مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، حکومت ایران را به «قتلعام مردم خود» متهم کرد و گفت دستیابی چنین حکومتی به سلاحهای کشتار جمعی، دیگران را نیز تهدید خواهد کرد. او تاکید کرد دولت ترامپ اجازه نخواهد داد \[حکومت\] ایران به سلاح هستهای دست یابد.
وزیر خارجه آمریکا همچنین گفت گفتوگوهای مستقیم و غیرمستقیم با \[حکومت\] ایران متوقف نشده و دونالد ترامپ هنوز درباره حملات تازه تصمیم نگرفته است. او در عین حال تاکید کرد هر توافقی باید نگرانیهای امنیتی واشینگتن را برطرف کند.
روبیو شنبه، ۳۱ اکتبر، برابر با ۹ آبان، در نشست خبری پایان اجلاس وزیران خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا، از تعیین مهلت برای مذاکرات با جمهوری اسلامی خودداری کرد و گفت تصمیمگیری در این زمینه بر عهده رییسجمهوری آمریکاست.
او در پاسخ به پرسشی درباره فرصت واشینگتن به مذاکرات با حمایت قطر پیش از احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گفت: «گفتوگوهای متعددی در جریان است؛ در واقع، مذاکرات هیچگاه متوقف نشده است.» به گفته او، این تماسها در برخی موارد مستقیم، اما اغلب از طریق میانجیها انجام میشود.
ترجیح دیپلماسی، همراه با تاکید بر توان نظامی
وزیر خارجه آمریکا گفت ترجیح ترامپ حلوفصل اختلافها از راه دیپلماتیک و مسالمتآمیز است، اما حاضر نشد درباره میزان پیشرفت مذاکرات یا زمانبندی آن اظهارنظر کند.
- 
او افزود: «اگر راهحلی دیپلماتیک وجود داشته باشد، از آن استقبال میکنیم.» با این حال، به گفته روبیو، چنین راهحلی نباید امنیت ملی آمریکا را به خطر بیندازد یا نگرانیهایی را که واشینگتن دلیل ورود خود به درگیری میداند، بیپاسخ بگذارد.
روبیو در پاسخ به پرسشی جداگانه درباره احتمال حملات تازه به ایران گفت ترامپ هنوز تصمیمی نگرفته است. او تاکید کرد آمریکا توان دستیابی به اهداف نظامی خود را دارد، اما افزود: «ترجیح میدهیم مساله را مسالمتآمیز حل کنیم.»
میانجیگری قطر در سایه اختلاف بر سر شروط مذاکره
این اظهارات همزمان با ادامه تلاشهای قطر برای جلوگیری از دور تازه درگیری بیان شد. رویترز شنبه به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد مذاکرهکنندگان ایرانی در دوحه با میانجیهای قطری دیدار کردهاند. به گفته این منبع، این دیدار پس از بیش از ۱۲ ساعت گفتوگوی نمایندگان جمهوری اسلامی و قطر در روز جمعه در تهران انجام شد و تلاشها با تماسهای منظم با واشنگتن هماهنگ میشود.
اختلاف بر سر ترتیب رسیدگی به پروندهها همچنان پابرجاست. رویترز پیش از این در گزارشی در ۲۸ اکتبر، برابر با ۶ آبان، نوشته بود واشینگتن خواهان طرح برنامه هستهای ایران از آغاز مذاکرات پایان جنگ است؛ تهران در مقابل، اجرای شروطی از جمله پایان محاصره بنادر ایران و رفع تحریم صادرات نفت را در اولویت قرار داده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، نیز گفته بود تهران همچنان به دیپلماسی فرصت میدهد.
پرونده هستهای و نقش منطقهای ایران در کانون موضع واشینگتن
روبیو نگرانیهای آمریکا را به برنامه هستهای حکومت ایران محدود نکرد. او حکومت ایران را متهم کرد که به دنبال دستیابی به سلاح هستهای است و همزمان، با حمایت از حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و شبهنظامیان در عراق، ثبات منطقه را تضعیف میکند.
- 
او گفت آمریکا باید با آنچه «تهدید اساسی» ناشی از فعالیت گروههای نیابتی حکومت ایران خواند، مقابله کند و تاکید کرد تا زمانی که ترامپ در کاخ سفید باشد، اجازه دستیابی \[حکومت\] ایران به سلاح هستهای داده نخواهد شد.
جمهوری اسلامی اتهام نظامی بودن برنامه هستهای خود را رد میکند. با این حال، شنبه محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران در مصاحبهای با صداوسیمای جمهوری اسلامی از بررسی احتمال کنار گذاشتن ممنوعیت دیرینه سلاح هستهای در صورت ازسرگیری درگیریها سخن گفته، اما تاکید کرده است تصمیمی در این زمینه گرفته نشده است.
امنیت هرمز و درخواست مشارکت بیشتر دیگر کشورها
بخش دیگری از سخنان روبیو به امنیت کشتیرانی اختصاص داشت. او \[حکومت\] ایران را به هدف قرار دادن عمدی کشتیهای تجاری متهم کرد و گفت این حملات، محمولههای انرژی و خدمه کشورهایی را نیز تهدید میکند که در نشست گروه ۲۰ حضور دارند.
به گفته وزیر خارجه آمریکا، نیروهای فرماندهی مرکزی این کشور تقریبا هر شب از کشتیها در برابر پهپادها و موشکها دفاع کردهاند. او تاکید کرد میزان سوخت عبوری از این مسیر اکنون با پیش از درگیری قابل مقایسه است.
روبیو گفت ترامپ بارها از دیگر کشورها خواسته در حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کنند، اما همکاریها تاکنون «بسیار محدود» بوده و مسئولیت اصلی بر دوش آمریکا مانده است.
او همچنین اختلال در مسیرهای دریایی را تهدیدی برای امنیت غذایی دانست و گفت نرسیدن انرژی، کود و محصولات کشاورزی به مقصد، نیازهای اساسی کشورها را به خطر میاندازد.
نگرانی کشورهای خلیج فارس از اقدامات تلافیجویانه
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره تضمینهای امنیتی به عربستان سعودی، امارات و دیگر شرکای آمریکا در صورت ازسرگیری حملات، به حضور نظامی و پدافند هوایی آمریکا در منطقه اشاره کرد.
او گفت نفت و گاز عبوری از تنگه هرمز شریان حیاتی اقتصاد این کشورهاست و نیروهای آمریکایی هماکنون از محمولههای آنها حفاظت میکنند. با این حال، او در این پاسخ تضمین تازه و مشخصی اعلام نکرد.
- 
وزیر خارجه آمریکا همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که برای رسیدن به خواستههای خود، هم کشتیها و هم زیرساختهای انرژی همسایگانش را تهدید میکند.
در مقابل، رویترز گزارش داده است که حکومت ایران بارها هشدار داده در صورت حملات تازه، اهداف آمریکایی و اسرائیلی را در کشورهای همسایه هدف قرار خواهد داد؛ موضعی که نگرانی دولتهای منطقه از گسترش دوباره درگیری را افزایش داده است.
تعهد به دفاع از عربستان سعودی؛ ابهام درباره ورود به حملات علیه حوثیها
روبیو درباره احتمال پیوستن آمریکا به حملات عربستان سعودی علیه حوثیها اظهارنظر نکرد و گفت تصمیم درباره عملیات نظامی بر عهده رییسجمهوری است.
او در عین حال تاکید کرد واشینگتن به توافقها و تفاهمهای دفاعی خود با ریاض، بهویژه تعهدات دارای ماهیت دفاعی، پایبند خواهد ماند. به گفته او، تماسها با مقامهای سعودی، از جمله میان ترامپ و ولیعهد عربستان، بهطور مستمر ادامه دارد.
وزیر خارجه آمریکا در پایان، توان تسلیحاتی کنونی حوثیها را نتیجه حمایت مستقیم حکومت ایران دانست و تهران را به فراهم کردن زمینه گسترش توان این گروه و ادامه بیثباتی در منطقه متهم کرد.