مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرد مصرف برق استخراج رمزارز در ایران بین ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات است و معادل ۱۴ درصد کسری انرژی ماهانه در تابستان برآورد می‌شود. پیش‌تر گزارش‌هایی از مشارکت افراد مرتبط با سپاه در استخراج رمزارز منتشر شده بود.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی یکشنبه پنجم مهر در گزارشی نوشت دستگاه‌های استخراج رمزارز ماهانه حدود ۷۰۰ میلیون کیلووات‌ساعت برق مصرف می‌کنند. به گزارش خبر آنلاین، این رقم معادل ۱۴ درصد کسری متوسط پنج میلیارد کیلووات‌ساعتی برق در ماه‌های گرم سال است.

این مرکز تاکید کرد استخراج رمزارز علت اصلی ناترازی برق نیست، اما کنترل مصرف غیرمجاز می‌تواند شدت و دفعات کمبود برق را کاهش دهد. خبرآنلاین همچنین بار مالی سوخت مصرفی این فعالیت را یک‌ونیم میلیارد دلار اعلام کرد، بدون آنکه در متن نقل‌شده، دوره زمانی این برآورد مشخص شود.

ایران‌اینترنشنال ۱۱ شهریور در گزارشی اختصاصی درباره هکرهای مرتبط با سپاه و وزارت اطلاعات، نوشت بهزاد مصری، با سابقه فعالیت در سازمان اطلاعات سپاه، از سال ۱۴۰۱ با برخورداری از امتیاز دسترسی به برق ارزان، مرکز پرمصرف استخراج رمزارز در نقده راه‌اندازی و اداره کرده است.

بر اساس همان گزارش، مصری و مجتبی قلعه‌کوهی در استخراج رمزارز و شکستن رمز کیف‌پول‌های دیجیتال شریک بودند. منابع ایران‌اینترنشنال گفتند مصرف غیرعادی برق موجب بررسی فعالیت این شبکه در کرج شد، اما وزارت اطلاعات با مداخله خود پیگیری قضایی را متوقف کرد.

- جنگ چگونه ناکارآمدی ساختاری در بخش انرژی را پنهان می‌کند؟

۲۵ مرداد ۱۴۰۴ نیز وب‌سایت تخصصی بیت‌کوین‌نیوز در گزارشی تفصیلی از بحران فزاینده انرژی در ایران، مزارع مخفی استخراج رمزارز را عامل اصلی قطعی‌های گسترده برق معرفی کرد.

این گزارش با استناد به منابع محلی و کارشناسان انرژی ارزیابی می‌کرد تاسیسات عظیم و پنهانی استخراج رمزارز که گمان می‌رود تحت نظارت سپاه پاسداران اداره می‌شوند، فشار بی‌سابقه‌ای بر زیرساخت‌های فرسوده برق ایران وارد می‌کنند.

برآورد مصرف ماینرها با بررسی قطع اینترنت

مرکز پژوهش‌های مجلس برای برآورد مصرف برق استخراج رمزارز، سهم ایران از توان محاسباتی شبکه جهانی استخراج و تغییر مصرف برق پس از قطع سراسری اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴ را بررسی کرد. این ارقام بر پایه محاسبات غیرمستقیم به دست آمده‌اند و میزان مصرف دستگاه‌ها را به‌طور قطعی نشان نمی‌دهند.

در روش نخست، سهم تخمینی ایران از توان محاسباتی استخراج در جهان، موسوم به «هش‌ریت»، مبنای محاسبه قرار گرفت. این مرکز با استفاده از این روش، مصرف برق استخراج رمزارز در ایران پیش از جنگ آغازشده در اسفند ۱۴۰۴ را حدود ۱۰۳۷ تا ۱۱۵۰ مگاوات برآورد کرد.

در روش دوم، مصرف شبکه برق پیش و پس از قطع اینترنت مقایسه شد. طبق گزارش، متوسط مصرف برق در ساعات سه تا پنج صبح پس از قطع اینترنت حدود ۹۲۷ مگاوات کاهش یافت.

- ایرانی‌ها مزارع مخفی استخراج رمزارز را عامل قطعی برق می‌دانند

با این حال، خود گزارش تاکید کرد که تمام این کاهش را نمی‌توان به توقف استخراج رمزارز نسبت داد، زیرا فعالیت مراکز داده، سرورها و دیگر زیرساخت‌های وابسته به اینترنت نیز ممکن است کاهش یافته باشد. در مقابل، مصرف ماینرهایی که احتمالا با ارتباطات جایگزین، از جمله اینترنت ماهواره‌ای، به فعالیت ادامه داده‌اند، در این روش قابل شناسایی نیست.

مرکز پژوهش‌ها همچنین محاسبه کرد که با حذف مصرف برق استخراج رمزارز، سهم ساعات بدون کسری برق در تابستان از پنج و دو دهم درصد به ۳۳ و شش دهم درصد افزایش می‌یابد. به بیان ساده، طبق این سناریو، شبکه به‌جای حدود پنج ساعت از هر صد ساعت، نزدیک به ۳۴ ساعت بدون کمبود برق خواهد بود؛ هرچند این به معنای رفع کامل خاموشی‌ها نیست.

این مرکز نتیجه گرفت استخراج رمزارز عامل اصلی ناترازی نیست، اما مهار مصرف غیرمجاز می‌تواند شدت و دفعات کمبود برق را کاهش دهد. گزارش همچنین استخراج غیرقانونی با استفاده از یارانه انرژی را از عوامل تشدید محدودیت برق، کاهش رفاه عمومی و آسیب به تولید دانست.

در اطلاعات ارائه‌شده از این گزارش، سهم مزارع متعلق به نهادهای حکومتی یا افراد مرتبط با سپاه مشخص نشده است. این برآوردها همچنین به‌تنهایی روشن نمی‌کنند چه میزان از مصرف محاسبه‌شده به فعالیت مجاز یا غیرمجاز اختصاص دارد.

از برق ارزان تا دور زدن تحریم‌ها

استفاده از رمزارز برای عبور از محدودیت‌های مالی بین‌المللی، پیش‌تر مورد حمایت مقام‌های جمهوری اسلامی قرار گرفته بود. علی آقامحمدی، رییس وقت گروه اقتصادی دفتر علی خامنه‌ای، ۱۲ آذر ۱۴۰۳ خواستار استفاده از رمزارز برای دور زدن تحریم‌های بانکی و تسهیل پرداخت‌های مالی شد و گفت خامنه‌ای نیز بر استفاده از این ابزار تاکید کرده است.

- درآمد از دست‌رفته صنایع ایران از قطعی برق به ۴۰۰ هزار میلیارد تومان رسید

در کنار این موضع‌گیری‌ها، تحقیقات درباره شبکه‌های مالی مرتبط با جمهوری اسلامی، مسیرهایی برای انتقال درآمد استخراج رمزارز به خارج از کشور نشان داده‌اند. رویترز ۱۰ مرداد نوشت صرافی «شلبیت» در دبی، که با بانک مرکزی ایران و کیف‌پول‌های منتسب به سپاه ارتباط داشته، دست‌کم ۲۰ میلیون دلار از عملیاتی دریافت کرده که کارشناسان آن را شبکه استخراج رمزارز در ایران می‌دانند.

هم‌زمان، محدودیت تامین برق هزینه‌های سنگینی بر تولید تحمیل کرده است. عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ۲۵ تیر اعلام کرد درآمد ازدست‌رفته صنایع بر اثر قطعی برق از حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت. این ارقام مجموع پیامدهای قطع برق را نشان می‌دهند و سهم استخراج رمزارز در ایجاد این زیان مشخص نشده است.

بحران تامین انرژی پیش از جنگ نیز به تعطیلی گسترده فعالیت‌های اقتصادی و آموزشی انجامیده بود. ایران‌اینترنشنال در گزارش ۱۱ مرداد درباره ریشه‌های ناترازی انرژی نوشت در سال ۱۴۰۳، از ۲۹۱ روز کاری، ۷۲ روز به‌دلیل کسری برق یا گاز با تعطیلی همراه بود.