روزنامه فایننشالتایمز گزارش داد نیروهای جمهوری اسلامی با نصب مینهای چسبان بر بدنه یک نفتکش در تنگه هرمز به آن حمله کردند؛ نخستین عملیات از این نوع از سال ۲۰۱۹ که میتواند نشانه تغییر تاکتیک تهران برای مختل کردن کشتیرانی باشد.
بر اساس گزارش دو شرکت امنیت دریایی، نفتکش «لوئیز ۱»، متعلق به مالکی در دبی، پنجشنبه هفتم آبان حدود ساعت ۲۲:۱۵ به وقت محلی در حال عبور از تنگه هرمز بود که یک قایق تندرو کوچک به آن نزدیک شد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد سرنشینان قایق «دو وسیله انفجاری» را بالاتر از خط آب به بدنه نفتکش متصل کردند.
انفجار این وسایل به آتشسوزی در موتورخانه انجامید، با این حال، نفتکش توانست به مسیر خود ادامه دهد.
دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد لوئیز ۱ پس از این رویداد، به لنگرگاه خورفکان در امارات متحده عربی رسید.
منابع امنیت دریایی به فایننشالتایمز گفتند این نخستین مورد استفاده از مینهای چسبان علیه کشتیها در خاورمیانه از ژوئن ۲۰۱۹ است؛ زمانی که یک کشتی ژاپنی و یک کشتی نروژی در دریای عمان هدف حمله قرار گرفتند.
یک ماه پیش از آن نیز چهار شناور در لنگرگاه فجیره با همین نوع مین هدف قرار گرفته بودند. آن حملات در دوره تشدید تنشها میان تهران و غرب، پس از خروج آمریکا از برجام و بازگرداندن تحریمهای هستهای در سال ۲۰۱۸، رخ داد.
بازگشت مینهای چسبان همزمان با تشدید حملات به کشتیها
فایننشالتایمز استفاده دوباره از مینهای چسبان را بخشی از تلاشهای فزاینده جمهوری اسلامی برای اخلال در کشتیرانی توصیف کرد؛ کارزاری که با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ۱۲ آبان شدت گرفته است.
ترامپ بهتازگی به متحدان خاورمیانهای واشینگتن هشدار داده است برای ازسرگیری احتمالی کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی پس از انتخابات آماده باشند.
با وجود تداوم عبور نفتکشها، صادرات نفت از تنگه هرمز همچنان بسیار کمتر از پیش از جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ است.
دادههای شرکت کپلر نشان میدهد این صادرات در هفت روز منتهی به ۲۹ اکتبر (هفتم آبان) به روزانه ۸.۷ میلیون بشکه رسید که حدود ۵۱ درصد پایینتر از سطح پیش از درگیریها است.
تردد شناورها در تنگه هرمز نیز بهشدت کاهش یافته است؛ آبراهی که پیش از جنگ روزانه حدود ۱۳۵ کشتی از آن عبور میکردند.
مارتین کلی، مدیرعامل شرکت مشاوره امنیت دریایی «اوربیتال ریسک اینتلیجنس»، گفت: «اگر ایران دوباره سراغ مینهای چسبان رفته باشد، من نگران کشتیها در سراسر خلیج فارس خواهم بود.»
او افزود تهران برای جلوگیری از تردد شناورها، هم دفعات حملات و محدوده جغرافیایی آنها را افزایش داده و هم اطلاعات نادرست درباره برخورد کشتیها با مین منتشر میکند.
کلی هشدار داد استفاده دوباره از مینهای چسبان میتواند مالکان کشتیها را از تردد در تنگه هرمز منصرف کند.
به گفته او، شناورهای مستقر در لنگرگاههای منطقه نیز ممکن است بهویژه در معرض خطر باشند.
فایننشالتایمز بهنقل از کارشناسان امنیت دریایی نوشت جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر علاوه بر موشکهای کروز، از پهپادها برای هدف گرفتن دودکش کشتیها استفاده کرده است.
این شیوه، انفجار را بر بخشی متصل به موتورخانه متمرکز میکند و خسارت بیشتری بر جای میگذارد.
نیروی دریایی سپاه پاسداران هشتم آبان اعلام کرد سه نفتکش هنگام عبور از مسیرهای «غیرمجاز» در تنگه هرمز، دچار آتشسوزی و انفجار شدند.
بر اساس بیانیه این نهاد نظامی، یکی از این نفتکشها که حامل دو میلیون بشکه نفت خام بود، با «مین» برخورد کرد.
سپاه پاسداران مسیر جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان را «غیرقانونی» میداند و بارها به شناورهای عبوری در آبهای منطقه حمله کرده است.
آزمون دشوار آمریکا برای ادامه تردد کشتیها در هرمز
واشینگتنپست هشتم آبان گزارش داد آمریکا با اجرای عملیاتی گسترده برای حفاظت از کشتیها میکوشد اهرم فشار تهران در تنگه هرمز را تضعیف کند.
بهنوشته این روزنامه، ایالات متحده با برجسته کردن افزایش تردد شناورها میکوشد نشان دهد هفتهها عملیات پیچیده و محرمانه، جریان انتقال نفت را به نزدیکی سطح پیش از جنگ بازگردانده و یکی از اهرمهای اصلی فشار تهران را تضعیف کرده است.
با این حال، دو فرد مطلع و دو مقام غربی مستقر در منطقه به واشینگتنپست گفتند توانایی آمریکا برای تداوم این عملیات در برابر حملات فزاینده جمهوری اسلامی همچنان محل پرسش است.
بهگفته آنها، روشن نیست ارتش آمریکا بتواند همزمان با ازسرگیری احتمالی حملات سنگین به جمهوری اسلامی، حفاظت از تردد کشتیها را نیز با همین گستردگی ادامه دهد.
یک منبع آگاه خبر داد تهران ظاهرا در هفتههای اخیر شیوه حمله به کشتیها را تغییر داده و با تمرکز بیشتر بر هدف گرفتن موتورخانهها، بهدنبال از کار انداختن شناورهاست.
دادههای سازمان ملل نیز از غرق شدن دو کشتی در حملات حکومت ایران در ماه جاری میلادی حکایت دارد.
نیروهای آمریکایی برای حفاظت از کشتیها، سامانههای پدافند هوایی، جنگندهها، پهپادها و ناوهای جنگی را بهطور هماهنگ به کار گرفتهاند.
یک مقام امنیتی اروپایی این عملیات را به ایجاد «حبابی» حفاظتی تشبیه کرد که همراه کشتیها در طول تنگه حرکت میکند.