مسعود پزشکیان، رییس‌ دولت جمهوری اسلامی، در مصاحبه‌ با شبکه سی‌بی‌اس، از پاسخ صریح به این پرسش که آیا حاضر است با دونالد ترامپ دیدار کند خودداری کرد و گفت تا زمانی که اعتماد میان تهران و واشینگتن بازسازی نشود، چنین اقدامی دشوار است.

مصاحبه مارگارت برنان با پزشکیان روز جمعه سوم مهر ماه در نیویورک ضبط شده و قرار است یکشنبه پنجم مهر ماه در برنامه «فیس د نیشن» پخش شود. بخش مهمی از گفت‌وگو به پیشنهاد تازه تهران برای توقف جنگ، برنامه هسته‌ای، وضعیت رهبر جدید جمهوری اسلامی، سرکوب اعتراضات و آمریکایی‌های زندانی در ایران اختصاص داشت.

پزشکیان از پاسخ مستقیم درباره دیدار با ترامپ خودداری کرد
مجری با اشاره به آمادگی اعلام‌شده ترامپ برای ملاقات با پزشکیان پرسید آیا «رییس‌جمهوری ایران» حاضر است مستقیما با او گفت‌وگو یا دیدار کند.

پزشکیان به جای پاسخ مستقیم، به خروج آمریکا از برجام و حملات آمریکا و اسرائیل در جریان مذاکرات اشاره کرد و گفت این تحولات باعث ایجاد «فضای بی‌اعتمادی» شده است.

مجری سخنان او را قطع کرد و پرسید: «پس پاسخ منفی است؟ با او ملاقات نمی‌کنید؟»

- وال‌استریت ژورنال: ترامپ پیشنهاد تهران را رد کرد؛ حملات به ایران ممکن است از سر گرفته شود

پزشکیان باز هم پاسخ صریحی نداد و گفت ابتدا باید مشخص شود دو طرف بر سر چه چیزی می‌خواهند به تفاهم برسند و آیا توافق‌های مکتوب اجرا خواهند شد یا نه.

مجری شبکه سی‌بی‌اس در پایان مصاحبه نیز بار دیگر همین پرسش را مطرح کرد و حتی پرسید آیا پزشکیان حاضر است ترامپ را به ایران دعوت کند. پزشکیان بار دیگر گفت ابتدا باید اعتماد بازسازی شود.

او افزود: «هر روز تحریم‌ها علیه ما را افزایش می‌دهند، هر روز ما را تهدید می‌کنند، هر روز به ما حمله می‌کنند و به آنچه نوشته و امضا کرده‌اند پایبند نیستند.»

بازرسی‌های هسته‌ای؛ موافقت، اما در چارچوب توافق جدید
یکی دیگر از بخش‌های چالشی مصاحبه به برنامه هسته‌ای ایران اختصاص داشت.

پزشکیان گفت تهران حاضر است درباره محدودیت‌های برنامه هسته‌ای در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای مذاکره کند و تاکید کرد جمهوری اسلامی قصد ساخت سلاح هسته‌ای ندارد.

برنان در پاسخ یادآوری کرد که بر اساس همین مقررات بین‌المللی، بازرسان سازمان ملل باید امکان دسترسی به تاسیسات ایران را داشته باشند و پرسید آیا تهران اکنون اجازه ورود بازرسان را خواهد داد.

- کیهان مذاکره با آمریکا را «عملیات فریب» خواند و خواستار پاسخ نظامی به محاصره شد

پزشکیان ابتدا حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران را مطرح کرد، اما برنان با اشاره به گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت بازرسان دسترسی کامل نداشتند و آژانس قادر نبود صلح‌آمیز بودن برنامه ایران را تضمین کند. او همچنین به وجود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد اشاره کرد.

پزشکیان در نهایت گفت موضوع بازرسی‌ها می‌تواند در مذاکرات جدید مورد توافق قرار گیرد، اما با بازگشت فوری بازرسان تحت ترتیبات پیشین موافقت نکرد.

پرسش‌های مکرر درباره رهبر جدید جمهوری اسلامی
برنان سپس پزشکیان را درباره رهبر جدید جمهوری اسلامی و نحوه اداره حکومت پس از تغییر رهبری به چالش کشید.

پزشکیان گفت تاکنون دو بار با رهبر جدید دیدار کرده است. هنگامی که برنان پرسید چرا از زمان به قدرت رسیدن او در ماه اسفند هیچ تصویری از او منتشر نشده، پزشکیان نگرانی‌های امنیتی و احتمال حمله و ترور را دلیل این وضعیت دانست.

برنان گفت: «من درباره رهبر جدید سوال می‌کنم، چون پرسش‌هایی درباره نحوه عملکرد حکومت شما در حال حاضر وجود دارد.»

او همچنین از پزشکیان، که پزشک است، درباره وضعیت جسمانی رهبر جدید پس از جراحات ناشی از حمله‌ای که پدر و اعضای خانواده‌اش در آن کشته شدند، پرسید.

- جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز «طرح هفت‌روزه» پیشنهاد داد

پزشکیان گفت رهبر جدید «کاملا سالم» است و مدعی شد آخرین دیدار آنها بیش از هفت ساعت طول کشیده است. برنان برای روشن شدن پاسخ او پرسید آیا صورت و پاهای رهبر جدید بهبود یافته و آیا قادر بوده روی زمین بنشیند. پزشکیان به هر دو پرسش پاسخ مثبت داد.

فشار بر پزشکیان درباره هزینه جنگ برای مردم ایران
برنان با اشاره به محاصره صادرات نفت، مسدود شدن دارایی‌های خارجی ایران، افزایش شدید تورم و فشار تحریم‌ها یادآوری کرد که پزشکیان با وعده بهبود وضعیت اقتصادی مردم به قدرت رسیده است.

او پرسید: «در چه نقطه‌ای این فشار مالی آن‌قدر زیاد می‌شود که مجبور شوید به ایالات متحده امتیاز دهید؟»

پزشکیان تحریم‌ها را «غیرانسانی» خواند و گفت محدود کردن دسترسی به غذا و دارو بیش از همه مردم عادی را هدف قرار می‌دهد.

برنان در پاسخ تاکید کرد که قدرت‌های جهانی می‌گویند در صورت تغییر مسیر جمهوری اسلامی و کنار گذاشتن هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای، امکان لغو بخشی از تحریم‌ها وجود دارد.

پزشکیان گفت جمهوری اسلامی هیچ‌گاه اعلام نکرده که به دنبال سلاح هسته‌ای است و با اشاره به فتوای رهبر پیشین جمهوری اسلامی، ساخت سلاح هسته‌ای را «حرام» دانست.

برنان در میان پاسخ او مداخله کرد و یادآور شد که ایران پیش از این نیز همواره گفته است به دنبال سلاح هسته‌ای نیست.

رویارویی بر سر سرکوب اعتراضات
یکی از صریح‌ترین بخش‌های مصاحبه زمانی بود که برنان به گزارش شورای حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد. او گفت همان گزارشی که دلایلی برای مسئولیت حملات هوایی آمریکا در هدف قرار گرفتن مدرسه دخترانه میناب ارائه کرده، جمهوری اسلامی را نیز به ارتکاب جنایت علیه بشریت در جریان سرکوب خشونت‌آمیز معترضان متهم کرده است.

- پزشکیان از آمادگی برای توافق گفت؛ مجری فاکس‌نیوز پرسید چه کسی حکومت ایران را اداره می‌کند

برنان از پزشکیان پرسید: «آیا همه این یافته‌ها را می‌پذیرید؟»

پزشکیان مستقیما به این پرسش پاسخ نداد و اعتراضات را به دخالت آمریکا مرتبط کرد. او مدعی شد برخی افراد در اعتراضات مسلح بوده‌اند و هدف «کودتا» بوده است.

برنان سپس سخنان پیشین خود پزشکیان را یادآوری کرد که گفته بود: «ما در برابر مردم شرمنده‌ایم و موظفیم به همه کسانی که در آن حوادث آسیب دیدند کمک کنیم.»

او از پزشکیان پرسید آیا این سخنان به معنای پذیرش نادرست بودن نحوه برخورد حکومت با معترضان نیست.

پزشکیان در پاسخ پذیرفت که «برخی افراد بی‌گناه کشته شدند» و «افرادی بودند که واقعا اعتراض داشتند»، اما گفت افراد مسلح نیز در میان آنها حضور داشتند. او افزود در جریان این حوادث «مشکلی رخ داد که نباید رخ می‌داد».

چرا آمریکایی‌های زندانی را آزاد نمی‌کنید؟
برنان همچنین موضوع دو شهروند آمریکایی را که واشینگتن آنها را به ناحق بازداشت‌شده می‌داند، مطرح کرد و به رضا ولی‌زاده، روزنامه‌نگار زندانی در اوین، اشاره کرد.

او پرسید چرا تهران برای نشان دادن حسن نیت و بازسازی اعتماد، این افراد را آزاد نمی‌کند.

پزشکیان پاسخ داد: «فکر می‌کنید با آزاد کردن آنها می‌توانیم اعتماد را بازسازی کنیم؟»

برنان بلافاصله پرسید: «چرا امتحانش نمی‌کنید؟»

- پزشکیان در سازمان ملل: آماده گفت‌وگو هستیم، اما زبان زور را نخواهیم پذیرفت

پزشکیان گفت ایران پیش از این چنین اقدامی کرده، اما آمریکا به تعهدات خود برای آزادسازی پول‌های ایران عمل نکرده است. او در عین حال تاکید کرد تهران خواهان جنگ نیست، اما در صورت حمله از خود دفاع خواهد کرد.

مصاحبه در نهایت با سومین تلاش برنان برای روشن کردن موضع پزشکیان درباره دیدار با ترامپ پایان یافت. پزشکیان باز هم دیدار را صریحا رد نکرد، اما آن را به بازسازی اعتماد و اجرای توافق‌های پیشین مشروط کرد و گفت: «ما به دنبال جنگ نیستیم. جنگ به ما تحمیل شده است.»

برنان در پایان گفت شاید با وجود همه مسائلی که پزشکیان برشمرده، همچنان امکان دستیابی به توافق وجود داشته باشد. پزشکیان نیز ابراز امیدواری کرد که چنین توافقی حاصل شود و صلح به منطقه بازگردد.

این اظهارات در حالی منتشر شد که در ساعاتی پایانی جمعه سوم مهر ماه وال‌استریت ژورنال گزارش داد که دونالد ترامپ پیشنهاد جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌های منطقه‌ای ظرف هفت روز را رد کرده و به دستیارانش گفته است احتمالا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، حملات به ایران از سر گرفته خواهد شد.

وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی که نامشان فاش نشده است گزارش داد رییس‌جمهوری آمریکا نسبت به پذیرش خواسته‌های واشینگتن از سوی تهران بدبین است و ازسرگیری کارزار بمباران را محتمل می‌داند.

گزارش وال‌استریت ژورنال ساعاتی پس از آن منتشر شد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک از ارائه طرحی برای پایان دادن به درگیری‌ها خبر داد.

عراقچی گفت تهران این پیشنهاد را از طریق میانجی‌های قطری به آمریکا منتقل کرده است و در صورت دستیابی به توافق، یک مهلت هفت‌روزه برای بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها در منطقه آغاز خواهد شد.