استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا پس از دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، اعلام کرد او موافقت کرده است که نمایندگان اروپایی در دور بعدی مذاکرات صلح اوکراین شرکت کنند.
ویتکاف و جرد کوشنر، دیگر فرستاده ویژه آمریکا، پنجشنبه ۲۱ آبان و پس از برگزاری مذاکرات سهجانبه صلح در ابوظبی، در مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کردند.
با این حال، رهبر روسیه گفته است واشینگتن باید با متحدان اروپایی خود همکاری کند تا مشخص شود آنها خواهان صلح در اوکراین هستند یا جنگ.
بهگزارش رویترز تصمیم برای دادن کرسی به اروپا در میز مذاکرات دور بعدی میتواند نقطه عطفی در روند مذاکرات باشد. اما اظهارات پوتین نشان داد که با توجه به اختلافنظرهای عمیق میان مسکو و پایتختهای اروپایی درباره چگونگی پایان جنگ، مذاکرات تا چه اندازه ممکن است دشوار شود.
ویتکاف پس از دیدار با پوتین در کرملین به تلویزیون دولتی روسیه گفت: «اروپاییها در نشست بعدی شرکت خواهند کرد. ما این را رویدادی بسیار مهم میدانیم، زیرا آنها شرکای ما هستند و برای ما اهمیت دارد که در مذاکرات حضور داشته باشند.»
اما در نشانهای از تشدید دوباره تنشها، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، که انتظار میرفت ویتکاف و کوشنر، بعدا در دوبلین با او دیدار کنند، گفت رویکرد آمریکا در گفتوگو با روسیه درباره نظم امنیتی جدید در اروپا را «کمی عجیب» میداند.
- 
ابراز نگرانی زلنسکی پس از دو روز مذاکرات سهجانبه در ابوظبی انجام گرفت. این مذاکرات نخستین گفتوگوهای مستقیم میان روسیه و اوکراین با میانجیگری آمریکا در ۹ ماه گذشته بود.
کییف و مسکو اعلام کردند که در این مذاکرات پیشرفتهایی حاصل شده، اما اختلافات عمده، از جمله بر سر مسائل سرزمینی، همچنان پابرجاست. روسیه حدود یکپنجم خاک اوکراین را در کنترل دارد و کییف حاضر نیست از باقیمانده منطقه دونباس در شرق این کشور چشمپوشی کند.
اختلال مجدد در سامانه استارشیلد
رییسجمهوری اوکراین همچنین گفت محدودیتهای جدید بر ارتباطات ماهوارهای ساخت آمریکا که کییف در میدان نبرد از آن استفاده میکند، تاثیر گذاشته است.
زلنسکی افزود اختلالات در سرویس ارتباطات ماهوارهای استارشیلد گسترده بوده و سراسر خط مقدم و مناطق تحت کنترل روسیه در اوکراین را تحت تاثیر قرار داده است.
استارشیلد نسخه نظامی سرویس ارتباطات ماهوارهای استارلینک متعلق به شرکت اسپیسایکس است و اوکراین ماه گذشته نیز با اختلالات مشابهی روبهرو شده بود.
او گفت: «تا این لحظه، اطلاعات بسیار کمی درباره محدودیتهای استارشیلد داریم. اما برخی مسائل از همین حالا روشن است: اگر کسی در آمریکا تصمیمهایی میگیرد که عملا با خاک اوکراین چنان رفتار میکند که گویی متعلق به اوکراین نیست، این به ما نشان میدهد که اوضاع به کدام سمت پیش میرود.»
زلنسکی در پیامی در تلگرام گفت محدودیتهای اعمالشده بهصورت نظاممند، سرعت استفاده از استارشیلد را محدود کرده است.
بهگفته او، در نتیجه این محدودیتها، پهپادهای رهگیر اوکراینی نمیتوانند به سرعت کافی برای سرنگون کردن پهپادهای روسی مجهز به موتور جت برسند.
شرکت اسپیسایکس هنوز در این زمینه اظهارنظر نکرده است.
- 
نقش اتحادیه اروپا در مذاکرات؟
در جریان مذاکرات کرملین، کوشنر به پوتین گفت واشینگتن آنچه را او «تغییری بزرگ» در موضع طرف اروپایی خواند، مشاهده کرده و اطمینان دارد که گسترش مذاکرات صلح و مشارکت دادن اروپاییها مانع پیشرفت آن نخواهد شد.
پوتین گفت مسکو همواره آماده گفتوگو با اتحادیه اروپا درباره اوکراین بوده است، اما در عین حال به اختلافات جدی حلنشده اشاره کرد.
او گفت: «تا آنجا که به اروپاییها مربوط میشود، ما هرگز با گفتوگو با اروپا مخالف نبودهایم و هرگز این گفتوگو را قطع نکردهایم. این آنها بودند که گفتوگو با فدراسیون روسیه را قطع کردند.»
پوتین سپس هشدار داد که طرح اروپاییها برای اعزام نیروهای غربی به اوکراین پس از دستیابی به توافق صلح، موجب ازسرگیری جنگ خواهد شد، زیرا روسیه چنین اقدامی را تهدیدی علیه امنیت خود تلقی خواهد کرد.
پوتین گفت: «ما بسیار مایلیم که شما آقایان و دولت آمریکا در مجموع با متحدان اروپایی خود همکاری کنید تا آنها سرانجام تصمیم بگیرند چه میخواهند: صلح در اوکراین یا جنگ.»
یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، در نشست توجیهی پس از مذاکرات، حضور اروپاییها در دور بعدی مذاکرات صلح را تایید نکرد و گفت موضع کنونی آنها درباره اوکراین به منزله «نسخهای برای جنگی بیپایان» است.
پیشنهاد ماموریت امدادرسانی
پوتین به فرستادگان آمریکا گفت روسیه پیشنهاد میکند یک ماموریت مشترک بشردوستانه روسیه و اوکراین در شهر کوستیانتینیفکا در شرق اوکراین انجام شود؛ شهری که بهگفته پوتین تحت کنترل مسکو است. اوکراین پیشتر این ادعا را رد کرده و گفته است که همچنان در این شهر حضور دارد.
پوتین گفت این ماموریت میتواند از طرحی الگوبرداری شود که در پایان ماه گذشته به ساکنان شهر اولشکی، واقع در جنوب شرقی اوکراین و تحت کنترل روسیه، امکان خروج داد و همچنین زمینه انتقال کمکهای امدادی به کسانی را فراهم کرد که تصمیم گرفتند در شهر بمانند.
پوتین گفت روسیه برای پاکسازی منطقه اطراف کوستیانتینیفکا از مین به پنج روز زمان نیاز دارد. او افزود که هنوز ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر از ساکنان این شهر در آنجا حضور دارند.
- 
رییسجمهوری روسیه همچنین گفت این ماموریت به جهان امکان خواهد داد دریابد چه کسی کنترل شهر را در دست دارد.
اوشاکوف، دستیار کرملین، گفت فرستادگان آمریکا از پیشنهاد پوتین استقبال کردهاند و در این زمینه با روسیه در تماس خواهند بود.
کییف پیشتر ابراز نگرانی کرده بود که مسکو ممکن است بخواهد از آتشبسهای برقرارشده برای چنین ماموریتهایی بهمنظور تجدید سازمان نیروهای نظامی خود استفاده کند.
مسکو امسال دستاوردهای سرزمینی عمدهای نداشته است، اما زیرساختهای اوکراین را بهشدت هدف حمله قرار داده است.
در مقابل، کییف نیز بارها پالایشگاههای نفت روسیه را با پهپاد هدف قرار داده و باعث کمبود سوخت در تابستان شده است؛ مشکلی که بهگفته مقامهای محلی، این هفته بار دیگر در برخی مناطق بروز کرده است.
پوتین هیچ نشانهای از آمادگی برای تعدیل خواستههای سرزمینی خود نشان نداده است؛ خواستههایی که شامل ایجاد یک منطقه حائل در بخشهایی از اوکراین میشود که روسیه رسما ادعای مالکیت آنها را مطرح نکرده است.
او پنجشنبه گفت تنها خط مرزی که باید در تعیین حدود میان روسیه و اوکراین مبنا قرار گیرد، مرزی است که روسیه آن را مرز دولتی خود میداند. این اظهارات ظاهرا نشاندهنده عزم او برای پیگیری هدفش در تصرف کامل هر چهار منطقه اوکراین بود که بهگفته خودش در سال ۲۰۲۲ به خاک روسیه ضمیمه کرده است.
اوشاکوف، دستیار پوتین، نیز ظاهرا بار دیگر بر خواسته روسیه مبنی بر توقف هرگونه فعالیت نظامی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در شرق اروپا و اوکراین تاکید کرده است.