشتی برای حمل نفت از آمریکا به چین، بیش از پرتاب یک موشک به فضا هزینه دارد.
حملات پیدرپی به نفتکشها
مرکز مشترک اطلاعات دریایی ۱۲ مهر از ثبت چهار حمله به نفتکشها در بخش عمانی تنگه هرمز، در فاصله ۹ تا ۱۲ مهر، خبر داد.
بر اساس گزارش این مرکز، آتشسوزی در یکی از نفتکشها به تخلیه خدمه انجامید. در موردی دیگر، ورود پهپاد از دودکش به موتورخانه باعث آتشسوزی محدود و قطع موقت برق شد. دو نفتکش نیز هنگام خروج از تنگه هدف قرار گرفتند و یکی برق و دیگری نیروی محرکه خود را از دست داد.
این مرکز سطح تهدید را همچنان «شدید» ارزیابی کرد و از ادامه رصد کشتیهای تجاری، پرواز پهپادها و تماسهای رادیویی سپاه پاسداران خبر داد.
نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس نیز ۹ مهر، «الرویس»، «سینباد» و «مرسین پروسپریتی» را سه نفتکش هدفگرفتهشده معرفی کرد که مالک یا اجارهکننده اماراتی داشتند. به گفته این نهاد، هر سه کشتی در دو ماه پیش از حملات، بارها از تنگه هرمز عبور کرده بودند.
پیشتر، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا هشتم مهر از اصابت پرتابهای ناشناس به سمت راست یک نفتکش در تنگه هرمز در روز هفتم مهر خبر داده بود.
احیای صادرات در معرض اختلال
افزایش نگرانی درباره امنیت نفتکشها پس از بهبود نسبی صادرات نفت منطقه رخ میدهد. رویترز ششم مهر، با استناد به دادههای کپلر، از افزایش صادرات نفت خام تولیدکنندگان عمده خاورمیانه به روزانه ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، خبر داده بود.
این رشد با افزایش محمولههای عربستان سعودی و امارات و بهبود انتقال نفت از هرمز همراه بود. بر اساس همان گزارش، در هفته پیش از انتشار آن، ۱۹ ابرنفتکش در مجموع ۳۸ میلیون بشکه نفت عربستان را از تنگه خارج کردند.
با این حال، مجموع صادرات کشورهای مورد بررسی همچنان حدود شش میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بود. آمار رهگیری نیز کشتیهایی را که هنگام عبور فرستنده شناسایی خود را خاموش کرده بودند، در بر نمیگرفت.