شکست نامزدهای مورد حمایت دونالد ترامپ در چهار رقابت سرنوشتساز سنا، کنترل این مجلس را به دموکراتها سپرد و انتقادها از نقش رییسجمهوری آمریکا در انتخاب نامزدهای جمهوریخواه و توانایی او برای جلب آرای عمومی را برانگیخت.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۳ آبان در گزارشی، از دست رفتن اکثریت جمهوریخواهان در سنا را بهای انتخابهای شخصی ترامپ توصیف کرد.
ترامپ از شهروندان آمریکایی خواسته بود در انتخابات میاندورهای چنان رای دهند که گویی نام خود او نیز در برگه رای است. با این حال، حمایت او نتوانست نامزدهای منتخبش را به پیروزی برساند.
نامزدهای مورد حمایت او در کارولینای جنوبی، کارولینای شمالی، تگزاس و میشیگان همگی شکست خوردند؛ نتیجهای که به نوشته رویترز، «محدودیتهای قدرت سیاسی» ترامپ را آشکار کرد.
بر اساس این گزارش، ترامپ بیش از یک دهه حزب جمهوریخواه را حول جنبش «ماگا» بازسازی کرده، بر رقابتهای مقدماتی تاثیر گذاشته و محافظهکارانی را که به باورش وفاداری کافی نداشتند یا با دیدگاههایش همسو نبودند، کنار زده است.
رویترز افزود او بارها چهرههای وفادار و همسو با خود را به سیاستمداران باسابقهای که در ایالتهایشان پشتوانه سیاسی قوی و سابقه پیروزی در انتخابات داشتند، ترجیح داد.
ناکامی جمهوریخواهان با استقبال مقامها و رسانههای حکومت ایران روبهرو شده است. محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مردم آمریکا به جنگ نه گفتند و ما هم با آنها موافقیم.»
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، نیز در ایکس نوشت: «ترامپ هم در جنگ شکست خورد و هم در سیاست. قطعا شکستهای بیشتری بر او تحمیل میکنیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که گمانهزنیها درباره مذاکرات تهران و واشینگتن و چشمانداز جنگ ایران بالا گرفته است.
شکست در سنگرهای جمهوریخواهان
یکی از غافلگیرکنندهترین نتایج در کارولینای جنوبی رقم خورد؛ ایالتی که از سال ۱۹۹۸ سناتور دموکراتی انتخاب نکرده بود و ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با اختلاف ۱۸ واحد درصد در آن پیروز شده بود.
دارلین گراهام، خواهر لیندزی گراهام، سناتور فقید جمهوریخواه، با حمایت ترامپ وارد رقابت شد، ولی کرسی را به آنی اندروز، نامزد دموکرات، واگذار کرد.
در کارولینای شمالی نیز مایکل واتلی، از مسئولان پیشین کارزارهای انتخاباتی جمهوریخواهان، با اختلافی چشمگیر از روی کوپر، فرماندار پیشین دموکرات این ایالت، شکست خورد.
در تگزاس، ترامپ با مداخله در انتخابات مقدماتی پرتنش جمهوریخواهان، از کن پکستون، دادستان کل ایالت که با رسواییهای متعددی روبهرو بود، در برابر سناتور جان کورنین حمایت کرد.
این در حالی است که برخی جمهوریخواهان کورنین را گزینهای مطمئنتر برای انتخابات اصلی میدانستند.
سرانجام جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات، بهآسانی پیروز شد و کرسیای را به دست آورد که حزبش از سال ۱۹۸۸ در تصاحب آن ناکام مانده بود.
در میشیگان، مایک راجرز، نماینده پیشین مجلس نمایندگان و گزینه مورد حمایت ترامپ، رقابت را به عبدل السید واگذار کرد؛ دموکراتی که نخستین عضو مسلمان سنای آمریکا خواهد بود.
افت محبوبیت ترامپ و دفاع کاخ سفید
بر اساس یافتههای نظرسنجیهای رویترز/ایپسوس، محبوبیت ترامپ در آستانه انتخابات حتی از روزهای پس از حمله ژانویه ۲۰۲۱ به کنگره آمریکا پایینتر بود.
این موضوع به نگرانی جمهوریخواهان درباره تبدیل شدن ترامپ به مانعی بر سر راه موفقیت حزبی دامن زد که خود آن را حول محور شخص و دیدگاههایش بازسازی کرده است.
داگ هی، استراتژیست باسابقه جمهوریخواه، با اشاره به نارضایتی رایدهندگان از گرانی ناشی از تعرفهها و جنگ ایران گفت: «این زلزلهای است که ترامپ به پا کرده است.»
او افزود: «ترامپ تمام سال را صرف گفتن این کرد که چه چیزهایی برای خودش مهم است، نه برای رایدهندگان.»
در سوی دیگر، یکی از مقامهای کاخ سفید از عملکرد رییسجمهوری آمریکا دفاع کرد و گفت ترامپ در مسیر جلب حمایت از بسیاری از نامزدها، بهتر از خود آنان عمل کرده است.
یک مقام ارشد کاخ سفید نیز خبر داد دولت از شش هفته پیش نظرسنجیهایی در اختیار داشت که شکست جمهوریخواهان در هر دو مجلس کنگره را پیشبینی میکرد و ترامپ برای افزایش بخت پیروزی حزب، کارزاری یکماهه در سراسر کشور به راه انداخت.
این دو مقام دولت ترامپ خواستند هویتشان مخفی بماند.
ترامپ بامداد ۱۳ آبان اذعان کرد جنگ ایران در شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نقش داشته است.
او گفت شهروندان آمریکا احتمالا نتوانستند پیامدهای کوتاهمدت کارزار نظامی علیه حکومت ایران را بپذیرند.
افزایش قیمت سوخت طی ماههای اخیر در پی مناقشه خاورمیانه و جنگ اوکراین، جمهوریخواهان را با فشار زیادی مواجه کرده است.
انتقاد از هزینه مداخله در انتخابات مقدماتی
توماس کان، استاد دانشگاه امریکن، مداخله ترامپ در تگزاس را عامل از دست رفتن «یک کرسی مطمئن» برای جمهوریخواهان دانست و گفت با نامزدی کورنین، حزب بهآسانی پیروز میشد.
او کارولینای شمالی را نمونه دیگری از پیامدهای مداخله ترامپ دانست. تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه این ایالت، با کاهش بودجه برنامه بیمه درمانی «مدیکید» در لایحه مالیاتی و هزینهای ترامپ مخالفت کرده بود.
ترامپ در واکنش تهدید کرد در انتخابات مقدماتی از رقیب او حمایت میکند. تیلیس پس از این اختلاف علنی تصمیم گرفت برای انتخاب مجدد نامزد نشود.
کان افزود: «او عملا آن کرسی را به دموکراتها واگذار کرد. اگر تیلیس برای انتخاب مجدد نامزد میشد، روی کوپر وارد رقابت نمیشد.»
پت مککروری، فرماندار پیشین جمهوریخواه کارولینای شمالی، نیز مداخلههای ترامپ را عامل شکاف در حزب دانست و رویارویی او با دو نماینده جمهوریخواه کارولینای جنوبی را نمونهای از صرف سرمایه سیاسی علیه همحزبیها توصیف کرد.
مککروری گفت: «بزرگترین نقطه قوت ترامپ این بود که زبان مردم طبقه کارگر را میفهمید و میتوانست با آنها ارتباط برقرار کند. او این توانایی را از دست داده است. به صلاح کشور است که دوباره آن را به دست آورد.»