حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، گفت عمان و جمهوری اسلامی پس از یک ماه مذاکره درباره تنگه هرمز، بر سر «سهم دو کشور از آب‌های منطقه و درآمدهای آن» به «توافق‌هایی» رسیدند. هم‌زمان، خبرگزاری رویترز به نقل از مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی نوشت توافق با عمان هنوز نهایی نشده است.

سخنگوی سپاه پاسداران چهارشنبه ۴ شهریور در گفت‌وگو با خبرگزاری شهر و شهروندی ایران، ایمنا، گفت تنگه هرمز اکنون در اختیار جمهوری اسلامی است، «هیچ شناور نظامی دشمن» درون خلیج فارس حضور ندارد و هیچ شناوری «بدون اجازه و مدیریت ایران» نمی‌تواند از این آبراه عبور کند.

او همچنین مدعی شد آبراه نزدیک به عمان نیز «به‌طور کامل» در اختیار جمهوری اسلامی است.

محبی در بخش دیگری از این مصاحبه کوتاه ایالات متحده را به «کارشکنی در روند مذاکرات» با عمان متهم کرد و آن را علت تاخیر در حصول توافق دانست.

او افزود: «اگر آمریکا کارشکنی را کنار بگذارد و به تفاهم‌نامه بازگردد، می‌توانیم در چارچوب تفاهم انجام‌شده، تنگه هرمز را باز کنیم، بنابراین شرایط ما باید از سوی آمریکا پذیرفته شود.»

بر اساس یادداشت تفاهمی که اواخر خرداد میان جمهوری اسلامی و آمریکا امضا شد، قرار بود تنگه هرمز به روی تمام کشتی‌های تجاری باز شود و این بازگشایی به‌عنوان پیش‌شرطی برای ادامه مذاکرات درباره دیگر موارد محل اختلاف میان دو دولت تعیین شده بود.

حملات سپاه به کشتی‌های تجاری در نیمه اول تیر سبب شعله‌ور شدن مجدد حملات و در نهایت لغو یادداشت تفاهم شد.

- نتانیاهو: با ترامپ درباره توافق، اقدام نظامی یا تشدید محاصره ایران گفت‌وگو کردم

پس از انتشار اظهارات سخنگوی سپاه در رسانه‌های ایران، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد توافق با عمان بر سر تنگه هرمز هنوز نهایی نشده است و مقام‌های تهران و مسقط در حال کار روی جزییات توافق بر سر تنگه هرمز هستند.

جمهوری اسلامی و عمان پس از سفر یک‌روزه بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، به تهران سه‌شنبه سوم شهریور، در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که به توافقی برای اجرای پروژه مشترک مین‌روبی در تنگه هرمز دست‌یافته‌اند.

بر اساس این بیانیه، ایجاد گذرگاه موقت، سازوکار عبور کشتی‌ها و بازگشایی این آبراه به ادامه مذاکرات فنی میان دو دولت موکول شد.

همچنین در این بیانیه اعلام شد مذاکرات اخیر میان دو دولت بر از سرگیری دریانوردی ایمن در خلیج فارس و دریای عمان، با حفظ حاکمیت و حقوق ایران و عمان متمرکز بود و در چارچوب پیشنهادی، ایجاد یک گذرگاه موقت مشترک برای عبور کشتی‌ها و اجرای پروژه مشترک مین‌روبی در نظر گرفته شده است.

در این بیانیه تاکید شده بود ایجاد گذرگاه موقت هنوز نهایی نشده است.

ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه، دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از تکمیل فرآیند مین‌روبی در آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز خبر داد و جمهوری اسلامی را تهدید کرد که هرگونه تلاش برای مین‌گذاری مجدد با پاسخی سخت روبه‌رو خواهد شد.

ترامپ سه‌شنبه سوم شهریور در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «همین حالا نیروی دریایی ایالات متحده به من اطلاع داد که همه مین‌های موجود در آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز جمع‌آوری یا منفجر شده‌اند.»

- روبیو: فعلا قصد حمله نظامی به جمهوری اسلامی را نداریم و تمرکز ما بر تشدید فشار اقتصادی است

او افزود به جمهوری اسلامی اطلاع داده شده است هر کشتی یا قایقی که مین تازه‌ای کار بگذارد، «بی‌درنگ و به‌شکلی نظام‌مند» منهدم خواهد شد.

تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز

اگرچه درگیری‌های مستقیم و تبادل آتش میان آمریکا و جمهوری اسلامی در هفته‌های اخیر تا حد زیادی فروکش کرده است، اما تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق صلح نیز متوقف مانده و ادامه حملات به کشتی‌ها سبب شده عبور از تنگه هرمز همچنان پرخطر باشد.

جمهوری اسلامی دوم شهریور اعلام کرد ۴۵ نفتکش را به‌دلیل آنچه نقض مقررات عبور از تنگه هرمز خواند در فهرست سیاه قرار داده است و هشدار داد این کشتی‌ها ممکن است جریمه یا توقیف شوند و محموله‌هایشان مصادره شود. این اقدام تنش بر سر آبراه راهبردی هرمز را افزایش داد.

همزمان با این اقدام، آمریکا از آغاز کارزار «طرد اقتصادی» علیه جمهوری اسلامی خبر داد و اعلام کرد این عملیات علاوه بر گسترش دامنه تحریم‌های ثانوی، دارایی‌های دیجیتال حکومت ایران و قطع شریان‌های درآمدی آن را شامل می‌شود. همزمان، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده نیز از افزودن ۲۴ فرد، ۴۸ شرکت و نهاد و ۶ کشتی به فهرست تحریم‌های جمهوری اسلامی خبر داد.

این وزارت‌خانه هدف این اقدام‌های تازه را انزوای اقتصادی تهران و «قطع تمام شریان‌های اقتصادی» جمهوری اسلامی خواند که حکومت ایران با کمک آنها سرپا می‌ماند.

- بریتانیا و قطر از تشدید تحریم‌ها و کارزار اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی حمایت کردند

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در نشست رسانه‌ای که به این منظور ترتیب یافته بود، گفت پنج بخش دارایی‌های دیجیتال، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی هدف تصمیم‌های تازه قرار گرفته‌اند.

بسنت در جریان نشست رسانه‌ای نام کشورهای هدف و مدت مهلت تعیین‌شده برای آنها را اعلام نکرد و از اظهارنظر درباره ارتباط آمریکا با چین بر سر ایران طفره رفت. او گفت واشینگتن می‌خواهد پیش از اعمال مجازات‌ها، به کشورها فرصت اصلاح رفتار بدهد، اما هشدار داد این روند به‌سرعت پیش خواهد رفت و صبر آمریکا «بی‌نهایت نیست».

چین طی سال‌های گذشته بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران بوده است، اما واشینگتن تاکنون بانک‌های بزرگ چینی را که ممکن است در معاملات نفت ایران نقش داشته باشند، تحریم نکرده است. بسنت در پاسخ به پرسشی در این زمینه گفت آمریکا دیپلماسی پشت پرده را موثرتر می‌داند، اما «هیچ‌کس فراتر از دسترس تحریم‌های آمریکا نیست».

جمهوری اسلامی در واکنش به آغاز این کارزار، تلاش آمریکا برای منزوی کردن اقتصاد ایران را «قانون‌شکنی فاحش» خواند و ابراز اطمینان کرد بسیاری از کشورها به کارزار فشار نخواهند پیوست.