اکسیوس گزارش داد دونالد ترامپ پس از بررسی ازسرگیری جنگ یا توافق با جمهوری اسلامی، ادامه فشار اقتصادی و محاصره را برگزیده است. هدف این راهبرد، محدود کردن منابع مالی حکومت ایران و توان بازسازی قدرت نظامی آن است.
این وبسایت آمریکایی به نقل از سه نفر از حاضران در نشست محرمانه وزیران خارجه گروه هفت در پاریس نوشت مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، سهشنبه ۱۹ آبان این تصمیم را برای همتایانش تشریح کرد.
به روایت این منابع، روبیو تاکید کرد انتخاب واشینگتن به بازگشت به جنگ یا پذیرش توافقی نامطلوب محدود نیست و آمریکا میتواند فشارهای کنونی را ادامه دهد. او گفت ترامپ خود را به یک ضربالاجل ساختگی مقید نمیداند و برای این کارزار نیز موعد پایانی تعیین نشده است.
به نقل از این منابع آگاه، روبیو هدف این سیاست را تحمیل هزینههای سنگین اقتصادی و دشوار کردن تامین مالی گروههای تروریستی و بازسازی توان نظامی جمهوری اسلامی توصیف کرد.
ترامپ دوشنبه ۱۸ آبان، پس از دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، احتمال حملات تازه را بسیار کم خواند و گفت چنین اقدامی ضروری به نظر نمیرسد.
او در اظهارات روز دوشنبه خود نیز، بر ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی، همراه با عملیات «دروازه آهنین» برای قطع مسیرهای زمینی انتقال تسلیحات پیشرفته و فناوری به ایران تاکید کرده بود.
روبیو در اظهارات علنی خود در پاریس نیز گفت تحریمها و محاصره دریایی به اندازهای موثر بودهاند که ترامپ نیازی به عملیات نظامی گسترده نمیبیند. او با نامعقول خواندن شروط تهران، آمادگی واشینگتن برای دستیابی به توافقی واقعی را اعلام کرد.
- 
حامیان فشار اقتصادی در برابر طرفداران جنگ و توافق
به گزارش اکسیوس، روبیو، همراه با اسکات بسنت، وزیر خزانهداری؛ جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا؛ و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، از حامیان اصلی ادامه فشار اقتصادی هستند.
این افراد با ازسرگیری جنگ مخالفاند و در عین حال معتقدند با مواضع کنونی جمهوری اسلامی، دستیابی به توافقی که منافع آمریکا را تامین کند، ممکن نیست.
رویترز نیز پیشتر به نقل از یک دیپلمات اروپایی، بسنت، روبیو و استیون میلر، رییس دفتر کاخ سفید، را حامی ادامه فشار سنگین اقتصادی معرفی کرده بود. به گفته این دیپلمات، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، توافق با تهران را ترجیح میدهد.
این اختلافها در شرایطی مطرح میشوند که جنگ ایران به یکی از مشکلات سیاسی دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تبدیل شده است. ونس پیشتر جنگ را عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای دانسته بود.
اکسیوس نوشت اختلاف بر سر مسیر آینده، مقامهای ارشد دولت را به چند طیف تقسیم کرده و متحدان منطقهای آمریکا نیز مواضع متفاوتی داشتهاند؛ اسرائیل از حملات دوباره حمایت میکند و بیشتر کشورهای خلیج فارس مخالف جنگ هستند.
- 
فرصت قطر برای میانجیگری و اختلاف بر سر گام نخست
با وجود بدبینی واشینگتن به توافق در شرایط کنونی، تلاشهای دیپلماتیک ادامه دارد. به گزارش اکسیوس، نخستوزیر قطر در نشست گروه هفت گفت پس از دیدار با ترامپ به این نتیجه رسیده که فرصت بیشتری برای میانجیگری وجود دارد.
اورشلیمپست نیز به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت نخستوزیر قطر در پاریس گفته دوحه پیش از حمله احتمالی آمریکا، برای رسیدن دو طرف به تفاهم دستکم دو هفته فرصت گرفته است.
به روایت این روزنامه، اختلافها از جمله بر سر ترتیب رفع محاصره دریایی، رسیدگی به موضوع هستهای و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران است.
اکسیوس نیز تعیین طرفی که نخستین گام برای کاهش تنش را بردارد و همینطور توافق بر سر اقدامات اعتمادساز را از موانع اصلی رسیدن به توافق دانست. به گزارش این وبسایت، نخستوزیر قطر میخواهد چین و کشورهای اروپایی در جایگاه ضامن توافق مشارکت کنند تا نگرانی تهران از نقض توافق و ازسرگیری جنگ از سوی ترامپ کاهش یابد.
در مقابل، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۹ آبان در گفتوگو با المیادین پاسخ اولیه واشینگتن را ناکافی خواند و گفت تنگه هرمز تا اجرای هر هفت شرط جمهوری اسلامی بسته میماند. او گزارشها درباره ادامه مذاکرات و برنامه دیدار با ونس را نیز رد کرد.
نگرانی همسایگان و خطر بازگشت به درگیری
به گفته یک مقام آمریکایی به اکسیوس، ترکیه، عراق و پاکستان نگران پیامدهای طولانی شدن فشار اقتصادی هستند. این کشورها بیم دارند درخواست واشینگتن برای قطع تجارت با ایران، از جمله توقف پروازها و بستن مرزها، به بیثباتی در داخل مرزهای خود منجر شود.
اکسیوس همچنین گزارش داد مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از دولت و سپاه پاسداران خواسته به وضعیت «نه جنگ، نه توافق» پایان دهند. طبق این گزارش، مقامهای غیرنظامی این دستور را مجوزی برای مذاکره تفسیر کردهاند، اما ادامه بنبست و تشدید فشار میتواند سپاه را به حملات شدیدتر منطقهای برای تغییر وضع موجود سوق دهد.
- 
دنی سیترینوویچ، کارشناس ایران در شورای آتلانتیک، به اکسیوس گفت تهران ممکن است افزایش هزینههای اقتصادی و امنیتی برای آمریکا و شرکای منطقهای آن را تنها راه تغییر سیاست واشینگتن بداند.
او هشدار داد چنین محاسبهای میتواند چرخهای از تشدید حملات جمهوری اسلامی و پاسخ آمریکا ایجاد کند و دو طرف را به رویارویی نظامی دیگری بکشاند که لزوما خواهان آن نبودهاند.