پایگاه خبری رویداد۲۴ به نقل از هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، وضعیت دارو در کشور را نگرانکننده توصیف کرد و گزارش داد استفاده از مسیرهای جایگزین برای تامین مواد اولیه و واردات، ممکن است قیمت دارو را تا سه برابر افزایش دهد.
این رسانه پنجشنبه ۱۲ شهریور نوشت مجموعهای از مشکلات شامل کمبود ارز و مواد اولیه، بدهی بیمهها، دشواری انتقال پول، اختلال در واردات و افزایش هزینههای تولید، به نگرانیها درباره آینده بازار دارو دامن زده است.
بر اساس این گزارش، حدود ۸۰۰ قلم دارو در فهرست کمبود قرار دارند که «دهها قلم داروی حیاتی» در میان آنها دیده میشود.
احمدی اعلام کرد کمبود مواد اولیه، تولید دارو در داخل را با مشکل مواجه کرده و همزمان روند واردات نیز مختل شده است.
به گفته او، مسیرهای جایگزین تامین مواد اولیه و واردات زمانبر هستند و میتوانند هزینه دارو را تا سه برابر افزایش دهند.
رویداد۲۴ بحران کنونی را محدود به یک دارو یا داروخانه ندانست و نوشت اختلال سراسر زنجیره تامین را در بر گرفته و در نهایت، بیمار باید هزینه آن را بپردازد.
در ماههای اخیر، شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال از کمبود و افزایش قیمت دارو خبر داده و گفتهاند این وضعیت روند درمان بسیاری از بیماران را با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر پایه تعدادی از این پیامها، بحران دارو در ایران موجب شده برخی شهروندان از علم پزشکی به طب سنتی روی بیاورند.
- 
وابستگی تولید داخلی به مواد و تجهیزات وارداتی
رویداد۲۴ در ادامه نوشت «خودکفایی» در تولید دارو به معنای «بینیازی» از واردات نیست. طبق آمارها، نزدیک به ۹۹ درصد داروها از نظر تعداد در داخل تولید میشوند، اما سهم واردات از ارزش ریالی بازار حدود ۱۳.۸۶ درصد است.
این ارقام نشان میدهد تولید داروهای داخلی به واردات مواد اولیه، تجهیزات و برخی اقلام تخصصی وابسته است.
از همین رو، اختلال در انتقال ارز یا ورود مواد اولیه ممکن است ابتدا فعالیت کارخانههای داخلی را مختل کند و آثار آن چند هفته یا چند ماه بعد در داروخانهها نمایان شود.
سازمان غذا و دارو اعلام کرده بهدلیل شرایط جنگی و اختلال در حملونقل، تامین مواد اولیه و انتقال دارو از «مسیرهای جایگزین» انجام میشود.
با این حال، سخنگوی انجمن داروسازان تاکید کرد این راهها علاوه بر طولانی بودن، هزینه بیشتری دارند.
پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز نوشت در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو بهصورت قسطی عرضه میشوند.
تامین تنها نیمی از ارز مورد نیاز دارو
احمدی خبر داد نیاز ارزی دارو و مواد اولیه در سال جاری حدود ۲.۲ میلیارد دلار اعلام شده، اما تاکنون تنها نیمی از این مبلغ تامین شده است.
همزمان، تغییر سیاست ارزی و تناقض در روایتهای رسمی بر نگرانیها افزوده است.
سازمان غذا و دارو میگوید حذف کامل ارز ترجیحی دارو در سال جاری در دستور کار نیست، هرچند ارز ترجیحی اختصاصیافته به برخی داروها، از جمله انسولین، کاهش یافته است.
این سازمان تاکید کرده تغییرات اخیر به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج تازهای از گرانی نیست.
در مقابل، احمدی گفت حذف این ارز برای برخی گروههای دارویی، قیمت مواد اولیه آنها را ظرف چند ماه بیش از پنج برابر کرده است.
ایراناینترنشنال تیرماه گزارش داد هزینه پرداختی بیماران برای خرید انسولین طی حدود ۵۰ روز بیش از ۲۴ برابر شده است.
- 
گرانی کمرشکن و بازار سیاه دارو
رویداد۲۴ در ادامه نوشت: «اگر دارو در بازار موجود باشد، اما قیمت آن چند برابر شود، برای بیماری که مصرف دارویش ماهانه و دائمی است، افزایش قیمت میتواند عملا به همان اندازه کمبود مشکلساز باشد. اگر بیمه نتواند متناسب با افزایش قیمتها سهم خود را افزایش دهد، بخشی از هزینه از جیب بیمار پرداخت خواهد شد.»
بر اساس این گزارش، ترکیب گرانی، کمبود برخی اقلام و پوشش ناکافی بیمه، بهویژه بیماران مزمن، سالمندان، بیماران خاص و مصرفکنندگان داروهای گرانقیمت یا وارداتی را تحت فشار قرار میدهد.
این رسانه همچنین از شکلگیری بازار سیاه برخی داروهای کمیاب و فروش آنها با قیمتهای گزاف خبر داد و افزود بازار غیررسمی ممکن است از خود گرانی خطرناکتر باشد، زیرا در آن، اصالت، شیوه نگهداری و سلامت دارو نیز محل تردید است.
بحران اقتصادی ناشی از ناکارآمدی جمهوری اسلامی بهویژه در سالهای اخیر آینده سلامت و درمان کشور را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، پیشتر اعلام کرد در سالهای گذشته و بهویژه پس از جنگ اخیر، هزینههای دارو و درمان بهطور چشمگیری افزایش یافته است، به گونهای که حتی با وجود پوشش بیمه تکمیلی، بازنشستگان ناچار هستند بخش قابل توجهی از هزینههای درمانی را شخصا پرداخت کنند.