خبرگزاری ایلنا گزارش داد دست‌کم ۵۸ کارگر از اول تا ۲۵ مهر در حوادث مرتبط با کار جان باخته‌اند. این آمار از ریزش معادن و گازگرفتگی تا سقوط از ارتفاع و حوادث کارخانه‌ها و مزارع را در بر می‌گیرد و پرسش‌هایی جدی درباره ایمنی محیط‌های کار مطرح می‌کند.

ایلنا سه‌شنبه ۲۸ مهر تاکید کرد این آمار بر اساس اخبار منتشرشده در رسانه‌ها گردآوری شده و تصویری کامل از حوادث کار در کشور ارائه نمی‌دهد. از این رو، نمی‌توان شمار واقعی جان‌باختگان یا سهم دقیق بخش‌های مختلف اقتصادی از این حوادث را بر پایه آن مشخص کرد.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی ماه‌های اخیر، افزایش تورم و بیکاری در کنار کاهش قدرت خرید، به دشوارتر شدن شرایط معیشتی کارگران در ایران انجامیده است.

- از کارخانه تا بیمارستان، حقوق کارگران را نمی‌دهند و تهدیدشان می‌کنند

از ریزش معدن تا سقوط از درخت

در میان این حوادث، ریزش خاک در معدن مس سونگون، ریزش دیواره تونل معدن منگنز ونارچ و حادثه معدن روباز خاک کاشی اردکان از خسارت‌بارترین حوادث بوده‌اند. گازگرفتگی نیز جان کارگران را گرفته است.

در یکی از این حوادث، سه کارگر ۲۵ مهر در چاهی در روستای قره‌حسنلوی ارومیه جان باختند؛ رویدادی که خطر کار در فضاهای بسته و ضرورت رعایت اصول ایمنی را یادآوری می‌کند.

کارگران فصلی کشاورزی نیز از این حوادث در امان نبوده‌اند. واژگونی خودروهای حامل کارگران، سیلاب و سقوط هنگام برداشت گردو از جمله موارد ثبت‌شده به شمار می‌روند.

بر اساس گزارشی که ۸ مهر منتشر شد، از آغاز فصل برداشت گردو در همدان، ۱۴۴ کارگر بر اثر سقوط از درخت مصدوم شدند و سه نفر از آنان جان خود را از دست دادند.

در صنعت نیز دو کارگر در کاشمر و شهرک صنعتی توس هنگام کار با دستگاه پرس و میکسر جان باختند و کارگری در شهرک صنعتی بوعلی دلیجان دچار قطع عضو شد.

ایلنا ۳۰ شهریور درباره وضعیت ایمنی کارگران گزارش داده بود بحران اقتصادی، افزایش نرخ ارز و دشواری تامین تجهیزات ایمنی، جان کارگران معادن زغال‌سنگ را بیش از پیش به خطر انداخته است.

- دو شورای سازماندهی اعتراضات کارگران نفت: پاسخ شلاق و اعدام را با اعتراضات گسترده می‌دهیم

قربانیانی که در آمار دیده نمی‌شوند

ایلنا با اشاره به وضعیت کارگران غیررسمی، فصلی، اتباع خارجی و افراد بی‌شناسنامه، آنان را «قربانیان نامرئی حوادث کار» خواند.

مقایسه آمار سازمان تامین اجتماعی و پزشکی قانونی در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ از اختلاف چشمگیر شمار جان‌باختگان حکایت دارد؛ اختلافی که نشان می‌دهد بخشی از آسیب‌های شغلی ممکن است در برخی آمارها دیده نشود.

یکی از نمونه‌های این خلاء آماری، سقوط دو کارگر تبعه خارجی از ارتفاع در شهرک صنعتی پایتخت در ایوانکی است که خبر آن ۱۶ مهر منتشر شد.

ایلنا با اشاره به این رخداد تاکید کرد بررسی حوادث کار نباید تنها به کارگران دارای پوشش بیمه‌ محدود شود، به‌ویژه آنکه اطلاعات موجود درباره کارگران خارجی و فصلی، از جمله کسانی که هنگام رفت‌وآمد به محل کار در تصادفات جاده‌ای جان می‌بازند، برای ارائه تصویری دقیق از وضعیت این گروه‌ها کافی نیست.

پیش‌تر در ۱۰ شهریور، ایلنا کارگران بلوچ فاقد شناسنامه را «فرودست‌ترین قشر طبقه کارگر ایران» توصیف کرد و نوشت آن‌ها در سخت‌ترین مشاغل با کمترین دستمزد و مزایا کار می‌کنند و حتی امکان اعتراض به «استثمار» خود را ندارند.

- کارگران بندر رجایی ماه‌هاست حقوق نگرفته‌اند و با تعدیل نیرو روبه‌رو هستند

ناامنی شغلی و ضعف نظارت ایمنی

شهرام غریب، کارشناس ایمنی صنایع، در گفت‌وگو با ایلنا، فرسودگی تجهیزات، فشار اقتصادی، ناامنی شغلی، ضعف کنترل خطراتی مانند سقوط و گازگرفتگی، و ناتوانی سازمان‌ها در درس‌گرفتن از حوادث پیشین را پنج عامل مهم دانست که نقش آنها در حوادث کار باید مورد بررسی قرار گیرد.

ایلنا در تشریح تاثیر فشارهای اقتصادی بر ایمنی محیط کار نوشت تحریم‌ها و نوسانات ارزی تامین تجهیزات استاندارد را دشوارتر کرده‌اند.

با این حال، غریب تاکید کرد مشکلات اقتصادی نباید به توجیهی برای نادیده گرفتن خطرات محیط کار تبدیل شوند.

او با اشاره به ماده ۸۵ قانون کار که رعایت مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار را الزامی کرده است، گفت واگذاری فعالیت‌ها به پیمانکاران نباید موجب کاهش نظارت بر شرایط ایمنی و مسئولیت‌پذیری در قبال حوادث احتمالی شود.

این کارشناس همچنین افزود: «کارگر باید بتواند بدون ترس و نگرانی از هرگونه پیامد، از جمله تنبیه یا اخراج، خطر را گزارش کند و خودش عاملی برای جلوگیری از وقوع حادثه باشد.»

غریب ادامه داد: «باید از خطر جلوگیری کنیم. خطر هرگز به صفر نمی‌رسد و از طرف دیگر، ایمنی ۱۰۰ درصد هم امکان‌پذیر نیست. اما می‌توانیم توازن منطقی ایجاد کنیم و این آمار وحشتناک را به اعداد بسیار کمتر برسانیم.»