محدودیت‌های تازه دولت جمهوری اسلامی برای عرضه بنزین در بحبوحه بحران معیشتی، دسترسی مردم به سوخت را دشوارتر کرده و با نارضایتی شهروندان و هشدار فعالان حمل‌ونقل درباره افزایش هزینه جابه‌جایی و قیمت کالاها همراه شده است.

عبدالحسین همتی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، یک‌شنبه ۲۴ آبان در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد کارت‌های سوخت جایگاه‌داران در ۱۱ استان جمع‌آوری شده و اجرای سهمیه‌بندی بنزین در برخی مناطق به نارضایتی‌ها دامن زده است.

به گفته او، برای هر خودرو ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر بنزین سه هزار تومانی و ۵۰ لیتر بنزین ۱۰ هزار تومانی در نظر گرفته شده که از این میزان، تنها سهمیه ۶۰ لیتری قابل ذخیره است.

این محدودیت‌ها در شرایطی اعمال می‌شود که سیاست خارجی تنش‌آفرین حکومت، ناکارآمدی مقام‌های جمهوری اسلامی و فساد گسترده، بحران اقتصادی را تشدید کرده و تامین هزینه‌های روزمره را برای بخش بزرگی از مردم دشوارتر ساخته است.

پیام‌های رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد شماری از شهروندان حتی برای خرید نان، گوشت، مرغ و تخم‌مرغ به پرداخت اقساطی روی آورده‌اند. در چنین شرایطی، محدودیت‌های تازه در دسترسی به بنزین بر فشار روانی و معیشتی آنان می‌افزاید.

مراد ویسی، تحلیل‌گر ارشد ایران‌اینترنشنال، گفت: «بحران بنزین در ایران به جایی رسیده که مقام‌های دولتی از ندادن سوخت به مردم در سفرهای بین‌شهری سخن می‌گویند. اسماعیل سقاب اصفهانی، مقام منصوب پزشکیان در حوزه انرژی، گفته استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها در ۱۱ استان متوقف شده و مردم… pic.twitter.com/IMAxg4Uaz6 — ايران اينترنشنال (@IranIntl) November 14, 2026

هزینه‌های سنگین سوخت برای مسافران

دبیر کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به مشکلات مسافران گفت فردی که در مسیر سفر سهمیه بنزین ۱۰ هزار تومانی خود را مصرف کند، ممکن است ناچار به خرید بنزین سوپر با قیمت ۱۰۳ هزار تومان شود؛ هزینه‌ای که به گفته او، بسیاری از مردم توان پرداخت آن را ندارند.

همتی افزود پیشنهاد ذخیره سهمیه سه هزار تومانی و امکان استفاده از سهمیه ماه‌های آینده در دست پیگیری است تا افراد هنگام سفر با کمبود سوخت مواجه نشوند.

در مقابل، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون مسعود پزشکیان و رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، پیش‌تر اعلام کرده بود تنها سهمیه نخست بنزین تا سه ماه قابل ذخیره است و مردم باید برای سفر از قبل برنامه‌ریزی و سوخت ذخیره کنند.

او همچنین گفته بود کارت‌های سوخت جایگاه‌ها در برخی استان‌ها جمع‌آوری شده و این روند در شماری از استان‌های مرزی نیز آغاز شده است.

در میانه نگرانی‌های فزاینده شهروندان، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۲۴ آبان بدون پرداختن به پیامدهای معیشتی محدودیت‌های سوخت، «اظهارنظرهای مکرر» درباره بنزین را عامل نگرانی مردم دانست و گفت هر تصمیمی باید با «اقناع افکار عمومی» همراه باشد.

وب‌سایت خبرآنلاین اظهارات سقاب اصفهانی را عامل تنش در افکار عمومی معرفی کرد. روزنامه خراسان، رسانه نزدیک به قالیباف، نیز سخنان معاون پزشکیان را «شخصی و غیرعقلانی» خواند، ولی اصل حذف کارت جایگاه‌ها یا شناسایی مصرف خارج از کارت شخصی را «درست و به‌جا» دانست.

در پی واکنش‌ها به اظهارات سقاب اصفهانی، محمدرضا عارف، معاون اول پزشکیان، ۲۳ آبان اعلام کرد اطلاع‌رسانی درباره تصمیم‌های دولت در حوزه بنزین و فرآورده‌های نفتی بر عهده سخنگوی دولت یا مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش است.

ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال در بامداد یکشنبه ۲۴ آبان، صف کیلومتری و طولانی خودروها را برای دریافت بنزین در عسلویه نشان می‌دهد. pic.twitter.com/NMrEb3BlOi — ايران اينترنشنال (@IranIntl) November 15, 2026

هشدار درباره گرانی کالاها و اختلال در حمل‌ونقل

پیامدهای محدودیت‌های سوخت به سفرهای شخصی محدود نمی‌ماند. داود محمدی، رییس اتحادیه حمل‌ونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران، ۲۴ آبان در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم اعلام کرد سهمیه وانت‌بارها کافی نیست و افزایش هزینه سوخت می‌تواند به گرانی حمل‌ونقل و کالاها بینجامد.

به گفته او، برای وانت‌بارها سهمیه‌ای مشابه خودروهای شخصی در نظر گرفته‌اند، در حالی که رانندگان از این خودروها برای تامین معاش استفاده می‌کنند و حتی با مدیریت مصرف ممکن است سهمیه ماهانه ۱۰۰ یا ۲۰۰ لیتری خود را ظرف یک هفته به پایان برسانند.

محمدی افزود حذف کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، دسترسی فعالان حمل‌ونقل به سوخت را محدودتر می‌کند و هزینه اضافی به‌تدریج به قیمت کالاها منتقل می‌شود.

او هشدار داد تامین نشدن سوخت موتورسواران و رانندگان وانت‌بار، چرخه حمل‌ونقل را با رکود و اختلال مواجه خواهد کرد.

بر اساس ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال، خودروهای در نورآباد ممسنی، شامگاه شنبه ۲۳ آبان برای دریافت بنزین مقابل یک جایگاه سوخت صفی طولانی تشکیل داده‌اند. pic.twitter.com/lIlnRYLXjM — ايران اينترنشنال (@IranIntl) November 15, 2026

تکذیب تصمیم تازه دولت، طولانی‌تر شدن صف‌های بنزین

محمدصادق عظیمی‌فر، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، شامگاه ۲۳ آبان طرح شناسه‌دار شدن کارت آزاد جایگاه‌ها را «آزمایشی» خواند و هدف آن را احراز هویت افراد پیش از سوخت‌گیری عنوان کرد.

او گفت ایرادهای طرح در حال بررسی و رفع است و پس از آن درباره گسترش احتمالی اجرا تصمیم‌گیری خواهد شد.

عظیمی‌فر در عین حال تاکید کرد دولت تصمیم تازه‌ای درباره بنزین نگرفته است.

این موضع‌گیری‌ها در حالی مطرح می‌شود که ویدیوهای رسیده به ایران‌اینترنشنال از صف‌های طولانی در پمپ‌بنزین‌ها حکایت دارد و شهروندان از محدود شدن عرضه بنزین آزاد و نگرانی درباره حذف کارت جایگاه‌ها می‌گویند.

- ۷ سال پس از «آبان خونین»؛ سهمیه‌بندی بنزین و ترس حکومت از افزایش قیمت

محدودیت عرضه بنزین؛ زمینه‌سازی برای افزایش قیمت؟

خبرگزاری مهر ۲۴ آبان با اشاره به مصرف بالای خودروها و عقب‌ماندگی حمل‌ونقل عمومی پرسید چرا دولت جبران بحران بنزین را از مصرف‌کننده نهایی آغاز می‌کند.

این رسانه نوشت دسترسی به بنزین با اشتغال، رفت‌وآمد، درمان و امکان سکونت دور از مراکز شهری پیوند دارد و تغییر در عرضه آن، به‌طور مستقیم بر زندگی مردم اثر می‌گذارد.

برخی شهروندان معتقدند دولت می‌خواهد از کمبود بنزین برای گران کردن آن استفاده کند.

معصومه طاهرخانی، تحلیلگر اقتصادی، به ایران‌اینترنشنال گفت هدف نهایی افزایش تدریجی قیمت بنزین، حذف یارانه سوخت و افزایش درآمد دولت است.

عطا حسینیان، روزنامه‌نگار حوزه اقتصاد و انرژی، نیز این محدودیت‌ها را زمینه‌سازی برای بنزین ۵۰ تا ۷۰ هزار تومانی ارزیابی کرد.