وال‌استریت ژورنال گزارش داد ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، پیشنهاد کرده است با رهبران آمریکا و چین درباره پایان جنگ اوکراین مذاکره کند؛ نشستی بدون حضور ولودیمیر زلنسکی که به نوشته این روزنامه، مسکو می‌خواهد از آن برای دستیابی به توافقی به سود خود استفاده کند.

این روزنامه به نقل از یک افسر پیشین اطلاعاتی روسیه که در جریان موضوع قرار گرفته، نوشت پوتین این پیشنهاد را در تماس تلفنی ۱۷ مهر با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، مطرح کرد. این گفت‌وگو به توافق برای خرید گازوئیل روسیه و تسهیل فروش آن در بازار جهانی منجر شده بود.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت‌وگو درباره احتمال برگزاری نشست را تایید کرد و به وال‌استریت ژورنال گفت: «هنوز درک روشنی از خودِ نشست یا دستور کار احتمالی آن وجود ندارد، هرچند هر سه طرف اذعان دارند که برگزاری چنین نشستی از نظر فرضی امکان‌پذیر است.»

پیشنهاد مذاکره بدون حضور اوکراین در شرایطی مطرح شده که زلنسکی، رییس‌جمهوری این کشور، ۲۶ مهر از رایزنی با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، برای تعیین زمان و مکان دور تازه مذاکرات صلح خبر داد. او در مصاحبه‌ای با ان‌بی‌سی نیز گفت آمریکا پس از وقفه‌ای کوتاه، ارائه اطلاعات حیاتی برای شناسایی حملات موشکی روسیه را از سر گرفته است.

- هشدار نتانیاهو به روسیه: همکاری با ایران منافع خودتان را تهدید می‌کند

ترامپ همچنین ۲۴ مهر با امضای فرمانی اجرایی، اجرای مجموعه‌ای از تحریم‌های جدید علیه روسیه را که با حمایت هر دو حزب در کنگره تصویب شده بود، متوقف کرد. او که ماه گذشته قانون این تحریم‌ها را امضا کرده بود، تعلیق اجرای آن را در راستای منافع ملی آمریکا دانست. این تصمیم پس از توافق واشینگتن و مسکو برای عرضه گازوئیل روسیه با هدف کاهش قیمت سوخت گرفته شد.

ترامپ هنوز با نشست موافقت نکرده است

یک مقام ارشد آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفت ترامپ هنوز با برگزاری نشست سه‌جانبه موافقت نکرده است، اما با توجه به تمایلش برای تحقق وعده انتخاباتی پایان دادن به جنگ، ممکن است از این پیشنهاد استقبال کند.

ترامپ در کمپین انتخاباتی خود پیش از رسیدن به دومین دوره‌اش وعده داده بود جنگ را در «روز نخست» دوره جدید ریاست‌جمهوری خود پایان دهد، اما اکنون نزدیک به دو سال از آغاز دوره دوم او می‌گذرد و مساله اوکراین همچنان پابرجاست.

وال‌استریت ژورنال به نقل از افراد آگاه از گفت‌وگوها نوشت کرملین پیشنهاد کرده است این مذاکرات در حاشیه نشست سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه برگزار شود. این نشست قرار است ۲۷ و ۲۸ آبان در شنژن، قطب فناوری در جنوب چین، برگزار شود.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، پوتین می‌کوشد از بهبود روابط با ترامپ بهره ببرد؛ تحولی که نگرانی اوکراین و متحدانش را برانگیخته است. ترامپ ۲۶ مهر نیز در تروث‌سوشال، زلنسکی را به تلاش برای ادامه جنگ متهم کرد و گفت تحریم‌ها را به تعویق انداخته تا روسیه را از میز مذاکره دور نکند.

- زلنسکی از رایزنی با فرستادگان ترامپ برای برگزاری دور تازه مذاکرات صلح خبر داد

زلنسکی در نشست ۲۴ مهر سران اتحادیه اروپا، توافق گازوئیلی آمریکا و روسیه را محکوم کرده و موضع مسکو در مذاکرات صلح را «نمایشی مضحک» خوانده بود. رهبران اروپایی در همان نشست از اوکراین حمایت کردند.

همزمان با اظهارات زلنسکی در این نشست، پوتین از ایجاد «منطقه امنیتی» در خاک اوکراین، در امتداد مرز دو کشور، خبر داد و گفت‌وگو درباره آن را در هرگونه مذاکره احتمالی رد کرد.

فرصت دیپلماتیک و مخاطرات میزبانی برای چین

افراد آگاه از گفت‌وگوهای اخیر مسکو و پکن به وال‌استریت ژورنال گفتند مقام‌های روسیه پیشنهاد نشست را از مجاری دیپلماتیک به چین ارائه کرده‌اند و پکن اعلام کرده است در صورت موافقت ترامپ، مخالفتی با برگزاری آن ندارد. کاخ سفید از اظهارنظر خودداری کرد و سفارت چین در واشینگتن نیز پاسخی نداد.

به ارزیابی تحلیلگران مسائل چین که این روزنامه با آن‌ها گفت‌وگو کرده، میزبانی مذاکرات سه‌جانبه گام بزرگی در مسیر تلاش‌های شی جین‌پینگ، رهبر چین، برای ارتقای جایگاه کشورش به‌عنوان یک قدرت میانجی خواهد بود. با این حال، به گفته منابع مطلع، مقام‌های چینی نگران‌اند این نشست برنامه‌های پکن برای نشست سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه را تحت‌الشعاع قرار دهد. شی همچنین می‌کوشد میان حمایت از پوتین و حفظ روابط اقتصادی با اروپا توازن برقرار کند؛ روابطی که برگزاری چنین نشستی می‌تواند به آن آسیب بزند.

- ترامپ اجرای تحریم‌های جدید علیه روسیه را که به تصویب کنگره رسیده بود، متوقف کرد

به ارزیابی وال‌استریت ژورنال، چارچوب پیشنهادی علاوه بر اوکراین، اروپا را نیز از مذاکرات کنار می‌گذارد و به تلاش پوتین برای تثبیت جایگاه روسیه در جمع قدرت‌های بزرگ کمک می‌کند. افسر پیشین اطلاعاتی روسیه گفت پوتین می‌خواهد این نشست به نوعی «یالتای دوم» برای تقسیم جهان به حوزه‌های نفوذ تبدیل شود؛ بلندپروازی‌ای که همین منبع آن را غیرواقع‌بینانه توصیف کرد.

«یالتای دوم» به کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵ اشاره دارد که در ماه‌های پایانی جنگ جهانی دوم با حضور رهبران آمریکا، بریتانیا و شوروی در شبه‌جزیره کریمه برگزار شد. رهبران این سه کشور در غیاب دیگر طرف‌های درگیر، درباره سرنوشت آلمان و نظم پس از جنگ در اروپا مذاکره کردند.