ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، برای دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، به اسلو سفر کرده است؛ تلاشی برای کاهش تنش میان کییف و واشینگتن که در هفتههای اخیر و همزمان با نزدیکتر شدن دونالد ترامپ به مسکو شدت گرفته است.
یوناس گار استوره، نخستوزیر نروژ، اعلام کرد هدف از میزبانی نشستهای سهشنبه ۲۸ مهر در اسلو، «هدایت تلاشهای دیپلماتیک به مسیری سازندهتر» است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد فنلاند نیز در میزبانی این گفتوگوها مشارکت دارد.
الکساندر استوب، رییسجمهوری فنلاند، شرکت خود در این نشستها را تایید کرد و در توضیح دستور کار جلسات گفت قرار است درباره «جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی روسیه علیه اوکراین و وضعیت کلی امنیت در اروپا» گفتوگو کنند.
بنا بر اعلام نروژ، انتظار میرود جرد کوشنر، داماد ترامپ، که همراه با ویتکاف هدایت تیم مذاکرهکننده ایالات متحده را بر عهده داشته است، بهصورت مجازی در نشستها شرکت کند.
همچنین قرار است زلنسکی، استوب و استوره سهشنبه در یک نشست خبری مشترک حضور یابند.
تشدید اختلافات واشینگتن و کییف بر سر سیاستهای ترامپ
ترامپ که با هدف کاهش قیمت سوخت در آمریکا بخشی از تحریمهای روسیه را لغو کرده است، بارها زلنسکی را مورد انتقاد قرار داده و خواستار جایگزینی او شده است.
مقامهای اوکراینی میگویند واشینگتن در هفتههای اخیر از ارائه هشدارهای زودهنگام درباره حملات موشکی روسیه خودداری کرده و ارتباطات ماهوارهای استارشیلد، متعلق به شرکت اسپیسایکس، را که برای هدایت پهپادهای اوکراینی به کار میرود، محدود کرده است.
به گفته آنها، ایالات متحده همچنین تجهیزات پدافند هوایی خریداریشده با منابع مالی متحدان اروپایی را تحویل نداده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۸ مهر تایید کرد احتمال دارد یک محموله موشکهای پدافند هوایی که کشورهای اروپایی برای اوکراین خریدهاند، هنوز تحویل داده نشده باشد. با این حال، او کوشید این موضوع را کماهمیت جلوه دهد.
روبیو در جریان سفر به هند به خبرنگاران گفت: «نکته مهم این است که هیچ دستور سیاسی عامدانهای برای آسیب رساندن به اوکراین صادر نشده است.»
ترامپ ۲۷ مهر در تازهترین اظهارات خود که نشاندهنده موضع مثبت او در قبال مسکو و انتقادش از کییف بود، گفت: «روسیه در قبال اوکراین خوب عمل کرده است.»
او افزود زلنسکی «کمک چندانی به بهبود اوضاع نمیکند» و کییف باید «فرد دیگری را برای مذاکره پیدا کند».
در همین حال، کرملین اعلام کرد امیدوار است بهزودی دیداری میان ویتکاف و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، ترتیب داده شود؛ موضوعی که از احتمال سفر فرستاده ویژه آمریکا به مسکو پس از دیدار با زلنسکی حکایت دارد.
گفتوگوی زلنسکی و روبیو
زلنسکی ۲۸ مهر اعلام کرد با روبیو درباره موشکهای رهگیر بالستیک، هشدارهای زودهنگام درباره حملات روسیه و «وضعیت استارلینک و استارشیلد که باید به حالت پیشین بازگردد»، گفتوگو کرده است.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «همه این مسائل در شرایطی مطرح میشود که تلاشهای دیپلماتیک ما برای پایان دادن به این جنگ وحشتناک و کشتار مداوم انسانها ادامه دارد.»
دور تازه تنشها میان واشینگتن و کییف از ۱۰ روز پیش آغاز شد؛ زمانی که ترامپ در چارچوب توافقی با پوتین، تحریمهای گازوئیل روسیه را لغو کرد.
افزایش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، جمهوریخواهان را تحت فشار قرار داده است.
ترامپ بارها زلنسکی را بهدلیل حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
کییف میگوید هدف قرار دادن این تاسیسات یکی از معدود راههای مقابله با روسیه پس از نزدیک به پنج سال حملات گسترده و مداوم این کشور به اوکراین است.
- 
ترامپ پس از لغو تحریمهای گازوئیل روسیه، دامنه معافیتها را گسترش داد و بخشی از تحریمهای شدیدتر علیه مسکو را که قرار بود از هفته جاری اعمال شوند، مشمول این معافیتها کرد.
واشینگتن گزارشها درباره خودداری از ارائه اطلاعات امنیتی به کییف و اعمال محدودیت بر استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را رد کرده است.
با این حال، مقامهای اوکراینی میگویند گیرندههای ماهوارهای این سامانه هنگام نصب روی تجهیزات پرسرعت، از جمله پهپادها، دیگر کار نمیکنند.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، گفته است کنترل استارشیلد در اختیار دولت آمریکا است و تصمیم نهایی درباره هرگونه محدودیت در استفاده از آن به ترامپ بستگی دارد.
کشورهای اروپای غربی دفاع از اوکراین در برابر تهاجم روسیه را برای امنیت اروپا حیاتی میدانند. آنها ضمن حمایت قاطع از زلنسکی میکوشند از عمیقتر شدن اختلاف میان واشینگتن و کییف جلوگیری کنند.
دولت ترامپ ارسال مستقیم تسلیحات به اوکراین را تا حد زیادی متوقف کرده، اما همچنان به کشورهای اروپایی اجازه میدهد تجهیزات نظامی آمریکایی را برای کییف خریداری کنند.
آمریکا همچنین اطلاعات و فناوریهایی در اختیار اوکراین قرار میدهد که کشورهای اروپایی در حال حاضر توانایی ارائه جایگزینی برای آنها را ندارند.