در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از مذاکره با مسکو درباره ایران خبر داده است، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در تهران با محسن رضایی، عباس عراقچی و مسعود پزشکیان دیدار و بر ادامه همکاری با جمهوری اسلامی تاکید کرد.
ترامپ دوشنبه ۲۷ مهر گفت علاوه بر مذاکرات پایان جنگ اوکراین، با روسیه درباره ایران نیز گفتوگو میکند. او «کمک محدود» مسکو به جمهوری اسلامی را مثبت ارزیابی کرد.
همزمان، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، دوشنبه ۲۷ مهر به تهران سفر و با شماری از مقامهای جمهوری اسلامی دیدار کرد.
او پست از دیدار و گفتوگو با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در یک نشست خبری مشترک، حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی را محکوم کرد و گفت: «ما آمادگی کامل داریم که برای رسیدن به یک راهحل کمک کنیم.»
وزیر امور خارجه روسیه از بازگشت تدریجی متخصصان روس به نیروگاه اتمی بوشهر خبر داد و بر ادامه همکاری در پروژههای انرژی و حملونقل، از جمله راهآهن رشت–آستارا، تاکید کرد. او همچنین گفت حجم تجارت دو کشور در سال گذشته ۲۱ درصد افزایش یافته است.
لاوروف در عین حال خواستار بازگشت وضعیت خلیج فارس و تنگه هرمز به شرایط پیش از بحران و تضمین تکرار نشدن حملات شد و از تلاش میانجیگران حمایت کرد.
وزیر امور خارجه روسیه همچنین بر ادامه همکاری با تهران تاکید کرد و گفت: «ما در جنگ برای مردم ایران کمک بشردوستانه ارسال کردیم و محصولات غذایی را همچنان ارسال میکنیم.»
لاوروف با اشاره به رشد ۲۱ درصدی تجارت دو کشور در سال گذشته، از همکاری در پروژههای نفت و گاز و راهآهن رشت–آستارا سخن گفت. او همچنین از پزشکیان برای شرکت در اجلاس گاز در روسیه دعوت کرد.
لاوروف پیش از سفر به تهران، ۲۶ مهر در منامه در نشست وزیران امور خارجه روسیه و شورای همکاری خلیج فارس شرکت کرده بود. در این نشست، کشورهای عضو شورا از مسکو خواستند برای ترغیب تهران به گفتوگو و بازگرداندن امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز نقش فعالتری ایفا کند.
لاوروف در تهران بار دیگر طرح روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس را مطرح کرد و گفت این طرح بر مشارکت جمهوری اسلامی و شش کشور عربی عضو شورای همکاری استوار است و هدف آن اعتمادسازی و دستیابی به توافقهای مشترک برای تامین امنیت منطقه است.
عراقچی: روابط تهران و مسکو راهبردی است
عراقچی در این نشست روابط دو کشور را راهبردی خواند و گفت این روابط پس از اجرایی شدن موافقتنامه جامع راهبردی ابعاد تازهای پیدا کرده است.
او مذاکرات با لاوروف را «بسیار ثمربخش» توصیف کرد و گفت دو طرف درباره جنگ اوکراین، تحولات خلیج فارس و قفقاز و راههای گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی گفتوگو کردند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرد: «دیدگاه مشترک ما این است که مسائل منطقه راهحل نظامی ندارد و باید از طریق سیاسی دنبال شود.»
عراقچی ناامنی تنگه هرمز را نتیجه حملات آمریکا و اسرائیل دانست و از نگرانی تهران درباره تحولات امنیتی دریای خزر و حمله به کشتیها در این دریا گفت.
او همچنین تاکید کرد تهران و مسکو در مخالفت با سیاستهای یکجانبه آمریکا اتفاق نظر دارند و همکاری در بریکس و سازمان همکاری شانگهای را ادامه میدهند.
لاوروف نیز درباره طرح روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس گفت این طرح بر مشارکت کشورهای ساحلی، شامل جمهوری اسلامی و شش کشور عربی عضو شورای همکاری خلیج فارس، استوار است و هدف آن اعتمادسازی و دستیابی به توافقهای مشترک برای تامین امنیت منطقه است.
قدردانی پزشکیان از حمایت روسیه
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، عصر ۲۷ مهر در دیدار با لاوروف از مواضع و همراهی روسیه در جریان جنگ قدردانی کرد و خواستار ادامه حمایتهای متقابل و تقویت هماهنگی سیاسی و دیپلماتیک شد.
بر اساس گزارش ایرنا، پزشکیان گفت امیدوار است در سفر آیندهاش به مسکو، توافقهای دو کشور در حوزه انرژی، حملونقل و نیروگاهها با ساز و کار اجرایی و زمانبندی مشخص پیش برود.
او با انتقاد از حملات آمریکا و اسرائیل گفت این حملات در زمانی صورت گرفت که جمهوری اسلامی در مسیر گفتوگوی دیپلماتیک قرار داشت و افزود: «جمهوری اسلامی ایران نمیپذیرد که کشوری با اتکا به قدرت و ابزارهای فشار، اراده و خواستههای خود را بر دیگر ملتها تحمیل کند.»
پزشکیان همچنین گفت جمهوری اسلامی با کشورهای منطقه «هیچ اختلاف بنیادینی» ندارد و آماده حل مسائل از طریق گفتوگو و ساز و کارهای منطقهای است. لاوروف نیز در این دیدار بر گسترش همکاریهای نفت و گاز، انرژی، حملونقل و هماهنگی در دریای خزر تاکید کرد.
دیدار با محسن رضایی
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از دیدار محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت جمهوری اسلامی، و سرگئی لاوروف خبر داد و نوشت رضایی در این بر اراده تهران برای تحکیم همکاریهای با مسکو تاکید کرد.
براساس این گزارش، رضایی با استقبال از ایدهها و ابتکارهای روسیه برای گسترش همکاریهای متنوع دو کشور، تصریح کرد پروژههای مشترک اقتصادی میان ایران و روسیه مانند تکمیل کریدورهای راهبردی، آثار ثباتساز منطقهای دارد.
بهوزیر امور خارجه روسیه نیز با تاکید بر حمایت کشورش از ابتکارها و منافع جمهوری اسلامی در مجامع بینالمللی ازجمله در شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت چشمانداز همکاریهای ایران و روسیه گسترده و همهجانبه است.
اوکراین و گازوئیل در پسزمینه رایزنیها درباره ایران
این دیدارها در شرایطی انجام شد که ترامپ برای کاهش قیمت سوخت در آمریکا با روسیه بر سر عرضه گازوئیل توافق کرده و ۲۴ مهر نیز اجرای مجموعهای از تحریمها و تعرفههای جدید علیه مسکو را تعلیق کرده بود.
ترامپ در دفاع از رویکردش به روسیه، ۲۶ مهر گفته بود نمیخواهد مسکو را از میز مذاکرات صلح اوکراین دور کند و میخواهد کمک محدود روسیه به جمهوری اسلامی نیز در همین سطح باقی بماند.
او همچنین حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه را عامل آسیب به بازار گازوئیل آمریکا و زیان کشاورزان، دامداران و کسبوکارها دانست.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، توافق گازوئیلی واشینگتن و مسکو را محکوم کرد و گفت این توافق درآمد بیشتری برای ادامه جنگ در اختیار روسیه میگذارد، بیآنکه پیامدهای بحران تنگه هرمز را بر بازار جهانی جبران کند.
لاوروف نیز در نشست خبری تهران، در پاسخ به پرسشی درباره بحران انرژی و جنگ ایران، اروپا را مسئول بیثباتی بازار جهانی انرژی دانست و گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواهان ثبات قیمتها برای برنامهریزی بلندمدت است.