1رسانه‌های مسدود در حال خواندن
8رسانه‌های در دسترس در حال خواندن
عمدتاً قابل دسترسی
قرمز: رسانه‌هایی که در ایران مسدود هستند و بدون فیلترشکن باز نمی‌شوند. آبی: رسانه‌هایی که در ایران بدون مشکل باز می‌شوند.
ir.voanews.com رسانه‌های مسدود ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ خواندن متن اصلی ↗

رئیس سازمان بهینه‌سازی: با ۹ میلیون لیتر بنزین پتروشیمی، باز هم کسری وجود دارد

این رسانه در ایران مسدود است. فیلترشکن پیشنهادی ما: GreatFire VPN ←

خلاصه خبر:

- رئیس سازمان بهینه‌سازی می‌گوید مصرف روزانه بنزین کشور به‌ طور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است که از این میزان، حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در پالایشگاه‌های کشور تولید می‌شود و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین تأمین می‌شود.
- بدین ترتیب حتی با تولید بنزین غیراستاندارد پتروشیمی، روزانه ۱۴ میلیون لیتر کسری بنزین در کشور وجود دارد.
- یک سند محرمانه وزارت نفت که پیشتر به دست صدای آمریکا رسیده بود، نشان می‌دهد حتی در سال ۱۴۰۳ که کسری بنزین تا سطح کنونی نبود، ۲۰ درصد از بنزین کشور را مواد افزودنی غیراستاندارد شیمیایی و پتروشیمی تشکیل می‌داد.

رئیس سازمان بهینه‌سازی می‌گوید مصرف روزانه بنزین کشور به‌ طور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است که از این میزان، حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در پالایشگاه‌های کشور تولید می‌شود و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین تأمین می‌شود.

بدین ترتیب حتی با تولید بنزین غیراستاندارد پتروشیمی، روزانه ۱۴ میلیون لیتر کسری بنزین در کشور وجود دارد.

یک سند محرمانه وزارت نفت که پیشتر به دست صدای آمریکا رسیده بود، نشان می‌دهد حتی در سال ۱۴۰۳ که کسری بنزین تا سطح کنونی نبود، ۲۰ درصد از بنزین کشور را مواد افزودنی غیراستاندارد شیمیایی و پتروشیمی تشکیل می‌داد. نسبت مواد افزودنی به بنزین تولیدی پالایشگاه‌های کشور در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۸ بیش از سه برابر شده بود.

از طرفی، این سند نشان می‌داد تنها یک پنجم بنزین تولیدی کشور یورو ۴ و یورو ۵ است؛ اما در تولید همین بنزین نیز از اکتان‌افزای بسیار خطرناک و سرطان‌زای «ام‌تی‌بی‌ای» استفاده شده که سالهاست استفاده از آن در غرب و بسیاری از کشورهای جهان ممنوع شده است.

سقاب اصفهانی در ادامه گفت اگر میزان مصرف بنزین خودروهای داخلی مشابه خودروهای روز دنیا بود الان شاهد ناترازی در تولید و مصرف بنزین نبودیم.

او گفت بخش بزرگی از مصرف بنزین کشور در موتور خودروهایی هدر می‌رود که «جای دیگر شبیه آن وجود ندارد».

این مقام دولتی در ادامه گفت مصرف بهینه بنزین در ایران با توجه به جمعیت، وسعت کشور و میزان جابه‌جایی بار و مسافر باید بین ۵۰ تا ۷۰ میلیون لیتر در روز باشد؛ در حالی که مصرف فعلی حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است.

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی همچنین گفته است اگر به‌جای خودروهای بی‌کیفیت و مونتاژی چینی، کل یک خودروی ژاپنی را وارد کرده بودیم ارزان‌تر درمی‌آمد.

او گفت سه سناریو برای بحران بنزین کشور وجود دارد که اولی عرضه بنزین به میزان تولید روزانه کشور است، اما ممکن است این شیوه به ایجاد صف و نابرابری در دسترسی به سوخت منجر شود.

سقاب اصفهانی درباره سناریوی دوم اذعان داشت: در این الگو، میزان سوخت در دسترس میان خودروها توزیع می‌شود و مصرف بیش از سهمیه تعیین‌شده، با نرخ غیریارانه‌ای و متناسب با هزینه تأمین یا واردات عرضه خواهد شد.

او سناریوی سوم را اختصاص بخشی از بنزین به حمل‌ونقل عمومی بر مبنای پیمایش و توزیع بخش باقی‌مانده میان همه شهروندان دانست و گفت در این روش، به جای آنکه سهم یارانه بنزین فقط به دارندگان خودرو اختصاص یابد، امکان توزیع عادلانه‌تر آن میان مردم فراهم می‌شود.

iranintl.com رسانه‌های در دسترس ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ خواندن متن اصلی ↗

بحران تامین سوخت، پیگیری تغییر قیمت و سهمیه بنزین را به میز دولت بازگرداند

دولت جمهوری اسلامی هم‌زمان با کاهش واردات و افزایش کسری سوخت، سه سناریو را برای تغییر توزیع بنزین بررسی می‌کند؛ طرح‌هایی که از محدودکردن عرضه تا فروش بنزین آزاد و اختصاص سهمیه به همه شهروندان را در بر می‌گیرد.

دولت مسعود پزشکیان در حالی سه الگوی تازه برای توزیع بنزین را بررسی می‌کند که کاهش امکان واردات و ادامه شکاف میان تولید و مصرف، تامین سوخت را با دشواری روبه‌رو کرده است. به گفته مقامات جمهوری اسلامی هنوز هیچ‌یک از این پیشنهادها تصویب نشده، اما دو سناریو می‌تواند به شکل‌گیری بازار آزاد بنزین و پرداخت هزینه بیشتر از سوی مصرف‌کنندگان پرمصرف منجر شود.

اسماعیل سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در گفت‌وگوی ویژه خبری صداوسیما گفت سه طرح پیشنهادی برای بنزین روی میز دولت قرار دارد. او تاکید کرد هر سه پیشنهاد موافقان و مخالفانی دارند و هر تصمیمی پیش از اجرا به اطلاع مردم خواهد رسید.

بر اساس نخستین سناریویی که سقاب اصفهانی تشریح کرده، قیمت بنزین تغییر نمی‌کند، اما جایگاه‌ها تنها به اندازه تولید روزانه، یعنی ۱۲۱ میلیون لیتر، سوخت دریافت می‌کنند. به گفته او، با پایان این میزان، نازل‌ها خاموش خواهند شد؛ روشی که عملا به معنای محدود‌شدن عرضه روزانه بدون تغییر رسمی قیمت است.

در سناریوی دوم، همین ۱۲۱ میلیون لیتر میان خودروهای موجود سهمیه‌بندی می‌شود و مالکان خودرو برای مصرف بیش از سهمیه باید بنزین را با نرخ آزاد خریداری کنند. سقاب اصفهانی این روش را مشابه طرحی دانست که قرار بود در استان کرمان اجرا شود.

پیش از این علی‌اصغر ذاکری‌هرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، از آماده‌شدن ۲۰۴ جایگاه استان برای عرضه بنزین با «نرخ تمام‌شده پالایشگاهی» خبر داده بود. ذاکری‌ هرندی چهارشنبه ۲۱ مرداد گفته بود این طرح بر اساس مصوبات ملی و تصمیم‌های ستاد سوخت کشور، از بامداد پنج‌شنبه اجرا خواهد شد. وزارت نفت و دولت، با این حال، جزئیات مصوبه مورد اشاره و نحوه محاسبه قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی را منتشر نکرده‌ بود.

- عرضه بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان پیش از اجرا متوقف شد

دلیل رسمی انتخاب کرمان برای اجرای آزمایشی این طرح اعلام نشده است. وب‌سایت «رویداد۲۴» در گزارشی با اشاره به وسعت جغرافیایی استان، وابستگی بالای ساکنان آن به خودرو و قرارگرفتن کرمان در رتبه دوم شاخص فلاکت، این انتخاب را پرسش‌برانگیز خوانده و نوشته است مقابله با قاچاق سوخت می‌تواند یکی از دلایل آن باشد. این رسانه همچنین، بدون ارائه مدرک یا نقل‌قول از مقام‌های رسمی، مشارکت کمتر مردم کرمان در اعتراضات یک دهه اخیر را از انگیزه‌های احتمالی اجرای آزمایشی طرح در این استان دانسته است. اجرای طرح پس از مذاکرات استاندار با مقام‌های کشوری و با هدف «بررسی بیشتر» متوقف شد.

در طرح سومی که رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی به آن اشاره کرد، سهمیه از خودرو به افراد منتقل می‌شود و همه شهروندان، فارغ از اینکه خودرو داشته باشند یا نه، ماهانه حدود ۳۰ لیتر بنزین دریافت می‌کنند. بر اساس توضیحات این مقام دولتی این سهمیه قابلیت انتقال و خریدوفروش خواهد داشت. در این الگو، روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین نیز به حمل‌ونقل عمومی، تاکسی‌ها و تاکسی‌های اینترنتی اختصاص می‌یابد تا کرایه‌های آنها افزایش پیدا نکند.

سقاب اصفهانی همچنین گفته است اجرای سناریوی سوم با برنامه‌ای سه‌ساله برای برقی‌کردن ۴۰۰ هزار موتورسیکلت، گازسوزکردن ۱۳۰ هزار وانت و افزودن هفت هزار و ۳۰۰ دستگاه اتوبوس همراه خواهد بود. این مقام دولتی درباره منابع مالی، زمان‌بندی و سازوکار اجرایی این برنامه جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.

بحث درباره این پیشنهادها پس از اعلام و توقف سریع طرح عرضه بنزین بدون یارانه در کرمان شدت گرفت. وب‌سایت «رویداد۲۴» گزارش داده بود که مقام‌های استان کرمان ابتدا از عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی، لیتری ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان، در ۲۰۴ جایگاه خبر دادند؛ اما شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان ساعاتی بعد اعلام کرد اجرای طرح برای بررسی بیشتر متوقف شده و جایگاه‌ها به سازوکار قبلی بازمی‌گردند. سقاب اصفهانی نیز گفته است در حال حاضر تصمیمی برای تغییر نرخ بنزین گرفته نشده است.

به گزارش رویداد۲۴، دولت پیش‌تر در سال ۱۴۰۴، بدون تغییر نرخ‌های یارانه‌ای هزار و ۵۰۰ و سه هزار تومانی، نرخ سوم پنج هزار تومانی را برای مصرف مازاد و شماری از خودروها در نظر گرفته بود. همین منبع نوشته است گزارش‌هایی نیز درباره احتمال افزایش نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان منتشر شده، اما مصوبه اجرایی نهایی در این زمینه اعلام نشده است. قیمت بیش از ۸۴ هزار تومانی بنزین سوپر وارداتی نیز، بنا بر گزارش رویداد۲۴، به بنزین معمولی یارانه‌ای ارتباط ندارد.

- عرضه بنزین پنج هزارتومانی در سراسر ایران آغاز شد

فشار برای بازنگری در سیاست سوخت، در درجه نخست از ناترازی تولید و مصرف ناشی می‌شود. رویداد۲۴ با استناد به اظهارات پیشین سقاب اصفهانی، تولید روزانه را حدود ۱۱۲ میلیون لیتر و مصرف را نزدیک به ۱۳۵ میلیون لیتر اعلام کرده است؛ ارقامی که با عدد ۱۲۱ میلیون لیتر مطرح‌شده در تازه‌ترین سخنان او تفاوت دارد و ممکن است به دوره‌های زمانی متفاوت مربوط باشد. این رسانه همچنین نوشته است پیش از محدود‌شدن مسیرهای دریایی، بخشی از کسری با واردات یا برداشت از ذخایر راهبردی جبران می‌شد.

مسعود پزشکیان نیز گفته است دولت در سال گذشته حدود شش میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه کرده، اما کاهش درآمدها، محدودیت منابع مالی و دشوارتر‌شدن مسیرهای وارداتی ادامه این روند را با مانع روبه‌رو کرده است. پزشکیان در جریان انتخابات سال ۱۴۰۳ وعده داده بود دولت بدون رضایت مردم قیمت بنزین را افزایش ندهد و پیش از هر گرانی، زمینه ورود خودروهای کم‌مصرف را فراهم کند.

اظهارات مقام‌های دولتی نشان می‌دهد تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده و تغییر فوری نرخ‌های یارانه‌ای نیز رسما اعلام نشده است. با این حال، هر سه سناریوی مطرح‌شده نشان‌دهنده حرکت دولت به سوی محدود‌کردن مصرف است: یا از طریق کاهش عرضه در جایگاه‌ها، یا سهمیه‌بندی دقیق‌تر خودروها و فروش مازاد با نرخ آزاد، یا انتقال سهمیه از خودرو به شهروندان و ایجاد امکان خرید‌وفروش آن.

در چنین شرایطی، دولت جمهوری اسلامی ممکن است تغییر سیاست بنزینی را اجتناب‌ناپذیر بداند، اما هر یک از گزینه‌های پیش‌ رو می‌تواند هزینه‌های سیاسی و اجتماعی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد. نحوه اطلاع‌رسانی، جلب اعتماد عمومی و درنظرگرفتن توان اقتصادی شهروندان تعیین خواهد کرد که اصلاحات پیشنهادی به مدیریت کمبود سوخت بینجامد یا بار دیگر بنزین به زمینه‌ای برای گسترش نارضایتی تبدیل شود.

→ بازگشت به صفحه اصلی