دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت رهبران کنونی احتمالا در مقایسه با رهبران پیشین جمهوری اسلامی معقولتر هستند، اما مذاکره با آنها همچنان بسیار دشوار است. او همچنین خواستار توافقی دائمی با جمهوری اسلامی شد که در آینده نیز مانع دستیابی تهران به سلاح هستهای شود.
همزمان، با ادامه تلاشهای قطر برای میانجیگری بین تهران و واشینگتن، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، محاصره را اقدامی جنگی خواند و گفت حکومت ایران برای شکستن محاصره هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهد داد.
ترامپ شنبه ۳۰ آبان در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز درباره رهبران کنونی جمهوری اسلامی بار دیگر گفت تاکنون دو بار رهبری ایران را کنار زده و اکنون با سومین گروه از رهبران این کشور سروکار دارد.
او افزود: «این افراد احتمالا معقولتر هستند، اما مذاکره با آنها بسیار دشوار است. ما به توافق میرسیم و آنها روز بعد آن را نقض میکنند.»
رییسجمهوری آمریکا این وضعیت را «نهاییترین شکل تغییر رژیم» توصیف کرد و گفت هرگز اهمیت چندانی به حکومت ایران نداده است.
- 
ترامپ پیش از این در ۲۱ آبان در گفتوگویی با برنامه رادیویی «هیو هیت» گفته بود اگر رهبران جمهوری اسلامی تا پایان دوره ریاستجمهوری او در قدرت بمانند، آن را بهمنزله شکست خود خواهد دانست.
رییسجمهوری آمریکا در گفتوگوی تاکید کرد مصمم است به توافقی دست یابد که دولتهای آینده آمریکا نیز نتوانند آن را تغییر دهند.
او گفت:«کاری که من انجام میدهم این است که مطمئن شوم حتی اگر چهار، ۱۵ یا ۲۰ سال دیگر رئیسجمهوری بیکفایت داشته باشیم، توافقی که من به دست میآورم دائمی خواهد بود. اجازه نخواهم داد کسی به آنها امکان دستیابی به سلاح هستهای بدهد.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که ترامپ جمعه ۲۹ آبان در نشست خبری کاخ سفید گفت جمهوری اسلامی خواهان توافق است، اما حاضر نیست توافقی را بپذیرد که برای او قابل قبول باشد.
ترامپ در این نشست تاکید کرد: «ما یک توافق واقعی میخواهیم، نه یک توافق ساختگی.»
او همچنین رهبران جمهوری اسلامی را متهم کرد که برای دههها طرفهای مذاکرهکننده را فریب دادهاند و بار دیگر گفت تهران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
رییسجمهوری آمریکا پیشترپنجشنبه ۲۸ آبان در گفتوگویی کوتاه با اکسیوس گفته بود برای تصمیمگیری درباره اقدام بعدی واشینگتن در قبال ایران عجله ندارد و پس از آغاز سال میلادی جدید درباره آن تصمیم خواهد گرفت.
سفر هیات قطری به تهران پس از دیدار میانجیگران با فرستادگان ترامپ
همزمان با اظهارات تازه ترامپ، کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شنبه ۳۰ آبان تایید کرد که یک هیات قطری جمعه شب به تهران سفر کرده و پس از دو ساعت گفتوگو، ایران را ترک کرده است.
- 
غریبآبادی گفت جمهوری اسلامی همچنان با میانجیگران، از جمله قطر، در تماس است و گفتوگوهای حضوری و مجازی برای بررسی امکان ایجاد فرصتی دوباره برای دیپلماسی ادامه دارد.
او افزود: «ما با واسطهها از جمله قطریها در تماس هستیم و هم به شکل حضوری و هم مجازی گفتوگوها و رایزنیهای لازم را انجام میدهیم تا ببینیم آیا میتوان فرصت دیگری به دیپلماسی داد یا نه.»
پیش از تایید سفر هیات قطری به تهران، وبسایت اکسیوس جمعه ۲۹ آبان بهنقل از دو منبع آگاه گزارش داده بود که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه ترامپ، پنجشنبه در برلین با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، و علی الذوادی، فرستاده ویژه او، دیدار کردهاند.
بهگزارش اکسیوس، محور این دیدار تلاشهای میانجیگرانه قطر برای ازسرگیری آتشبس، احیای مذاکرات هستهای و جلوگیری از بازگشت به جنگ گسترده میان آمریکا و جمهوری اسلامی بوده است.
نخستوزیر قطر پیش از این در واشینگتن با ترامپ و جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، دیدار کرده بود.
علی الذوادی نیز پیشتر در ترکیه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ملاقات کرده و درباره گفتوگوهای خود با مقامهای آمریکایی به او توضیح داده بود.
در روزهای گذشته نیز هیاتی فنی از جمهوری اسلامی برای ادامه رایزنیها به دوحه سفر کرده بود.
با وجود این تماسها، منابع آگاه به اکسیوس گفتهاند تاکنون پیشرفت چشمگیری در تلاشهای دیپلماتیک حاصل نشده است.
هنوز جزئیات مذاکرات هیات قطری در تهران منتشر نشده و مشخص نیست آیا در این سفر، پیشنهاد تازهای از سوی واشینگتن به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل شده است یا نه.
عباس عراقچی نیز در گفتوگویی با روزنامه ایران منتشر شد، گفت تهران خواهان توافقی است که تضمین کند جنگ دیگری آغاز نخواهد شد.
او تاکید کرد جمهوری اسلامی پیش از ورود به مذاکرات جدید، خواهان تضمینهایی درباره جدیت آمریکا در دستیابی به توافق است.
- 
عراقچی همچنین گفت پیشنهاد دو روزه تهران برای برقراری آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات همچنان روی میز قرار دارد.
او رفع محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، فراهم شدن امکان صادرات نفت و برقراری آتشبس در همه جبههها را از شروط تهران برشمرد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده نیز تاکید کرد که این مواد نباید از ایران خارج شوند، اما گفت امکان یافتن راهحلی منصفانه درباره آنها وجود دارد.
تهران محاصره اقتصادی را اقدام جنگی خواند
همزمان با این تحولات، غریبآبادی شنبه در جمع خبرنگاران در پاسخ به پرسشی درباره حرکت نفتکشهای حامل نفت ایران به سمت چین و احتمال ارتباط آن با شکستن محاصره اقتصادی آمریکا گفت جمهوری اسلامی این محاصره را اقدامی جنگی میداند.
او تاکید کرد: «محاصره اقتصادی به هیچ وجه قابل پذیرش نیست و هر اقدامی که لازم باشد برای شکستن محاصره اقتصادی انجام خواهیم داد.»
غریبآبادی افزود جمهوری اسلامی این موضع را به طرفهای مقابل و میانجیگران اطلاع داده و آمریکا نیز از آن آگاه است.
در روزهای اخیر رسانههای وابسته به سپاه پاسداران و شماری از چهرههای سیاسی نزدیک به حکومت، احتمال اعزام نفتکشهای ایرانی به سوی چین برای شکستن محاصره دریایی آمریکا را مطرح کردهاند.
خبرگزاری فارس در گزارشی پیشنهاد کرده بود کاروانی از نفتکشهای ایرانی برای انتقال نفت به چین اعزام شود و در صورت ممانعت آمریکا، تاسیسات نفتی کشورهای منطقه هدف حملات تلافیجویانه قرار گیرند.
در این گزارش بهطور مشخص از تاسیسات نفتی امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر بهعنوان اهداف احتمالی نام برده شده بود.
برخی رسانهها همچنین از تجمع نفتکشها در اطراف جزیره خارک و آمادگی آنها برای حرکت خبر دادهاند. با این حال، مقامهای رسمی جمهوری اسلامی هنوز تصمیم نهایی برای اعزام کاروان نفتکشها یا آغاز چنین عملیاتی را تایید نکردهاند.
- 
سنتکام: محاصره دریایی ایران برای صدوسیامین روز ادامه دارد
در همین حال، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، شنبه ۳۰ آبان اعلام کرد نیروهای این کشور برای صدوسیامین روز متوالی به اجرای محاصره دریایی ایران ادامه میدهند.
سنتکام گفت این عملیات مانع از صادرات میلیاردها دلار نفت خام از سوی سپاه پاسداران شده و نیروهای آمریکایی همچنان محاصره را با قدرت اجرا میکنند.
ارتش آمریکا پیشتر هشدار داده بود کشتیهایی که برای دور زدن محاصره اقدام به انتقال محموله از یک نفتکش به نفتکش دیگر کنند نیز ممکن است متوقف، بازرسی یا توقیف شوند.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز جمعه ۲۹ آبان چهار شهروند ایرانی را به اتهام مشارکت در شبکههای فروش نفت و انتقال درآمدهای آن، با هدف دور زدن تحریمها و محاصره دریایی، تحریم کرد.
این وزارتخانه گفت اقدامات تازه بخشی از کارزار فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی برای متوقف کردن حملات به کشتیرانی در خلیج فارس و بازگشایی تنگه هرمز است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز شنبه گزارش داد دستکم سه نفتکش در تنگه هرمز یا آبهای اطراف آن هدف حمله قرار گرفتهاند.
به گزارش این خبرگزاری، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد دو نفتکش هنگام خروج از خلیج فارس با پرتابههایی هدف قرار گرفتند. درباره تلفات احتمالی این دو حادثه گزارشی منتشر نشده است.
همزمان، نیروی دریایی جمهوری اسلامی اعلام کرد نفتکش دیگری در شرق تنگه هرمز با مین دریایی برخورد کرده و آتش گرفته است.
محاصره دریایی بنادر ایران که نخستین بار در فروردین اعمال شده بود، پس از یک دوره تعلیق بهدلیل مذاکرات مرتبط با یادداشت تفاهم اسلامآباد، از ۲۳ تیر از سر گرفته شد و همچنان ادامه دارد.