برداشت از ذخایر راهبردی سوخت در ایران به مرحله «هشدار قرمز» رسیده است. با ادامه روند کنونی، ممکن است موجودی کشور ظرف چند هفته پایان یابد. این موضوع میان دولت مسعود پزشکیان و سپاه پاسداران اختلاف ایجاد کرده است.

منابع مطلع چهارشنبه چهارم شهریور به ایران‌اینترنشنال گفتند استفاده از ذخایری که برای مقابله با کمبودهای شدید و شرایط بحرانی نگهداری می‌شوند، در هفته‌های اخیر به میزانی رسیده است که کارشناسان درون حکومت درباره پیامدهای ادامه آن هشدار داده‌اند.

بر اساس این اطلاعات، در صورت ادامه برداشت با آهنگ کنونی، ذخایر باقی‌مانده سوخت ممکن است طی چند هفته آینده تمام شود؛ وضعیتی که توان دولت برای جبران اختلال در تولید یا واردات و جلوگیری از توقف گسترده عرضه را محدود خواهد کرد.

هم‌زمان، افزایش برداشت از ذخایر راهبردی به اختلاف میان دولت جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجامیده است.

مقام‌های سپاه پاسداران با استفاده نامحدود از این منابع مخالفت کرده‌اند، اما مقام‌های دولتی می‌خواهند برای باز نگه داشتن جایگاه‌ها و جلوگیری از تشدید نگرانی‌های عمومی درباره کمبود و افزایش قیمت، برداشت از ذخایر ادامه یابد.

source=igwebcopylink&igsi=NTc4MTIwNjQ2YQ==">View on Instagram

کسری روزانه و اختلال در واردات

ایران اکنون روزانه حدود ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین تولید می‌کند، در حالی که مصرف به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. این شکاف، کسری روزانه‌ای معادل ۱۵ میلیون لیتر ایجاد کرده است.

علی‌اکبر سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، ۲۴ مرداد کسری بنزین را روزانه ۱۴ تا ۱۵ میلیون لیتر اعلام کرده بود.

پیش از تشدید بحران، حدود نیمی از این کسری از طریق واردات و عمدتا با دریافت سوخت از روسیه جبران می‌شد. با این حال، منابع ایران‌اینترنشنال گفتند محاصره دریایی آمریکا، حملات اوکراین به زیرساخت‌های پالایشی روسیه و مسدود شدن مسیر انتقال از دریای خزر، امکان ادامه این روند را به‌شدت محدود کرده است.

- صف‌های طولانی و تعطیلی جایگاه‌ها، دسترسی به بنزین را دشوار کرده است

تلاش‌های دیپلماتیک تهران برای تامین سوخت از متحدان و همسایگان نیز تاکنون نتیجه‌ای نداشته است.

هم‌زمان، بریتانیا و قطر از کارزار اقتصادی تازه آمریکا علیه تهران حمایت کرده‌اند و واشینگتن می‌کوشد مسیرهای مالی، کشتیرانی و تجارت انرژی جمهوری اسلامی را محدود کند.

گزارش اکسیوس نیز کاهش شدید صادرات نفت، سقوط ارزش ریال و افزایش تورم را از نشانه‌های تشدید بحران اقتصادی ایران دانسته و نوشته است محاصره آمریکا یکی از شریان‌های اصلی درآمد حکومت را محدود کرده است.

source=igwebcopylink&igsi=NTc4MTIwNjQ2YQ==">View on Instagram

انتقال سوخت برای بازگشایی جایگاه‌ها

کمبود بنزین به تهران نیز رسیده و بنا بر اطلاعات دریافتی، به تعطیلی شماری از جایگاه‌ها انجامیده است.

منابع گفتند حکومت دستور داده برای بازگشایی برخی پمپ‌بنزین‌های پایتخت از استان‌های مجاور سوخت منتقل شود، اما ده‌ها جایگاه دیگر همچنان در معرض تعطیلی قرار دارند.

پیش‌تر نیز ویدیوها و پیام‌های شهروندان از صف‌های طولانی، تعطیلی جایگاه‌ها و دشواری دسترسی به بنزین در البرز، تهران، خراسان جنوبی و خراسان رضوی حکایت داشت.

- طرح‌های تغییر قیمت و سهمیه بنزین نگرانی از فشار معیشتی و اعتراضات را افزایش داده است

مدیر منطقه تهران شرکت ملی پخش، افزایش ناگهانی تقاضا و ترافیک مسیرهای انتقال را علت تعطیلی چندساعته برخی جایگاه‌ها اعلام کرده بود.

دولت اکنون در واکنش به کمبود، سه سناریوی بنزینی را بررسی می‌کند: محدود کردن عرضه به میزان تولید داخلی، کاهش سهمیه و فروش مصرف مازاد با نرخ آزاد، یا انتقال سهمیه از خودرو به افراد.

نگرانی از اعتراض‌ها پس از افزایش قیمت بنزین سبب شده است دولت برداشت از ذخایر را راهی برای خرید زمان بداند؛ تصمیمی که به گفته منابع، اکنون خود به یکی از محورهای اختلاف در ساختار قدرت تبدیل شده است.