دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در حالی تلفنی گفتوگو کردند که واشینگتن گزینههای حمله دوباره به ایران را بررسی میکند و میانجیها برای جلوگیری از تشدید درگیری میکوشند. همزمان، گزارشها درباره پیشرفت مذاکرات با مواضع محتاطانه تهران همراه شده است.
والاستریت ژورنال گزارش داد رییسجمهوری آمریکا و نخستوزیر اسرائیل روز شنبه، ۳۱ اکتبر، برابر با ۹ آبان، در بحبوحه تنشها با حکومت ایران تماس تلفنی داشتند. در روایت منتشرشده از این تماس، جزئیاتی درباره تصمیمهای احتمالی دو طرف ارائه نشده است.
گزینههای نظامی روی میز ترامپ قرار گرفت
این تماس دو روز پس از دیدار دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، با ترامپ در کاخ سفید انجام شد. والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی و افراد مطلع گزارش داده بود که کوپر در این نشست، گزینههای نظامی درباره ایران را تشریح کرده است.
پیت هگست، وزیر جنگ، و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز در این نشست حضور داشتند.
با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه در آتلانتا گفت ترامپ هنوز درباره حملات تازه به ایران تصمیم نگرفته و ترجیح میدهد اختلافها از راه دیپلماتیک حل شود. او همچنین از تعیین مهلت برای مذاکرات خودداری کرد و گفت تماسهای مستقیم و غیرمستقیم با تهران ادامه دارد.
- 
ترامپ میگوید برای پایان دادن به درگیری وقت دارد
ترامپ روز جمعه هشتم آبان گفته بود مشکلات مالی فزاینده، تهران را به مذاکره علاقهمند کرده است. او به خبرنگاران گفت: «گفتوگوهایی در جریان است. آنها میخواهند مذاکره کنند» و تاکید کرد حکومت ایران حقوق سربازان و نیروهای پلیس خود را نمیپردازد.
رییسجمهوری آمریکا همچنین گفت برای پایان دادن به درگیری، ضربالاجلی فوری در نظر ندارد و افزود: «راستش را بخواهید، وقت داریم. این یک جنگ است، اما جنگی معمولی نیست.»
روایتهای متفاوت از پیشرفت مذاکرات دوحه
در کنار بررسی گزینههای نظامی، تلاشهای دیپلماتیک در قطر ادامه یافته است. رویترز شنبه به نقل از منبعی مطلع گزارش داد نمایندگان حکومت ایران پس از بیش از ۱۲ ساعت گفتوگو با نمایندگان قطر در تهران، مذاکرات را در دوحه دنبال کردهاند. به گفته این منبع، تلاشهای میانجیها با تماسهای منظم با واشینگتن هماهنگ میشود.
در متن خبر اولیه، به نقل از منابع دخیل در میانجیگری که با روزنامه «العربی الجدید» صحبت کردهاند، از تفاهمهای مقدماتی درباره برنامه هستهای ایران، تردد در تنگه هرمز و مشوقهای اقتصادی احتمالی سخن گفته شده بود. همان منابع از احتمال پیوستن هیاتی آمریکایی به گفتوگوهای دوحه و نقش چین و روسیه بهعنوان ضامن توافق احتمالی خبر داده بودند.
اما عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در گفتوگو با الجزیره گفت تهران برنامهای برای دیدار با مقامهای آمریکایی ندارد. به گزارش آسوشیتدپرس، او تعیین شکل مستقیم یا غیرمستقیم مذاکرات را به پذیرش شروط جمهوری اسلامی از سوی واشینگتن موکول کرد، هرچند تلاشهای اخیر آمریکا برای گفتوگویی گستردهتر را گامی مثبت دانست.
اختلاف بر سر برنامه هستهای و رفع محدودیتهای اقتصادی ادامه دارد
یکی از اختلافهای اصلی، ترتیب رسیدگی به خواستههای دو طرف است. واشینگتن میخواهد موضوع هستهای از آغاز مذاکرات مطرح شود؛ تهران خواهان آن است که آمریکا ابتدا محاصره بنادر ایران را پایان دهد و تحریم صادرات نفت را رفع کند.
- 
تلاشهای کنونی در ادامه میانجیگری قطر و پاکستان انجام میشود. این دو کشور در ماه خرداد به شکلگیری تفاهمی کمک کردند که هدف آن بازگشایی کامل تنگه هرمز، پایان محاصره بنادر ایران و آغاز مذاکرات برای حلوفصلی گستردهتر، شامل برنامه هستهای، بود.
تهران درباره پاسخ «بدون محدودیت جغرافیایی» هشدار داد
همزمان با این تماسها، مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به آمریکا و اسرائیل درباره پیامدهای حمله تازه هشدار داد.
بر اساس بیانیه دفتر او، خامنهای به فرماندهان ارشد نظامی گفته است هر سطح یا نوعی از تهدید باید با پاسخی «فوری و موثر، بدون محدودیت جغرافیایی» روبهرو شود. این موضعگیری در حالی بیان شد که هنوز نتیجهای نهایی از تلاشهای دیپلماتیک اعلام نشده و واشینگتن نیز تصمیمی برای ازسرگیری حملات اعلام نکرده است.