اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال از نقش مستقیم رستمعلی رفیعی، فرمانده سپاه استان قزوین، در سرکوب انقلاب ملی و بازداشتهای پس از آن حکایت دارد. ماموران تحت امر او، از کودکان دبستانی بازجویی و آنها را وادار به تماشای تصاویر کشتار و پیکرهای خونین کشتهشدگان اعتراضات دیماه کردند.
یکی از پررنگترین وجوه سرکوب اعتراضات دیماه در استان قزوین، مربوط به دانشآموزان بود.
شاهدان عینی به ایراناینترنشنال گفتند ماموران به مدارس قزوین و الوند یورش بردند، گوشی تلفن همراه دانشآموزان را بازرسی و کودکان و نوجوانان معترض یا مجروح شده با ساچمه را شناسایی و بازداشت کردند.
در یک نمونه، در دبستان پرتو مهرگان قزوین، از کودکان هشت تا ۱۲ ساله بازجویی شد.
در مدرسهای دیگر، دانشآموزان را وادار به تماشای تصاویر و فیلمهای کشتار و پیکر خونین جاویدنامان کردند.
به گفته شاهدان، وضعیت روحی برخی از کودکان پس از نمایش این تصاویر بهشدت به هم ریخت؛ آنها دچار شوک شدهاند و بهشدت گریه میکردند.
نقش فرمانده سپاه پاسداران در سرکوب اعتراضات
در گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، رستمعلی رفیعی آتانی، فرمانده سپاه صاحبالامر استان قزوین، مسئول مستقیم سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در این استان معرفی شده است.
بر اساس این گزارشها، او پیش از فراخوانهای شاهزاده رضا پهلوی، در هماهنگی میان سپاه پاسداران و نیروی انتظامی، دستور شلیک به معترضان و سرکوب اعتراضها را صادر کرد.
مجموعه تحت امر رفیعی آتانی در مهار اعتراضات سال ۱۴۰۱ نیز نقش داشت و از تجربه آن دوره برای راهاندازی تعداد زیادی بازداشتگاه و ارعاب خانوادهها استفاده کرد.
در سرکوب اعتراضات دیماه، گردانهای امنیتی ویژه «فاتحین»، یگانهای تکاور، بسیج ادارات، نیروهای لباسشخصی و تکتیراندازان مستقر بر پشتبام ادارات، فعال بودند.
از تیراندازی با سلاح جنگی تا بازداشت در بیمارستانها
قزوین در اعتراضات دیماه شاهد الگوهای مختلفی از سرکوب سازمانیافته بود. شاهدان از بهکارگیری سلاح جنگی و دوشکا در خیابانهای شهر قزوین، استقرار تکتیراندازها بر پشتبامها و تیراندازی به مردم خبر دادهاند.
بر اساس این روایتها، نیروهای حکومتی در کوچههای خلوت به سر و سینه معترضان و رهگذران تیر خلاص شلیک کردند، گروههایی از معترضان را در خیابانهایی که دو سویش را بسته بودند، محاصره کردند و نیروهای موتورسوار مسلح به جمعیت هجوم بردند.
چند شاهد همچنین از انتشار گاز اشکآور با پهپاد در مناطق مختلف قزوین خبر دادهاند؛ گازی که به گفته آنها بویی متفاوت داشت، نفس را میگرفت و موجب سوزش سینه میشد.
در روند شناسایی و نظارت نیز گزارشهایی از استفاده از پهپاد برای شناسایی معترضان، بازرسی گوشیها در ایستهای بازرسی خیابانی و عکسبرداری و فیلمبرداری مخفیانه از حاضران در تجمعها دریافت شده است.
پس از فروکش کردن موج اعتراضها، بازداشتها آغاز شد و گزارشهایی از انتقال صدها معترض بازداشتی به زندان چوبیندر قزوین وجود دارد.
به گفته منابع، چشم برخی بازداشتیها را بستند و از آنها پای برگههایی نامعلوم امضا گرفتند.
برخی نیز برای شکنجه و گرفتن اعتراف اجباری درباره آتشزدن استانداری به تهران منتقل شدند.
گزارشهای رسیده همچنین حاکی است نیروهای لباسشخصی و امنیتی در بیمارستانهایی از جمله بیمارستان رجایی حضور داشتند و افرادی را که آثار ساچمه، کوفتگی یا عفونت داشتند، بازداشت میکردند.
به گفته منابع، برای برخی کشتهشدگان پرونده پزشکی تشکیل نشد و کادر درمان به سکوت تهدید شدند.
چند پرستار بیمارستان ولایت بهدلیل کمک به معترضان مجروح بازداشت شدند و در بیمارستان بوعلی، حراست بیمارستان دستور داشت مجروحان را پشت در بسته نگه دارد و آنها را برای درمان به داخل راه ندهد.
بر اساس این گزارشها، از خانوادهها برای تحویل پیکر کشتهشدگان بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان مطالبه شد.
یک شاهد عینی نیز پیشتر به ایراناینترنشنال گفته بود بیمارستانهای قزوین در روزهای ۱۸ تا ۲۰ دیماه مملو از پیکر و مجروح بودند.
به گفته این شاهد، وضعیت بهگونهای بود که کف برخی مراکز درمانی تا نزدیکی درِ خروجی آغشته به خون بود.
بحرانهای استان و پیشینه اعتراضات
اعتراضها در استان قزوین از ۱۱ دیماه آغاز شد و تا ۲۰ دیماه ادامه یافت.
مردم در شهرستانهای قزوین، البرز، تاکستان، آبیک، بوئینزهرا و آوج به خیابان آمدند؛ تجمعهای دانشجویی برگزار شد و بازارها تعطیل شدند.
اوج حضور معترضان و سرکوبها ۱۸ دیماه بود که از همان اوایل شب، اینترنت، خطوط تلفن همراه و پیامک در استان قطع شد.
اعتراضهای دیماه در قزوین در شرایطی شکل گرفت که این استان طی بیش از یک دهه گذشته با بحرانهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی روبهرو بوده است.
در یک نمونه، مشارکت انتخاباتی در قزوین، بر اساس آمارهای مطرحشده در گزارشهای محلی، از عدد چشمگیر ۹۲ درصد در سال ۱۳۸۸ به ۴۲ درصد در سال ۱۴۰۳ سقوط کرد.
بخشهایی از استان نیز با فرونشست زمین، حاشیهنشینی، کمبود تخت بیمارستانی، تعطیلی صنایع و بیکاری دستوپنجه نرم میکنند.
اعتراضهای قزوین پیشینهای طولانیتر از دی ۱۴۰۴ دارد. خیابانهای شهر در مرداد ۱۳۷۳، در اعتراض به رد لایحه استان شدن قزوین، شاهد تجمع و درگیری شد.
پس از آن نیز اعتراضهای کوی دانشگاه در سال ۱۳۷۸، اعتراضهای انتخاباتی سال ۱۳۸۸، دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸ و جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ در این استان بازتاب یافتند.
این روند طی سه دهه ادامه یافت و به اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ رسید که با سرکوبی خونین همراه شد.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از کشته و مجروح شدن صدها نفر و بازداشت صدها تن دیگر در این استان حکایت دارند.